Đầy giận dữ là Hiawatha

Khi chàng bước vào trong làng bản,

Thấy dân tình đang buổi hoang mang,

Nghe toàn những chuyện trái tai,

Toàn điều ác độc, quỷ quyệt,

Của tên Pau-Puk-Keewis xảo quyệt.

Hơi thở chàng phì phò qua mũi,

Qua kẽ răng chàng rít và lẩm bẩm

Những lời giận hờn, oán trách,

Nóng bừng và vo ve, tựa một con ong vò vẽ.

"Ta sẽ tru diệt tên Pau-Puk-Keewis này,

Tru diệt kẻ gây rối này!" chàng nói.

"Thế gian này không quá dài và rộng,

Con đường này không quá gai góc, hiểm trở,

Mà cơn giận của ta không đuổi kịp hắn,

Mà sự báo thù của ta không với tới hắn!"

Rồi trong cuộc rượt đuổi gấp gáp,

Hiawatha và những thợ săn lên đường

Theo dấu chân của Pau-Puk-Keewis,

Xuyên qua khu rừng, nơi hắn đã đi qua,

Đến những mỏm đất cao nơi hắn từng dừng chân;

Nhưng họ chẳng tìm thấy Pau-Puk-Keewis,

Chỉ thấy trên bãi cỏ bị giày xéo,

Trong những bụi việt quất,

Nơi nằm nghỉ của hắn,

Dấu ấn thân mình hắn để lại.

Từ những vùng đất thấp xa tít bên dưới,

Từ Muskoday, cánh đồng cỏ rộng lớn,

Pau-Puk-Keewis, quay đầu nhìn lại,

Ra hiệu thách thức,

Ra hiệu chế nhạo;

Và Hiawatha cất tiếng gọi lớn,

Từ đỉnh những ngọn núi cao:

"Thế gian này không quá dài và rộng,

Con đường này không quá gai góc, hiểm trở,

Mà cơn giận của ta không bắt kịp ngươi,

Và sự báo thù của ta không với tới ngươi!"

Qua đá mòn và qua sông ngòi,

Qua bụi rậm, lùm cây và rừng sâu,

Tên Pau-Puk-Keewis xảo quyệt chạy trốn;

Hắn tung mình như một con linh dương,

Cho tới khi tới một con suối nhỏ

Nằm giữa chốn rừng sâu,

Tới một con suối tĩnh lặng và êm đềm,

Đã tràn qua cả bờ cỏ,

Tới con đập do loài hải ly tạo nên,

Tới một hồ nước phẳng lặng,

Nơi những thân cây ngập nước đến đầu gối,

Nơi hoa súng dập dềnh trôi,

Nơi lau sậy uốn mình và thì thầm.

Trên đập nước đứng Pau-Puk-Keewis,

Trên con đập làm bằng thân cây và cành củi,

Nơi những kẽ hở nước phun trào,

Nơi dòng suối nhỏ chảy tràn qua đỉnh đập.

Từ dưới đáy trồi lên con hải ly,

Nhìn bằng hai con mắt to tròn ngạc nhiên,

Đôi mắt như đang gặng hỏi,

Kẻ lạ mặt Pau-Puk-Keewis.

Trên đập nước đứng Pau-Puk-Keewis,

Nước suối chảy ngập qua mắt cá chân hắn,

Dòng nước trong vắt tựa bạc ròng,

Và hắn cất tiếng nói với con hải ly,

Nở nụ cười hắn lên tiếng thế này:

"Ôi người bạn Ahmeek của ta, hỡi hải ly,

Nước mới mát mẻ và dễ chịu làm sao;

Hãy để ta lặn xuống làn nước,

Hãy để ta nghỉ ngơi trong những ngôi nhà của các bạn;

Hãy biến ta thành một con hải ly nữa!"

Thận trọng, con hải ly đáp lời,

Nó thận trọng đưa ra câu trả lời:

"Để ta bàn bạc với những kẻ khác trước đã,

Để ta hỏi ý kiến những con hải ly khác."

Nó chìm dần xuống làn nước,

Chìm nặng nề như một viên đá rơi,

Chìm giữa những chiếc lá và cành cây

Nâu sẫm và kết chặt dưới đáy sâu.

Trên đập nước đứng Pau-Puk-Keewis,

Nước suối chảy ngập qua mắt cá chân hắn,

Phun qua những kẽ hở bên dưới chân hắn,

Bắn tung tóe lên những hòn đá bên dưới,

Trải rộng thanh thản và bình lặng trước mặt hắn,

Và ánh nắng cùng những vệt bóng râm

Rơi lốm đốm và chiếu rọi lên người hắn,

Rơi thành những mảnh sáng nhỏ nhoi,

Xuyên qua nhữngh cành cây đang lay động, xào xạc.

Từ dưới đáy trồi lên những con hải ly,

Lặng lẽ nhô lên khỏi mặt nước

Cái đầu này rồi đến cái đầu khác,

Cho đến khi mặt hồ dường như ngập tràn hải ly,

Tràn ngập những khuôn mặt đen bóng.

Hướng về bầy hải ly, Pau-Puk-Keewis

Cất lời khẩn khoản, ngỏ lời thế này:

"Nơi ở của các bạn thật dễ chịu làm sao,

Hỡi những người bạn! và an toàn trước mọi hiểm nguy;

Chẳng lẽ với tất cả sự khôn ngoan của mình,

Với mọi sự thông thái và tài mưu trí, các bạn

Không thể biến ta thành một con hải ly hay sao?"

"Được chứ!" Ahmeek, con hải ly đáp lời,

Nó là Vua của muôn loài hải ly,

"Hãy để mình trượt xuống giữa chúng ta,

Trượt xuống làn nước tĩnh lặng."

Trượt xuống hồ nước giữa bầy hải ly

Lặng lẽ Pau-Puk-Keewis chìm xuống;

Chiếc áo da nai hóa thành màu đen,

Đôi giày moccasin và quần bó cũng chuyển đen,

Phía sau lưng hắn, chiếc đuôi cáo và tua rua

Trải rộng thành một chiếc đuôi bản rộng màu đen;

Hắn đã biến thành một con hải ly.

"Hãy làm ta to lớn," Pau-Puk-Keewis nói,

"Hãy làm ta to lớn và to lớn hơn nữa,

To lớn hơn những con hải ly khác."

"Được thôi," thủ lĩnh hải ly đáp lời,

"Khi ngươi bước vào nhà chúng ta bên dưới,

Trong chiếc lều wigwam của mình, chúng ta sẽ làm ngươi

To lớn gấp mười lần những con khác."

Cứ thế, vào trong làn nước nâu trong vắt

Lặng lẽ Pau-Puk-Keewis chìm xuống:

Thấy dưới đáy phủ đầy những thân cây

Và cành cây, kho lương thực dự trữ cho mùa đông,

Những đống lớn chống lại nạn đói kém;

Thấy ngôi nhà với cánh cửa hình vòm,

Dẫn vào những căn phòng rộng rãi.

Ở đó chúng làm hắn to lớn hơn nữa,

Làm hắn trở thành con hải ly to lớn nhất,

To gấp mười lần những con khác.

"Ngươi sẽ là bậc cai quản của chúng ta," chúng nói;

"Chủ nhân và Vua của muôn loài hải ly."

Nhưng Pau-Puk-Keewis ngồi ngai vàng

Giữa bầy hải ly chưa được bao lâu,

Thì vang lên một tiếng còi cảnh báo

Từ tên lính canh ở trạm gác của nó

Nơi đám hoa diên vĩ và hoa súng,

Cất tiếng rằng: "Hiawatha kìa!

Hiawatha cùng với những thợ săn của chàng!"

Rồi họ nghe thấy tiếng kêu phía trên,

Nghe tiếng hò hét và tiếng bước chân dồn dập,

Nghe tiếng rắc và tiếng ào ào giậm đạp,

Và làn nước xung quanh cùng bên trên họ

Sụt xuống và bị hút đi thành những dòng xoáy,

Và chúng biết con đập của mình đã bị phá vỡ.

Trên mái lều, các thợ săn

Nhảy lên, phá tung mọi thứ thành từng mảnh;

Ánh nắng chiếu xuyên qua những khe hở,

Bầy hải ly phóng qua khung cửa,

Ẩn mình vào vùng nước sâu hơn,

Trong lòng dòng suối nhỏ;

Nhưng tên Pau-Puk-Keewis hùng mạnh

Lại chẳng thể chui lọt qua khung cửa;

Hắn đã phình to vì kiêu ngạo và ăn uống,br> Hắn sưng phồng lên như một chiếc bóng nước.

Nhìn qua mái nhà, Hiawatha

Cất tiếng gọi lớn: "Hỡi Pau-Puk-Keewis,

Mọi mưu mẹo và sự xảo quyệt của ngươi đều vô ích,

Mọi lớp ngụy trang muôn hình vạn trạng đều vô nghĩa!

Ta thừa rõ ngươi, hỡi Pau-Puk-Keewis!"

Bằng những cây gậy, họ đánh đập, bầm dập hắn,

Đánh cho tội nghiệp Pau-Puk-Keewis đến chết,

Giã hắn như người ta giã ngô,

Cho đến khi hộp sọ hắn vỡ nát thành từng mảnh.

Sáu chàng thợ săn cao lớn, dẻo dai và linh hoạt,

Đưa hắn về nhà trên những cây sào và cành cây,

Khiêng thi thể của con hải ly;br> Nhưng linh hồn, bóng ma Jeebi bên trong hắn,

Vẫn suy nghĩ và cảm nhận như Pau-Puk-Keewis,

Vẫn tiếp tục sống như một Pau-Puk-Keewis.

Và nó vẫy vùng, cố gắng và giãy giụa,

Dao động sang trái, dao động sang phải,

Như những tấm rèm của túp lều wigwam

Giãy giụa với những sợi dây da nai buộc chúng,

Khi cơn gió mùa đông đang thổi lồng lộng;

Cho đến khi nó thu mình lại,

Cho đến khi nó trỗi dậy từ thể xác,

Cho đến khi nó mang hình hài và nét mặt

Của tên Pau-Puk-Keewis xảo quyệt

Tan biến vào trong khu rừng sâu.

Nhưng Hiawatha cẩn trọng

Đã nhìn thấy bóng hình trước khi nó tan biến,

Thấy bóng dáng của Pau-Puk-Keewis

Lướt vào lớp bóng râm màu xanh dịu mát

Của những cây thông trong rừng;

Hướng về những khoảng sáng trắng phía bên kia,

Hướng về một khoảng quang mở trong rừng.

Như một cơn gió, nó lao đi và hổn hển,

Uốn cong tất cả các cành cây trên đường đi,

Và bám sát phía sau, tựa như cơn mưa kéo đến,

Là những bước chân của Hiawatha.

Tới một hồ nước có rất nhiều hòn đảo

Pau-Puk-Keewis đang thở hổn hển đã đặt chân tới,

Nơi giữa những đóa hoa súng

Pishnekuh, loài ngỗng trời brent, đang bơi lội;

Lướt qua những khóm lau sậy trôi nổi,

Chèo lái qua những hòn đảo rợp bóng sậy.

Giờ chúng ngẩng những chiếc mỏ đen rộng lên,

Giờ chúng lặn sâu xuống làn nước,

Giờ chúng sẫm lại trong bóng râm,

Giờ chúng bừng sáng dưới ánh mặt trời.

"Pishnekuh!" Pau-Puk-Keewis kêu lên,

"Pishnekuh! hỡi những người anh em của ta!" hắn nói,

"Hãy biến ta thành một con ngỗng trời mang bộ cánh,

Với chiếc cổ và lông vũ ngời sáng,

Hãy làm ta to lớn, và làm ta to lớn hơn nữa,

To gấp mười lần những con khác."

Ngay lập tức chúng biến hắn thành một con ngỗng trời,

Với hai chiếc cánh khổng lồ và sậm màu,

Với một bộ ngực mịn màng và tròn trịa,

Với cái mỏ tựa như hai mái chèo lớn,

Làm hắn to lớn hơn những con khác,

To gấp mười lần con to lớn nhất,

Đúng lúc, vừa cất tiếng hò hét từ trong rừng,

Hiawatha đã đứng ở trên bờ.

Chúng tung cánh bay lên giữa tiếng kêu la hỗn độn,

Cùng tiếng vỗ cánh và tiếng quạt phần phật,

Bay lên từ những hòn đảo mọc đầy lau sậy,

Từ chốn hoa diên vĩ và hoa súng.

Và chúng bảo với Pau-Puk-Keewis rằng:

"Khi bay, ngươi chớ có nhìn xuống dưới,

Hãy hết sức cẩn thận và đừng có nhìn xuống,

Kẻo tai hoạ kỳ lạ nào đó sẽ xảy ra,

Kẻo tai ương lớn lao sẽ giáng xuống đầu ngươi!"

Nhanh và xa, chúng bay về hướng Bắc,

Nhanh và xa xuyên qua sương mù và ánh nắng,

Kiếm ăn giữa những đầm lầy và vùng đất lầy lội,

Ngủ nghỉ giữa những khóm sậy và lau ngổn ngang.

Vào ngày hôm sau khi chúng đang bay lượn,

Được ngọn Gió Nam nâng đỡ và nhấc bổng lên,

Được ngọn Gió Nam thổi lướt đi phía trước,

Thổi đầy tươi mới và mạnh mẽ từ phía sau,

Vang lên âm thanh của những tiếng người,

Vang lên tiếng hò hét từ phía dưới vọng lại,

Từ những ngôi nhà của một bản làng,

Từ phía những con người cách đó hàng dặm bên dưới.

Bởi vì dân làng của ngôi làng ấy

Nhìn thấy đàn ngỗng trời với vẻ ngỡ ngàng,

Nhìn thấy đôi cánh của Pau-Puk-Keewis

Đang vỗ phành phịch tít tận trên tầng không,

Rộng hơn cả hai tấm rèm cửa ra vào.

Pau-Puk-Keewis nghe thấy tiếng hò hét,

Nhận ra giọng nói của Hiawatha,

Nhận ra tiếng gào thét của Iagoo,

Và, vì quên mất lời cảnh báo,

Hắn rụt cổ lại, và nhìn xuống dưới,

Và ngọn gió thổi từ đằng sau lưng hắn

Đã cuốn lấy chiếc quạt lông vũ khổng lồ của hắn,

Khiến hắn quay mòng mòng, xoay tít lao xuống đất!

Hoàn toàn vô ích khi Pau-Puk-Keewis

Vẫy vùng tìm lại sự thăng bằng cho mình!

Quay cuồng vòng tròn rồi lại vòng tròn lao xuống,

Hắn lần lượt nhìn thấy ngôi làng phía dưới

Rồi lại thấy đàn ngỗng trời ở phía trên,

Thấy ngôi làng đang đến gần hơn,

Và đàn ngỗng trời thì lùi ra xa hơn,

Nghe thấy những giọng nói ngày một to hơn,

Nghe thấy tiếng hò hét và tiếng cười vang;

Chẳng còn thấy đàn ngỗng trời phía trên đâu nữa,

Chỉ thấy mặt đất hiện ra ngay dưới chân mình;

Chết rị giữa bầu trời trống trải,

Chết giữa đám đông đang hò hét bên dưới,

Với một tiếng động nặng nề và âm u,

Con ngỗng trời gãy cánh đã rơi xuống.

Nhưng linh hồn hắn, bóng ma, cái bóng của hắn,

Vẫn tiếp tục tồn tại trong hình hài Pau-Puk-Keewis,

Lại mang lấy hình thù và nét mặt

Của chàng Yenadizze tuấn tú,

Và một lần nữa lao đi phía trước,

Bị Hiawatha bám sát phía sau,

Vừa đuổi vừa kêu lên: "Thế gian không quá rộng,

Con đường không quá dài và gai góc, hiểm trở,

Mà cơn giận của ta không bắt kịp ngươi,

Mà sự báo thù của ta không với tới ngươi!"

Và chàng đến gần biết bao, sát sạt bên hắn,

Đến mức tay chàng đã vươn ra để tóm lấy hắn,

Bàn tay phải chực nắm lấy và giữ chặt hắn,

Thì tên Pau-Puk-Keewis xảo quyệt

Bỗng xoay tròn và quay tít thành những vòng tròn,

Quạt tung không khí thành một cơn lốc xoáy,

Làm bụi bặm và lá cây bay mù mịt xung quanh hắn,

Và giữa những luồng gió xoáy mịt mù ấy

Hắn lao vút vào trong một thân cây sồi rỗng,

Biến thành một con rắn độc,

Trườn thừng lượn qua rễ cây và đống rác mục.

Bằng bàn tay phải của mình, Hiawatha

Giáng một đòn trời giáng vào thân cây sồi rỗng,

Xé toạc nó thành từng mảnh vụn và mảnh dằm,

Bỏ mặc nó nằm đó thành từng mảnh nát tan.

Nhưng thật hoài công; bởi vì Pau-Puk-Keewis,

Một lần nữa lại trong hình hài con người,

Hiển hiện rõ mồn một chạy trốn phía trước chàng,

Vút bay đi giữa gió lốc và cuồng phong,

Đến tận những bờ hồ Gitche Gumee,

Về phía Tây dọc theo vùng Biển-Nước-Lớn,

Tới những mỏm đá nhô cao,

Tới những vách đá sa thạch mang bức họa Pictured Rocks,

Nhìn bao quát hồ nước và cả vùng phong cảnh.

Và Già Làng của Núi,

Bậc Thần Manito của những ngọn núi,

Đã mở toang những ô cửa đá của mình,

Mở toang những vực sâu thăm thẳm của mình,

Ban cho Pau-Puk-Keewis một chốn nương thân

Trong những hang động tối tăm và ảm đạm của ngài,

Cất lời chào mừng Pau-Puk-Keewis

Đến với túp lều sa thạch u ám của ngài.

Ở bên ngoài, Hiawatha đứng đó,

Thấy những cánh cửa đã đóng sầm lại trước mặt mình,

Bằng chiếc găng tay Minjekahwun của mình,

Chàng đấm thủng những hang động lớn trên vách sa thạch,

Cất tiếng gọi lớn bằng giọng vang như sấm sét,

"Hãy mở ra! Ta là Hiawatha đây!"

Nhưng Già Làng của Núi

Đã không mở cửa, và chẳng đáp lời nửa câu

Từ những vách đá sa thạch lặng thinh,

Từ những vực thẳm đá u ám.

Rồi chàng giơ đôi tay lên trời,

Cất tiếng khẩn khoản gọi cơn giông bão đến,

Gọi Waywassimo, vị thần chớp,

Và vị thần sấm Annemeekee;

Và chúng kéo đến cùng màn đêm và bóng tối,

Càn quét xuống mặt Biển-Nước-Lớn

Từ những Ngọn Núi Sấm Sét ở tận đằng xa;

Và tên Pau-Puk-Keewis đang run rẩy

Đã nghe thấy tiếng bước chân của thần sấm,

Đã nhìn thấy đôi mắt đỏ ngầu của thần chớp,

Lâm vào sợ hãi, co ro và run lẩy bẩy.

Rồi Waywassimo, vị thần chớp,

Giáng đòn sấm sét vào các ô cửa hang động,

Dùng chiếc chùy chiến trận giáng vào các ô cửa,

Giáng vào những mỏm đá sa thạch nhô ra,

Và thần sấm Annemeekee,

Gầm thét vang vọng vào tận trong hang động,

Cất lời rằng: "Pau-Puk-Keewis ở đâu rồi!"

Và những vách đá đổ sụp xuống, và nằm bên dưới

Chết vùi giữa những đống đổ nát của đá núi

Là tên Pau-Puk-Keewis xảo quyệt,

Nằm đó là chàng Yenadizze tuấn tú,

Bị tiêu diệt trong chính hình hài con người của hắn.

Những cuộc phiêu lưu hoang dã của hắn đã chấm dứt,

Những trò lừa bịp và nhảy nhót đã chấm dứt,

Mọi mưu mẹo và sự xảo quyệt đã chấm dứt,

Mọi trò gây rối đã chấm dứt,

Mọi cuộc cờ bạc và khiêu vũ của hắn,

Mọi cuộc tán tỉnh các thiếu nữ đều đã chấm dứt.

Bấy giờ, vị anh hùng Hiawatha cao quý

Đã bắt lấy linh hồn, bóng ma, cái bóng của hắn,

Cất lời nói rằng: "Hỡi Pau-Puk-Keewis,

Sẽ chẳng bao giờ trong hình hài con người nữa

Ngươi còn đi tìm kiếm những cuộc phiêu lưu mới;

Sẽ chẳng bao giờ với những lời trêu đùa và tiếng cười

Ngươi còn làm bụi và lá bay mịt mù trong gió lốc;

Mà ở tít trên bầu trời cao kia

Ngươi sẽ bay vút lên và lượn thành những vòng tròn;

Ta sẽ biến ngươi thành một con đại bàng,

Thành Keneu, chúa tể loài đại bàng chiến trận,

Đứng đầu muôn loài chim có cánh,

Đứng đầu đàn gà của Hiawatha."

Và cái tên Pau-Puk-Keewis

Vẫn còn lưu truyền mãi giữa dân gian,

Vẫn còn vương vấn trong lòng những người ca hát,

Và giữa những người kể chuyện muôn đời;

Và vào Mùa Đông, khi những bông tuyết trắng

Xoay tít thành những vòng xoáy quanh túp lều,

Khi ngọn gió trong tiếng gầm rú lốc cốc

Thổi qua ống khói reo vang và huýt sáo,

"Kìa," người ta kêu lên, "Pau-Puk-Keewis đến đấy;

Hắn đang nhảy múa khắp bản làng,

Hắn đang thu gom mùa màng của mình về đấy!"