Vừa khi câu chuyện dứt lời xong,
Có kẻ mừng vui quá hóa nồng,
Liền cất lời khen quá lố lăng;
Rồi thì tiếng trách bắt đầu dâng,
Thổi bùng đốm lửa muôn bất đồng
Thành một ngọn lửa bùng rực hừng.
Vị Thần học lắc đầu ngao ngán;
Lên tiếng chê bai những chuyện bàn:
“Những tích cũ Ý từ xưa đến nay,
Từ cái Decameron ngợi ca cho đến rày,
Cho đến đám đông còn lại đây,
Hoặc là nhạt nhẽo, hoặc tục tằn,
Hoặc chuyện tầm phào chốn xóm làng,
Ở chốn thị trấn quê mùa xa xăm,
Chẳng qua biên niên sử tai tiếng nghìn năm!
Chúng tựa đầm lầy nước đọng lâu,
Cỏ lau sậy rậm rạp một màu,
Đâu đó đóa huệ trắng nở mau,
Giữa chốn cỏ dại cùng gai độc
Và ô đầu chết chóc mọc quanh bờ.”
Nghe vậy, Chàng Sinh viên đáp ngay:
“Xin cảm ơn vì đóa huệ trắng này!
Chớ nên buông lời kiêu ngạo quá hay,
Hỡi nguồn nước, ta chẳng thèm ghé môi!
Cũng thật vô ơn nếu quên đời,
Rằng từ những hồ ao, bể chứa ấy
Đường đường Shakespeare còn tìm thấy
Chàng Moor xứ Venice, rồi Lão Do Thái,
Cả Romeo và Juliet khôn nguôi,
Cùng bao vở hài kịch rạng ngời.”
Rồi khoảng lặng kéo dài; đến khi có tiếng người:
“Có Thiên thần đang bay qua đỉnh đầu!”
Nghe câu ấy, Lão Do Thái Tây Ban Nha liền bâu,
Khẽ thì thầm với hơi thở sâu:
“Xin Chúa phù hộ, nếu lời ngươi thật thấu,
Mong đó chẳng phải Thiên thần Chết chóc nhiệm mầu!”
Rồi một khoảng lặng nữa; rồi đoạn sau,
Vừa vuốt râu, lão vừa ngâm ngạ:s
“Điều này sực nhớ trong ta
Một câu chuyện cổ trong kinh Talmud mà,
Cuốn sách ngọc ngà, cuốn sách vàng hoa,
Chứa biết bao điều kỳ diệu la đà,
Một câu chuyện lòng ta vẫn mãi nhớ,
Tràn ngập tâm can, ám ảnh trí khờ,
Chưa từng mỏi mệt, chẳng bao giờ phai mờ.”