Bên bờ hồ Gitche Gumee,

Bên dòng Biển-Lớn-Nước-Sáng,

Trước cửa lều wigwam của mình,

Vào buổi sáng Mùa Hè tươi đẹp,

Hiawatha đứng đó đợi chờ.

Khắp không gian ngập tràn sự trong lành,

Khắp mặt đất bừng sáng và vui tươi,

Và trước mặt chàng, qua làn nắng ấm,

Hướng về phía tây tới khu rừng gần,

Lũ ong vàng bay đi từng đàn,

Những chú ong thợ làm mật,

Đang kêu vo ve, rộn rã trong nắng vàng.

Rực rỡ trên đầu trời cao chiếu sáng,

Phẳng lì mặt hồ trải trước mặt chàng;

Từ lòng hồ con cá tầm tung mình nhảy vọt,

Lấp lánh, lóe sáng dưới ánh mặt trời;

Trên bờ viền, khu rừng đại ngàn

In bóng soi mình xuống làn nước,

Mỗi ngọn cây đều có chiếc bóng riêng,

Bất động chìm sâu dưới mặt nước.

Từ vầng trán của Hiawatha

Mọi dấu vết buồn đau đã biến mất,

Tựa như sương mù tan trên mặt nước,

Tựa như làn sương mờ bay khỏi bãi cỏ.

Với nụ cười hân hoan và chiến thắng,

Với ánh nhìn đầy vẻ khải hoàn,

Tựa như một kẻ trong cõi mộng

Thấy những gì chưa đến nhưng sẽ thành,

Hiawatha đứng đó đợi chờ.

Hướng về phía mặt trời đôi tay chàng giơ cao,

Cả hai lòng bàn tay hướng thẳng về phía trước,

Và giữa những kẽ tay đan hở

Ánh nắng rọi xuống gương mặt chàng,

Lấm chấm ánh sáng lên đôi vai trần,

Như nắng chiếu lọt qua cành lá sồi

Rọi những đốm sáng qua vòm lá thưa.

Lướt trên mặt nước, bay là đà,

Một vật gì đó chốn xa mờ sương khói,

Một vật gì trong làn sương sớm mai,

Hiện lên rồi nhô cao khỏi mặt nước,

Lúc như đang nổi, lúc như đang bay,

Đang tiến lại gần, lại gần, lại gần hơn nữa.

Phải chăng đó là Shingebis loài lặn?v

Hay bồ nông, chú chim Shada?

Hay diệc xám, chú Shuh-shuh-gah?

Hay ngỗng trắng, Waw-be-wawa,

Với dòng nước nhỏ giọt, lóe sáng

Từ chiếc cổ và bộ lông mượt mà?

Đó chẳng phải ngỗng trời cũng chẳng phải chim lặn,

Chẳng phải bồ nông cũng chẳng phải diệc xám,

Đang lướt trên mặt nước, bay là đà,

Xuyên qua làn sương sớm mai lấp lánh,

Mà là một chiếc xuồng vỏ cây bu-lô với những mái chèo,

Lên xuống nhấp nhô theo sóng nước,

Nhỏ giọt, lấp lánh dưới ánh mặt trời;

Và ngồi bên trong là những con người

Đến từ vùng đất Wabun xa xôi,

Từ những cõi xa xôi nhất của phương đông

Vị thủ lĩnh Áo Đen, nhà Tiên Tri đã đến,

Chàng là Vị Thầy Cầu Nguyện, Người Da Trắng,

Cùng với những người dẫn đường và bầu bạn.

Và chàng Hiawatha cao quý,

Với đôi tay dang rộng hướng lên cao,

Giơ cao như một dấu hiệu chào đón,

Đứng đợi với nỗi hân hoan tràn ngập,

Cho đến khi chiếc xuồng vỏ bu-lô khua mái chèo

Cọ sát vào những viên sỏi lấp lánh,

Ghé bờ trên dải cát ven hồ,

Cho đến khi vị thủ lĩnh Áo Đen, Người Da Trắng,

Với cây thánh giá trên ngực áo,

Đặt chân lên bờ cát mịn.

Khi ấy Hiawatha tràn ngập niềm vui

Cất tiếng kêu vang và nói rằng:

"Đẹp thay ánh mặt trời, ôi những người khách lạ,

Khi các vị đã đi đường xa đến thăm chúng tôi!

Toàn bộ buôn làng chúng tôi bình yên chờ đón các vị,

Mọi cánh cửa đều rộng mở chào đón các vị;

Các vị sẽ bước vào mọi lều wigwam của chúng tôi,

Bởi chúng tôi trao cho các vị cái bắt tay chân thành nhất."

"Chưa bao giờ mặt đất nở hoa rực rỡ đến thế,

Chưa bao giờ mặt trời chiếu sáng rực rỡ đến thế,

Như ngày hôm nay chúng tỏa sáng và khoe sắc

Khi các vị vượt đường xa đến thăm chúng tôi!

Chưa bao giờ hồ nước của chúng tôi lại phẳng lặng,

Hay không có đá ngầm và bãi cạn như thế này;

Bởi chiếc xuồng vỏ bu-lô của các vị khi lướt qua

Đã dẹp sạch cả đá ngầm lẫn bãi cát."

"Chưa bao giờ thuốc lá của chúng tôi có được

Hương vị ngọt ngào và dễ chịu đến thế,

Chưa bao giờ những chiếc lá rộng trên cánh đồng ngô của chúng tôi

Lại đẹp đến nhường này để ngắm nhìn,

Như chúng hiện lên trước mắt chúng tôi sáng nay,

Khi các vị vượt đường xa đến thăm chúng tôi!"

Và vị thủ lĩnh Áo Đen đáp lời,

Ngọng nghịu trong lời nói một chút,

Khi thốt lên những từ ngữ hãy còn xa lạ:

"Bình an ở cùng anh, Hiawatha,

Bình an ở cùng anh và dân tộc anh,

Bình an của lời cầu nguyện, và bình an của sự tha thứ,

Bình an của Chúa Kitô, và niềm vui của Đức Mẹ Maria!"

Rồi chàng Hiawatha rộng lượng

Dẫn những vị khách vào lều wigwam của mình,

Mời họ ngồi trên những tấm da bò rừng,

Mời họ ngồi trên những tấm da chồn trắng,

Và bà Nokomis chu đáo

Đem thức ăn tới trong những chiếc bát gỗ đoạn,

Mang nước trong những chiếc gáo bằng vỏ cây bu-lô,

Và tẩu calumet, tẩu hút hòa bình,

Được nhồi đầy và châm lửa cho họ hút.

Tất cả các bô lão trong làng,

Tất cả các chiến binh của bộ tộc,

Tất cả các Jossakeed, những nhà Tiên Tri,

Những bậc thầy phù thủy, các Wabeno,

Và các thầy thuốc chữa bệnh, các Meda,

Đều đến để chào mừng những vị khách;

"Thật tốt đẹp biết bao," họ nói, "hỡi những người anh em,

Khi các vị vượt đường xa đến thăm chúng tôi!"

Quây quần thành vòng tròn quanh cửa lều,

Họ lặng lẽ ngồi ngậm những chiếc tẩu,

Chờ đợi được chiêm ngưỡng những vị khách,

Chờ đợi được lắng nghe sứ điệp của họ;

Cho đến khi vị thủ lĩnh Áo Đen, Người Da Trắng,

Từ trong lều bước ra để chào đón họ,

Ngọng nghịu trong lời nói một chút,

Khi thốt lên những từ ngữ hãy còn xa lạ;

"Thật tốt đẹp biết bao," họ nói, "hỡi người anh em,

Khi anh vượt đường xa đến thăm chúng tôi!"

Rồi vị thủ lĩnh Áo Đen, vị Tiên Tri,

Truyền đạt sứ điệp của mình cho dân làng,

Kể về mục đích chuyến sứ mạng của ông,

Kể cho họ nghe về Đức Trinh Nữ Maria,

Và Người Con chí thánh của Người, Đấng Cứu Thế,

Rằng ở những xứ sở và thời đại xa xôi

Ngài đã sống trên trần gian giống như chúng ta;

Rằng Ngài đã nhịn ăn, cầu nguyện, và lao động;

Rằng người Do Thái, bộ tộc bị nguyền rủa,

Đã chế nhạo Ngài, tra tấn Ngài, đóng đinh Ngài trên thập giá;

Rằng Ngài đã trỗi dậy từ nơi người ta chôn cất,

Lại bước đi cùng các môn đệ của mình,

Và thăng thiên về cõi trời.

Và các vị thủ lĩnh đáp lời rằng:

"Chúng tôi đã lắng nghe sứ điệp của ngài,

Chúng tôi đã nghe những lời sáng suốt của ngài,

Chúng tôi sẽ suy ngẫm về những điều ngài kể.

Thật tốt đẹp cho chúng tôi biết bao, hỡi những người anh em,

Khi các vị vượt đường xa đến thăm chúng tôi!"

Rồi họ đứng dậy và ra về,

Mỗi người trở về lều wigwam của mình,

Kể cho những chàng trai và những người phụ nữ nghe

Câu chuyện về những vị khách lạ

Mà Bậc Tối Cao ban ơn đã phái đến

Từ miền đất sáng ngời của Wabun.

Buổi chiều mùa hè trở nên nặng nề

Bởi cái nóng và sự tĩnh mịch;

Khu rừng vang lên âm thanh ngái ngủ

Thì thầm quanh túp lều oi bức,

Mặt nước gợn sóng lăn tăn bên bãi cát phía dưới

Với âm thanh của giấc ngủ ru hời;

Từ những cánh đồng ngô cất lên tiếng kêu lanh lảnh không ngớt

Của chú cào cào Pah-puk-keena;

Và những vị khách của Hiawatha,

Kiệt sức vì cái nóng của mùa hè,

Đã ngủ say trong túp lều oi bức.

Chầm chậm buông xuống trên cảnh vật đang hầm hập hơi nóng

Là màn đêm chập tối và sự mát mẻ,

Và những tia nắng dài thẳng tắp

Phóng những ngọn giáo xuyên qua khu rừng,

Phá vỡ những chiếc khiên bóng tối của nó,

ùa vào từng góc khuất bí mật,

Lục lọi từng bụi cây, khe núi, hõm đồi;

Thế nhưng những vị khách của Hiawatha

Vẫn ngủ say trong túp lều tĩnh lặng.

Từ chỗ ngồi của mình, Hiawatha đứng dậy,

Nói lời từ biệt với bà Nokomis già,

Cất tiếng thì thầm, nói những lời này,

Mà không đánh thức những vị khách đang ngủ say.

"Con đi đây, hỡi bà Nokomis,

Trong một chuyến hành trình dài đằng đẵng,

Đến những cánh cổng của Miền Hoàng Hôn,

Đến những miền đất của ngọn gió quê hương,

Của ngọn Gió Tây Bắc, Keewaydin.

Nhưng những vị khách này con để lại phía sau,

Con phó thác họ cho sự trông nom và bảo vệ của bà;

Hãy chắc chắn không có tai họa nào đến gần họ,

Hãy chắc chắn không có nỗi sợ hãi nào quấy rầy họ,

Không có hiểm nguy hay sự nghi kỵ nào,

Không thiếu thốn thức ăn hay nơi chốn nương thân,

Trong mái lều của Hiawatha!"

Chàng bước thẳng ra ngôi làng,

Nói lời từ biệt với tất cả các chiến binh,

Nói lời từ biệt với tất cả những chàng trai trẻ,

Cất lời thuyết phục, nói những lời này:

"Ta đi đây, hỡi dân tộc của ta,

Trong một chuyến hành trình dài đằng đẵng;

Biết bao mặt trăng và biết bao mùa đông

Sẽ đến, rồi sẽ qua đi,

Trước khi ta trở lại gặp lại các ngươi.

Nhưng những vị khách của ta, ta để lại phía sau;

Hãy lắng nghe những lời khôn ngoan của họ,

Hãy lắng nghe sự thật mà họ nói với các ngươi,

Bởi Bậc Tối Cao đã sai họ đến

Từ miền đất của ánh sáng và ban mai!"

Bên bờ hồ, Hiawatha đứng đó,

Quay người lại và vẫy tay chào lúc chia ly;

Trên mặt nước trong vao và rạng ngời

Chàng hạ thủy chiếc xuồng bu-lô để lên đường,

Từ những viên sỏi trên mép nước

Đẩy nó trôi ra giữa lòng hồ;

Thì thầm với chiếc xuồng rằng: "Hướng tây! Hướng tây!"

Và chiếc xuồng lao nhanh về phía trước.

Và mặt trời buổi chiều đang lặn dần

Thiêu đốt những đám mây thành một màu đỏ rực,

Làm cháy bừng bầu trời rộng lớn tựa như một đồng cỏ cháy,

Để lại trên mặt nước phẳng lặng

Một vệt dài rực rỡ và lấp lánh,

Nương theo dòng chảy ấy, tựa như xuôi theo một dòng sông,

Hướng về phương tây, hướng về phương tây, Hiawatha

Chèo thuyền tiến vào ánh hoàng hôn rực lửa,

Chèo thuyền tiến vào làn sương khói tía,

Chèo thuyền tiến vào chạng vạng buổi chiều:

Và người dân đứng trên bờ mép nước

Nhìn theo chàng nổi lên, chìm xuống, dập dềnh,

Cho đến khi chiếc xuồng vỏ bu-lô dường như được nâng bổng lên

Tận vùng biển rực rỡ ngập tràn ánh hào quang ấy,

Cho đến khi nó chìm vào làn sương khói

Tựa như vầng trăng non từ từ, từ từ

Chìm khuất vào cõi tím mờ xa xăm.

Và họ cất tiếng: "Vĩnh biệt muôn đời!"

Nói rằng: "Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!"

Và những khu rừng già tối tăm và cô quạnh,

Rung chuyển qua tận những tầng sâu thẳm của bóng tối,

Thở dài: "Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!"

Và những con sóng trên bờ mép nước

Đang dâng lên, gợn lăn tăn trên những viên sỏi,

Nức nở: "Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!"

Và chú diệc xám, Shuh-shuh-gah,

Từ nơi chốn quen thuộc giữa những vùng đầm lầy,

Thét lên: "Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!"

Cứ thế Hiawatha đã ra đi,

Hiawatha Người Được Yêu Dấu,

Trong ánh hào quang của buổi hoàng hôn,

Trong màn sương tím mờ của buổi chiều tà,

Đến những miền đất của ngọn gió quê hương,

Của ngọn Gió Tây Bắc, Keewaydin,

Đến Quần Đảo của Những Người Có Phước,

Đến Vương Quốc Ponemah,

Đến Miền Đất của Cõi Vĩnh Hằng!