Ôi mùa Đông dài dặc và ảm đạm!
Ôi mùa Đông lạnh lẽo và tàn nhẫn!
Lớp băng trên hồ và sông ngày một dày hơn, dày hơn, dày hơn,
Tuyết phủ trên khắp mặt đất ngày một sâu hơn, sâu hơn, sâu hơn,
Lớp tuyết phủ dày ngập tràn, rồi cuồn cuộn bay trôi
Xuyên qua khu rừng, quanh xóm làng.
Người thợ săn hầu như chẳng thể mở nổi lối ra
Từ túp lều bị tuyết vùi lấp;
Với đôi găng tay và chiếc giày trượt tuyết
Anh vô vọng bước đi trong rừng sâu,
Tìm kiếm chim muông thú rừng mà chẳng thấy gì,
Chẳng thấy dấu chân hươu hay thỏ,
Không nhìn thấy một dấu chân nào trong tuyết,
Giữa khu rừng lạnh lẽo, trắng xóa gớm ghiếc
Anh ngã xuống, kiệt sức chẳng thể đứng lên,
Và bỏ mạng nơi ấy vì giá lạnh và đói lả.
Ôi nạn đói và cơn sốt rét!
Ôi sự tàn tạ của nạn đói!
Ôi sự tàn phá của cơn sốt!
Ôi tiếng khóc than của lũ trẻ!
Ôi nỗi thống khổ của những người phụ nữ!
Khắp mặt đất quằn quại và đói khát;
Không gian quanh họ đói khát,
Bầu trời trên đầu họ đói khát,
Và những vì sao đói khát trên thiên đàng
Trừng trừng nhìn họ như mắt bầy sói!
Bước vào túp lều của Hiawatha
Là hai vị khách lạ khác, lặng câm
Y như những bóng ma, đầy ủ rũ,
Không chờ được mời chào
Chẳng thèm ngỏ lời ngoài ngưỡng cửa
Ngồi xuống đó chẳng một lời chào đón
Vào chỗ ngồi của Nước Sầu Riêng (Laughing Water);
Đưa đôi mắt hõm sâu, phờ phhạc
Nhìn thẳng vào khuôn mặt của Nước Sầu Riêng.
Rồi kẻ đứng đầu cất lời: "Hãy nhìn ta!
Ta là Nạn Đói, Bukadawin!"
Và kẻ kia cất lời: "Hãy nhìn ta!
Ta là Sốt Rét, Ahkosewin!"
Và nàng Minnehaha kiều diễm
Rùng mình khi chúng nhìn nàng,
Rùng mình trước những lời chúng thốt ra,
Lặng lẽ nằm xuống giường,
Che mặt lại, chẳng một lời đáp lời;
Nằm đó run rẩy, lạnh giá, bốc cháy
Trước ánh mắt chúng xoáy vào nàng,
Trước những lời cay đắng chúng thốt ra.
Lao vào khu rừng trống trải
Hiawatha cuồng loạn chạy đi;
Trong lòng anh là nỗi buồn đau chết chóc,
Trên nét mặt là sự cứng cỏi tựa đá non;
Trên trán mồ hôi đầm đìa vì thống khổ
Tua tủa trào ra, nhưng rồi đông cứng lại chẳng rơi.
Quấn trong áo lông, vũ trang đầy đủ để săn bắn,
Với chiếc cung gỗ tần bì cường tráng,
Với ống tên đầy ắp những mũi tên,
Với đôi găng tay Minjekahwun,
Anh sải bước tiến thẳng vào khu rừng mênh mông hoang vắng.
"Hỡi Gitche Manito, Đấng Tối Cao!"
Anh cất tiếng kêu với khuôn mặt ngước lên
Giữa giờ phút thống khổ cay đắng ấy,
"Xin hãy ban thực phẩm cho các con ngài, hỡi cha!
Xin ban thức ăn cho chúng con, kẻo chúng con chết mất!
Xin cho tôi thức ăn để cứu Minnehaha,
Cứu người vợ Minnehaha đang hấp hối của tôi!"
Xuyên qua khu rừng vang vọng muôn trùng,
Xuyên qua khu rừng mênh mông hoang vắng
Tiếng kêu than sầu thảm ấy vang dội,
Nhưng chẳng có lời đáp nào khác vọng lại
Ngoài tiếng vang của chính tiếng kêu của anh,
Ngoài tiếng vang từ những chòm cây rừng,
“Minnehaha! Minnehaha!”
Suốt cả ngày trời Hiawatha lang thang
Trong khu rừng u buồn ấy,
Nơi dưới bóng râm của những lùm cây rậm rạp,
Vào những ngày Hè tươi đẹp,
Của mùa Hè không bao giờ phai mờ ấy,
Anh từng đưa người vợ trẻ về nhà
Từ miền đất của người Dacotahs;
Khi chim chóc ca hót trong lùm cây,
Và những dòng suối róc rách cười vui, lấp lánh,
Và bầu không khí ngập tràn hương thơm,
Và nàng Nước Sầu Riêng kiều diễm
Đã cất lời bằng giọng nói không hề run rẩy:
“Em sẽ theo anh, hỡi người chồng của em!”
Trong túp lều cùng Nokomis,
Cùng những vị khách ủ rũ đang canh chừng nàng,
Cùng Nạn Đói và Cơn Sốt,
Nàng đang nằm đó, người vợ dấu yêu,
Chính nàng, Minnehaha đang hấp hối.
“Lắng nghe kìa!” nàng nói; “Em nghe tiếng róc rách,
Nghe tiếng gầm thét và róc rách,
Nghe tiếng Thác nước Minnehaha
Đang gọi em từ chốn xa xăm!”
“Không đâu, con tôi!” bà lão Nokomis đáp,
“Đó là tiếng gió đêm thổi qua hàng thông!”
“Nhìn kìa!” nàng nói; “Em thấy cha em
Đang đứng cô độc bên ngưỡng cửa nhà mình,
Đang vẫy gọi em từ túp lều của ông
Ở miền đất của người Dacotahs!”
“Không đâu, con tôi!” bà lão Nokomis đáp.
“Đó là làn khói đang uốn lượn vẫy chào!”
“À!” nàng nói, “những đôi mắt của Pauguk
Đang trừng trừng nhìn em trong bóng tối,
Em có thể cảm nhận những ngón tay băng giá của hắn
Đang siết chặt lấy tay em giữa chốn tối tăm!
Hiawatha! Hiawatha!”
Và chàng Hiawatha cô độc khốn cùng,
Tận sâu trong khu rừng thẳm,
Cách xa hàng dặm giữa chốn núi non,
Đã nghe thấy tiếng kêu thống khổ đột ngột ấy,
Đã nghe thấy giọng nói của Minnehaha
Gọi anh trong bóng tối mịt mùng,
“Hiawatha! Hiawatha!”
Băng qua những cánh đồng tuyết hoang vu không lối đi,
Dưới những cành cây trĩu nặng tuyết trắng,
Hiawatha vội vã chạy về nhà,
Tay không trắng, nặng trĩu u sầu,
Anh nghe thấy tiếng Nokomis rên rỉ, khóc than:
“Wahonowin! Wahonowin!
Ước gì ta đã chết thay cho con,
Ước gì ta cũng chết như con!
Wahonowin! Wahonowin!”
Và anh lao vào trong túp lều,
Nhìn thấy bà lão Nokomis đang chậm rãi
Lắc lư người qua lại và rên rỉ,
Nhìn thấy người vợ Minnehaha kiều diễm của mình
Đang nằm chết lạnh lẽo trước mặt,
Và trái tim như muốn vỡ tung trong lồng ngực
Đã thốt lên một tiếng kêu thống khổ tột cùng,
Khiến cho khu rừng rên rỉ và rùng mình,
Khiến cho chính những vì sao trên thiên đàng
Cũng chao đảo và run rẩy theo nỗi thống khổ của anh.
Rồi anh ngồi xuống, lặng câm và chết lặng,
Trên chiếc giường của Minnehaha,
Dưới chân của Nước Sầu Riêng,
Dưới đôi bàn chân ngoan hiền ấy, những đôi bàn chân chẳng bao giờ
Còn nhẹ nhàng chạy đến đón anh nữa,
Chẳng bao giờ còn nhẹ nhàng bước theo anh nữa.
Anh lấy cả hai tay che kín mặt,
Suốt bảy ngày bảy đêm ròng anh ngồi đó,
Anh ngồi đó như người đang chết lặng,
Không nói năng, bất động, hoàn toàn mất tri giác
Trước ánh ban mai hay màn đêm tối.
Rồi họ chôn cất Minnehaha;
Họ đào cho nàng một ngôi mộ trong tuyết
Giữa khu rừng sâu thẳm u tối
Dưới bóng những cây thông độc đang rên rỉ;
Khoác lên người nàng những xiêm y lộng lẫy nhất
Quấn quanh nàng những tấm áo lông chồn cẩm thạch,
Phủ lên nàng lớp tuyết trắng tựa lông chồn;
Cứ thế họ chôn cất Minnehaha.
Và ban đêm một ngọn lửa được thắp lên,
Được nhóm lên bốn lần trên ngôi mộ nàng,
Cho hành trình linh hồn của nàng
Đến với Những Hòn Đảo Của Những Người Hạnh Phúc.
Từ ngưỡng cửa của mình, Hiawatha
Nhìn ngọn lửa đang cháy rực trong rừng,
Soi sáng những tán thông u tối;
Anh chồm dậy từ chiếc giường thao thức,
Từ chiếc giường của Minnehaha,
Đứng lặng theo dõi nó ngay trước cửa nhà,
Để ngọn lửa ấy không bị tắt lịm,
Không để nàng phải bơ vơ trong bóng tối.
“Vĩnh biệt!” anh nói, “Minnehaha!
Vĩnh biệt, ôi Nước Sầu Riêng của ta!
Toàn bộ trái tim anh đã chôn theo em rồi,
Tất cả tâm trí anh xin đi cùng em mãi!
Đừng quay lại chốn nhọc nhằn nữa nhé,
Đừng quay lại chốn đau khổ nữa nhé,
Nơi Nạn Đói và Cơn Sốt
Đang dằn vặt tâm can và tàn phá thể xác.
Chẳng bao lâu nữa nhiệm vụ của anh sẽ hoàn tất,
Chẳng bao lâu nữa anh sẽ bước theo dấu chân em
Đến Những Hòn Đảo Của Những Người Hạnh Phúc,
Đến Vương quốc của Ponemah,
Đến Miền Đất Của Ngày Mai!”