Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Phải chăng mặt trời đang lặn xuống

Trên mặt nước phẳng lặng như tờ?

Hay đó là Thiên Nga Đỏ đang bơi lội, tung cánh bay,

Bị thương bởi mũi tên thần phép lạ,

Nhuốm đỏ mọi con sóng bằng sắc hồng thắm,

Bằng sắc hồng thắm của máu huyết cuộc đời,

Làm ngập tràn bầu không gian bằng vẻ huy hoàng,

Bằng vẻ huy hoàng của bộ lông rực rỡ?

Phải; đó là mặt trời đang lặn xuống,

Đang chìm dần vào lòng nước;

Toàn bộ bầu trời nhuốm một màu tía,

Mặt nước bừng lên sắc hồng thắm!

Không; đó là Thiên Nga Đỏ đang bơi lội,

Đang lặn sâu xuống dưới mặt nước;

Đôi cánh hướng lên bầu trời,

Những con sóng đỏ rực vì máu của nó!

Ngôi Sao Hôm ở phía trên

Tan hòa và run rẩy qua màn tía,

Treo lơ lửng giữa chốn hoàng hôn.

Không; đó là một hạt chuỗi cườm vỏ sò

Trên xiêm y của Đại Linh Thần

Khi ngài bước qua chốn hoàng hôn,

Lặng lẽ bước đi giữa muôn vì tinh tú.

Iagoo ngắm nhìn cảnh tượng ấy với niềm vui thích

Và vội vã lên tiếng: "Hãy nhìn kìa!

Hãy nhìn Ngôi Sao Hôm linh thiêng!

Các người sẽ được nghe một câu chuyện kỳ diệu,

Nghe câu chuyện về Osseo,

Đứa con của Ngôi Sao Hôm, Osseo!

"Xưa kia, trong những ngày tháng không ai còn nhớ,

Vào những thời đại gần thuở khai nguyên hơn,

Khi bầu trời còn gần gũi với chúng ta hơn,

Và các Vị Thần hãy còn gần gũi thân thuộc,

Ở miền Bắc quốc có một người thợ săn,

Cùng mười người con gái trẻ trung xinh đẹp,

Cao gầy và uyển chuyển như nhành liễu;

Chỉ riêng Oweenee, người con út,

Nàng là kẻ bướng bỉnh và ngoan cố,

Nàng là thiếu nữ trầm lặng, mộng mơ,

Lại là người đẹp nhất trong số các chị em.

"Tất cả những người phụ nữ ấy đều đã kết hôn với các tráng sĩ,

Đã kết hôn với những người chồng dũng cảm và kiêu hãnh;

Chỉ riêng Oweenee, người con út,

Cười trừ và cự tuyệt tất cả những kẻ si tình,

Tất cả những chàng trai cầu hôn trẻ trung và khôi ngô,

Rồi sau đó lại kết hôn với lão Osseo già nua,

Lão Osseo già, vừa nghèo vừa xấu xí,

Đã còng cỏi vì tuổi tác và yếu ớt vì những cơn ho,

Lúc nào cũng ho hắng như một con sóc.

"À, nhưng ẩn giấu bên trong con người lão

Lại là linh hồn tuyệt mỹ của Osseo,

Được giáng sinh từ Ngôi Sao Hôm,

Ngôi Sao Hôm, Ngôi Sao của Phụ Nữ,

Ngôi Sao của sự dịu dàng và niềm khát khao đam mê!

Toàn bộ ngọn lửa của nó ngự trị trong lồng ngực lão,

Toàn bộ vẻ đẹp của nó ngự trị trong tâm hồn lão,

Toàn bộ sự huyền bí của nó ngự trị trong bản thể lão,

Toàn bộ vẻ huy hoàng của nó hiện lên trong lời ăn tiếng nói của lão!

Và những kẻ cầu hôn bị cự tuyệt của nàng,

Những chàng trai khôi ngô với thắt lưng cườm wampum,

Những chàng trai khôi ngô điểm tô hình vẽ và lông vũ,

Đã chỉ trỏ nhạo báng nàng,

Đeo bám theo nàng với những lời giễu cợt và tiếng cười vang.

Nhưng nàng bảo: 'Ta chẳng bận tâm đến các người,

Chẳng màng tới thắt lưng cườm wampum của các người,

Chẳng màng tới hình vẽ và lông vũ của các người,

Chẳng màng tới những lời giễu cợt và tiếng cười của các người;

Ta rất hạnh phúc khi ở bên Osseo!'

Có lần được mời dự một bữa tiệc lớn,

Xuyên qua màn sương mù và chập choạng tối của buổi chiều hôm,

Mười người chị em cùng bước đi bên nhau,

Cùng bước đi bên những người chồng của họ;

Lão Osseo thong thả bước theo sau,

Cùng nàng Oweenee xinh đẹp sóng đôi bên cạnh;

Tất cả những người khác đều huyên náo trò chuyện vui vẻ,

Chỉ có hai con người này là lặng lẽ bước đi.

Hướng về phía bầu trời phương tây, Osseo

Chăm chú ngắm nhìn, như thể đang khẩn cầu,

Lão dừng chân lại và thường xuyên ngắm nhìn khẩn cầu

Ngôi Sao Hôm đang run rẩy,

Ngôi Sao dịu hiền của Phụ Nữ;

Và họ nghe thấy lão thì thầm nhè nhẹ:

'Ah, showain nemeshin, Nosa!

Xin hãy rủ lòng thương xót con, hỡi cha của con!'

'Lắng nghe kìa!' người chị cả cất lời,

'Lão ta đang cầu nguyện với cha mình kìa!

Thật là tiếc làm sao khi lão già ấy

Lại không vấp ngã trên con đường mòn,

Lại không ngã gãy cổ cho rồi!'

Và họ cười vang cho đến khi cả khu rừng

Vang dội những tiếng cười kém duyên của họ.

Trên con đường mòn xuyên qua những cánh rừng

Có một thân cây sồi bị bão quật ngã,

Có thân cây sồi khổng lồ nằm đó,

Một nửa vùi mình trong lá mục và rêu phong,

Mục nát, tả tơi, to lớn và rỗng ruột.

Và Osseo, khi nhìn thấy nó,

Đã thốt lên một tiếng thét, một tiếng kêu thống thiết,

Nhảy bổ vào cái hang há hốc của thân cây,

Bước vào từ một đầu trong hình hài một lão già,

Tiều tụy, nhăn nheo, già nua và xấu xí;

Và bước ra từ đầu kia là một chàng trai trẻ,

Cao ráo, thẳng thắn, mạnh mẽ và khôi ngô tuấn tú.

Cứ như thế, Osseo đã được biến hình,

Cứ như thế, tuổi xuân và vẻ đẹp được trả lại cho lão;

Nhưng khốn khổ thay cho Osseo tốt bụng,

Và cho Oweenee người vợ thủy chung!

Nàng cũng chịu một phép biến hình kỳ lạ.

Biến thành một bà lão yếu ớt,

Nàng chống gậy lảo đảo bước về phía trước,

Tiều tụy, nhăn nheo, già nua và xấu xí!

Và những người chị em cùng các đức lang quân của họ

Đã cười lớn cho đến khi khu rừng vang vọng

Ngập tràn tiếng cười kém duyên của họ.

Nhưng Osseo không hề quay lưng bỏ mặc nàng,

Lão bước đi bên cạnh với những bước chân chậm rãi hơn,

Nắm lấy bàn tay nàng, bàn tay sạm đen và nhăn nheo

Y như chiếc lá sồi vào mùa Đông,

Gọi nàng là người yêu dấu, Nenemoosha,

An ủi nàng bằng những lời ân cần dịu ngọt,

Cho đến khi họ đến được căn lều mở tiệc,

Cho đến khi họ ngồi xuống trong lều wigwam,

Nơi linh thiêng dành riêng cho Ngôi Sao Hôm,

Cho Ngôi Sao dịu hiền của Phụ Nữ.

Chìm đắm trong những ảo ảnh, lạc lối vào cõi mộng mơ,

Osseo ngồi đó giữa bữa tiệc linh đình;

Ai nấy đều hân hoan, ai nấy đều hạnh phúc,

Tất cả đều vui mừng trừ một mình Osseo.

Lão chẳng màng nếm thử thức ăn hay đồ uống,

Cũng chẳng nói năng hay lắng nghe ai cả;

Mà ngồi đó như một kẻ đang lạc thần,

Mơ màng và buồn bã nhìn ngắm,

Thoạt nhìn Oweenee, rồi lại ngước lên

Vầu bầu trời lấp lánh phía trên đầu họ.

Rồi một giọng nói vang lên, một tiếng thì thầm,

Vọng đến từ chốn tinh tú xa xôi,

Vọng đến từ khoảng không bao la vô tận,

Trầm ấm, du dương và đầy dịu dàng;

Và giọng nói ấy cất lên: 'Hỡi Osseo!

Hỡi con trai ta, đứa con ta yêu quý nhất!

Những bùa chú trói buộc con đã bị phá vỡ,

Mọi phép thuật của đám ma pháp sư,

Tất cả mọi quyền năng ma quái của sự dữ;

Hãy đến với ta; hãy bay lên, hỡi Osseo!'

'Hãy nếm thứ thức ăn được bày trước mặt con:

Nó đã được ban phước và mang phép thuật,

Trong đó chứa đựng những công năng kỳ diệu,

Nó sẽ biến con thành một linh thần.

Toàn bộ những chiếc bát và cái vạc của con

Sẽ không còn làm bằng gỗ và đất sét nữa;

Nhưng những cái bát sẽ hóa thành cườm wampum,

Và những cái vạc sẽ hoàn toàn bằng bạc;

Chúng sẽ tỏa sáng như những chiếc vỏ sò đỏ thắm,

Sẽ ánh lên và lấp lánh tựa ngọn lửa hồng.'

'Và những người phụ nữ sẽ không còn phải

Gánh chịu số phận lao nhọc nhọc nhằn đầy mệt mỏi,

Mà sẽ hóa thành những chú chim, rực sáng

Với vẻ đẹp của ánh sao trời,

Được tô điểm bằng vẻ huy hoàng huyền ảo

Của bầu trời và những áng mây chiều hôm!'

Những gì Osseo nghe thấy như tiếng thì thầm,

Những gì lão lĩnh hội được thành lời,

Đối với những kẻ khác chỉ là âm thanh của tiếng nhạc,

Tiếng nhạc tựa như tiếng chim chóc chốn xa xăm,

Của loài chim bắt cô trói cột ở nơi xa,

Của nàng Wawonaissa cô độc

Đang cất tiếng hót trong khu rừng tối thẫm.

Rồi căn lều bắt đầu rung chuyển,

Ngay lập tức bắt đầu chao đảo và rung lên,

Và họ cảm thấy nó đang dâng cao, dâng cao mãi,

Từ từ bay vút lên qua bầu không trung,

Thoát khỏi bóng tối của những ngọn cây

Vươn thẳng vào bầu trời đầy sao lấp lánh sương đêm,

Cho đến khi vượt qua cả những chòm lá cao nhất;

Và kìa! Những chiếc đĩa bằng gỗ

Tất cả đều đã biến thành vỏ sò đỏ thắm!

Và kìa! Những chiếc vạc bằng đất sét

Tất cả đều đã biến thành những chiếc bát bằng bạc!

Và những cây cột trụ mái của túp lều wigwam

Tựa như những thanh bạc sáng lóa lấp lánh,

Cùng lớp mái làm bằng vỏ cây phủ trên đó

Trông như chiếc vỏ cánh bọ hung tỏa sáng rực rỡ.

Rồi Osseo đưa mắt nhìn xung quanh mình,

Và lão thấy chín nàng thiếu nữ kiều diễm,

Tất cả các chị em cùng những người chồng của họ,

Đã biến thành những loài chim với bộ lông đủ màu sắc.

Có kẻ là chim giẻ cùi, có kẻ là chim ác là,

Kẻ thì là chim hoét, kẻ thì là chim sáo đá;

Và chúng nhảy nhót, cất tiếng hót và kêu ríu rít,

Vênh váo rũ cánh vỗ phành phịch khắp nơi,

Kiêu hãnh khoe bộ lông lấp lánh rực rỡ,

Và xòe rộng những chiếc đuôi hệt như những chiếc quạt.

Chỉ riêng Oweenee, người em út,

Không hề biến đổi mà vẫn ngồi đó trong lặng thinh,

Tiều tụy, nhăn nheo, già nua và xấu xí,

Buồn bã ngắm nhìn những người khác;

Cho đến khi Osseo ngước mắt nhìn lên,

Lại bật ra một tiếng kêu thống thiết khác,

Một tiếng kêu y hệt như tiếng thét lão từng phát ra

Bên gốc cây sồi trong khu rừng thẳm.

Rồi tuổi xuân và vẻ đẹp quay trở lại với nàng,

Và những bộ y phục lem luốc rách rưới của nàng

Đã được hóa phép thành xiêm y bằng lông chồn trắng,

Cây gậy tre của nàng biến thành một chiếc lông vũ,

Phải, một chiếc lông vũ bằng bạc sáng ngời!

Và một lần nữa túp lều wigwam lại rung chuyển,

Lao đi và lướt qua những luồng gió lộng không trung,

Xuyên qua làn mây và hơi nước trong suốt,

Và giữa muôn vàn vẻ huy hoàng chốn thiên giới

Đã hạ xuống Ngôi Sao Hôm,

Nhẹ nhàng như một bông tuyết rơi trên bông tuyết,

Như một chiếc lá rụng xuống dòng sông,

Như sợi tơ bông hoa cúc dại đậu trên mặt nước.

Tiến ra với những lời chào mừng đầy hân hoan

Là người cha của Osseo,

Ngài với mái tóc bạc ngời rực rỡ,

Ngài với ánh mắt điềm tĩnh và dịu hiền.

Và ngài cất tiếng: 'Hỡi Osseo con ta,

Hãy treo chiếc lồng chim mà con mang về đằng kia,

Hãy treo chiếc lồng với những thanh trụ bằng bạc,

Cùng những chú chim mang bộ lông lấp lánh,

Ngay trước cửa túp lều wigwam của ta.'

Ngay trước cửa, chàng treo chiếc lồng chim lên,

Rồi họ bước vào trong và vui mừng lắng nghe

Người cha của Osseo, vị chúa tể Ngôi Sao Hôm,

Khi ngài cất lời: 'Hỡi Osseo con ta!

Ta đã rủ lòng thương xót đến con,

Ban trả lại cho con tuổi xuân cùng nhan sắc,

Biến những người chị em cùng chồng của họ

Thành những loài chim với bộ lông đủ màu sắc;

Ta biến họ thành ra như vậy vì họ đã dám chế giễu con

Trong lớp hình hài của một lão già,

Trong dáng vẻ sầu muộn và nhăn nheo ấy,

Đã chẳng thể nhìn thấu trái tim đầy nhiệt huyết của con,

Đã chẳng thể nhận ra tuổi xuân trường tồn trong con;

Chỉ có Oweenee, người vợ thủy chung,

Mới nhìn thấu trái tim chân thực và đem lòng yêu con.'

'Trong căn lều đang lấp lánh đằng kia,

Trong ngôi sao nhỏ bé đang nhấp nháy

Xuyên qua những lớp hơi sương ở phía bên trái,

Đang cư ngụ một Ác Ma đầy đố kỵ,

Lão Wabeno, gã pháp sư xảo quyệt,

Kẻ đã biến con thành một lão già.

Hãy cẩn thận kẻo những tia sáng của hắn chiếu vào con,

Bởi những luồng quang tuyến hắn phóng ra xung quanh

Chính là uy lực từ phép thuật của hắn,

Chính là những mũi tên mà hắn vẫn thường dùng.'

Nhiều năm dài đằng đẵng trôi qua trong bình yên và tĩnh lặng,

Trên Ngôi Sao Hôm thanh bình,

Osseo cùng cha mình sinh sống gắn bó;

Nhiều năm liền, tiếng ca và tiếng vỗ cánh rộn vang

Ngay trước ngưỡng cửa túp lều wigwam,

Nơi chiếc lồng với những thanh bạc được treo lên,

Và nàng Oweenee xinh đẹp, người vợ thủy chung,

Đã hạ sinh cho Osseo một người con trai,

Mang vẻ đẹp của người mẹ,

Mang lòng dũng cảm của người cha.

Và đứa bé lớn lên trong sự sung túc phồn thịnh,

Rồi Osseo, để làm vui lòng con trẻ,

Đã làm cho chú những cây cung và mũi tên nhỏ,

Mở tung chiếc lồng bạc lớn ra,

Và thả cho các dì cùng các dượng bay đi,

Tất cả những loài chim mang bộ lông óng mượt ấy,

Để đứa con trai bé bỏng tha hồ giương cung ngắm bắn.

Chúng lượn vòng tròn và lao vút đi,

Làm ngập tràn Ngôi Sao Hôm bằng âm nhạc,

Bằng những khúc ca của niềm vui và sự tự do,

Làm ngập tràn Ngôi Sao Hôm bằng vẻ huy hoàng,

Cùng tiếng vỗ phành phịch của bộ lông rực rỡ;

Cho đến khi đứa trẻ, người thợ săn nhỏ tuổi,

Giương cung bắn đi một mũi tên,

Bắn ra một mũi tên xé gió chí mạng,

Và một chú chim với bộ lông tỏa sáng

Đã rơi xuống ngay dưới chân cậu trong cơn đau đớn tột cùng.

Nhưng ôi, một sự biến hóa kỳ diệu làm sao!

Thứ mà cậu bé nhìn thấy trước mặt nào phải chim chóc,

Đó chính là một thiếu nữ trẻ trung xinh đẹp,

Với mũi tên cắm sâu vào lồng ngực!

Khi giọt máu của nàng nhỏ xuống hành tinh,

Trên Ngôi Sao Hôm linh thiêng,

Phép bùa chú lập tức bị phá vỡ,

Phép lạ lùng kia hoàn toàn mất đi hiệu lực,

Và chàng trai trẻ, người thiện xạ gan dạ,

Đột nhiên cảm thấy bản thân đang tụt xuống,

Bị những bàn tay vô hình níu giữ nhưng cứ chìm dần

Xuyên qua những khoảng không gian trống trải,

Xuyên qua những tầng mây và hơi sương mù mịt,

Cho đến khi đặt chân lên một hòn đảo,

Trên một hòn đảo xanh ngát cỏ cây,

Nằm đằng kia giữa vùng Biển Lớn.

Nối gót theo sau, cậu nhìn thấy tất cả

Những loài chim mang bộ lông tỏa sáng đang hạ xuống,

Đang vỗ cánh, rơi rụng và trôi bồng bềnh hướng xuống,

Tựa như những chiếc lá mùa Thu nhuộm màu sắc thấu;

Và căn lều với những cột trụ bằng bạc,

Cùng mái nhà tựa đôi cánh bọ hung,

Tựa như lớp vỏ cánh bọ hung lấp lánh,

Được nâng bổng lên bởi những ngọn gió trời,

Từ từ chìm xuống mặt hòn đảo nhỏ,

Mang vị Osseo tốt bụng trở về,

Đưa nàng Oweenee thủy chung về lại chốn này.

Rồi bấy giờ những chú chim lại được biến hình lần nữa,

Lại mang lấy hình hài của những con người phàm trần,

Mang lấy vóc dáng nhưng chẳng giữ nguyên vóc cao cũ kỹ;

Họ vẫn ở lại trong hình dạng của những Dân Tộc Tí Hon,

Hệt như loài người lùn pygmies, tộc Puk-Wudjies,

Và vào những đêm hè dịu mát đẹp trời,

Khi Ngôi Sao Hôm tỏa sáng rực rỡ,

Họ nắm tay nhau cùng khiêu vũ tưng bừng

Trên những mũi đất đá chông chênh của hòn đảo,

Trên bãi cát thấp và phẳng lì ven bờ.

Cho đến tận ngày nay người ta vẫn thấy túp lều lấp lánh của họ,

Vào những buổi tối mùa hè thanh bình,

Và đôi khi bên bờ biển, những người đánh cá

Lại nghe thấy tiếng cười nói vui vẻ của họ,

Nhìn thấy họ đang khiêu vũ dưới ánh sao trời!"

Khi câu chuyện đã được kể xong xuôi,

Khi sự tích kỳ diệu ấy đi đến hồi kết,

Đưa mắt nhìn quanh những người đang chăm chú lắng nghe,

Iagoo với giọng điệu trang nghiêm cất lời bổ sung:

"Có những con người vĩ đại, ta từng biết những kẻ như thế,

Mà đồng bào của họ chẳng thể nào thấu hiểu nổi,

Thậm chí họ còn biến những con người ấy thành trò cười,

Dè bỉu và chế giễu bằng những lời lăng mạ nhạo báng.

Từ câu chuyện về Osseo ngày hôm nay

Chúng ta hãy rút ra bài học về số phận của những kẻ hay giễu cợt!"

Tất cả những vị khách dự tiệc cưới hân hoan

Lắng nghe câu chuyện thần kỳ đầy kinh ngạc,

Lắng nghe trong tiếng cười vang và những tràng pháo tay,

Và họ thì thầm to nhỏ với nhau rằng:

"Tự hỏi không biết lão ta có đang ám chỉ chính mình không?

Và liệu chúng ta có phải là những người dì người dượng không nhỉ?"

Rồi Chibiabos lại cất tiếng hát vang lên,

Cất cao khúc ca về tình yêu và nỗi niềm khao khát,

Bằng những âm điệu ngọt ngào và đầy dịu dàng ấy,

Bằng những cung bậc nỗi buồn man mác ấy,

Cất lên khúc ai ca của một người thiếu nữ

Dành cho người tình của nàng, chàng trai người Algonquin.

"Khi ta nghĩ về người tình dấu yêu,

Than ôi! Nghĩ về người tình dấu yêu của ta,

Khi trái tim ta đang hoài niệm hướng về chàng,