Khi Alcuin dạy các con trai của Charlemagne, tại những lớp học tự do ở Aix, cách các vị vua nên cai trị, và cùng với họ, ông dạy cả con cái của những người nghèo cách thần dân nên kiên nhẫn và chịu đựng, ông đã chạm vào môi của một số người, như điều phù hợp nhất, bằng mật ong từ những tổ ong của Kinh Thánh; những người khác thì say sưa với loại rượu của lịch sử cổ đại, ngọt ngào nhưng ít mang tính thần thánh hơn; một số người được nuôi dưỡng bằng những trái cây lành mạnh của ngữ pháp; những người khác bằng những bí ẩn của các vì sao trên cao, treo lơ lửng trên vòm trời như những chiếc đèn trong một cung điện đẹp đẽ, rộng lớn và cao ngất.

Thực sự vậy, thật là một cảnh tượng dễ chịu khi nhìn thấy vị tu sĩ Saxon đó, với chiếc áo tràng có mũ trùm và chuỗi hạt mân côi, với hộp mựcắt lưng, cùng bút và sách, và sự uyên bác hòa quyện với lòng kính cược trong ánh nhìn của mình, hay nghe tu viện và triều đình vang vọng những bước chân đều đặn của đôi dép sandal, hay ngắm nhìn ông bên những học trò của trường mình, lời lẽ nhẹ nhàng nhưng quy tắc thì tuyệt đối.

Trong số đó, luôn đến sớm nhất vào chỗ ngồi của mình, là Eginhard, một thiếu niên dòng dõi người Frank, cóKhuôn mặt rạng ngời với những ánh chớp báo trước sự huy hoàng của một mặt trời chưa mọc. Đối với cậu, mọi thứ đều có vẻ khả thi, và dường như không phải là những gì cậu đã đạt được, mà là những gì cậu đã mơ ước, và những nhiệm vụ đối với người khác lại là trò chơi của cậu, là niềm vui tiêu khiển trong một ngày nghỉ nhàn rỗi.

Smaragdo, Viện phụ tu viện St. Michael, đã nói, với rất nhiều cái nhún vai và lắc đầu: Chắc chắn một con quỷ nào đó phải nhập vào thiếu niên này, kẻ thể hiện sự thông minh hơn bất kỳ nam sinh nào từng có, và cứ thế học môn Trivium mà không cần roi vọt; nhưng Alcuin nói đó là ân điển của Chúa.

Cứ thế, cậu lớn lên, tinh thông về Logic, hoàn hảo về Ngữ pháp, và tinh tế về Huyết học; khoa học về những con số, nghệ thuật hình học, và sự uyên bác về các vì sao, cùng Âm nhạc đều thuộc lòng; một Minnesinger, từ lâu trước thời đại của những kẻ ca ngợi tình)[: yêu của họ bằng những vần thơ Suabian.

Hoàng đế, khi nghe những lời đồn thổi tốt đẹp này về Eginhard vốn được bàn tán xôn xao trong triều đình, đã tự nhủ: "Thiếu niên này có vẻ như được sinh ra trên đời là dành riêng cho ta; cậu ta sẽ trở thành người chép sử của ta, và sẽ được dạy dỗ trong tất cả các nghệ thuật dùng để cai trị thế giới." Cứ thế, chàng thanh niên dịu dàng Eginhard đã đạt được vinh 3 quang trong triều đình của Charlemagne; trở thành người sủng ái của quốc vương, là cánh tay đắc lực của ngài, đến nỗi danh tiếng của chàng vang dội khắp xứ sở, và mọi người đều yêu mến chàng vì vẻ duyên dáng khiêm nhường cùng dáng vóc lẫn khuôn mặt khôi ngô. Một người ở trong cung điện nhưng lại sống khép kín, một người của sách vở nhưng lại được bảo vệ khỏi sự lăng nhục giữa các hiệp sĩ vũ trang với chiếc giầy có gắn cựa sắt, tiếng bước chân ngựa nện và tiếng thép va đập; và đúng như Hoàng đế đã hứa, chàng được dạy dỗ trong tất cả các nghệ thuật dùng để cai trị thế giới. Nhưng nghệ thuật tối cao duy nhất, mà luật lệ của nó chính là định mệnh, thì Hoàng đế chưa từng mơ tới cho đến khi quá muộn.

Từ tu viện trở về cung điện là công chúa Emma đáng yêu, người có cái tên ngọt ngào, được thì thầm bởi quan tổng quản hoặc được ca tụng bởi các nhà thơ, đã thường xuyên chạm đến tâm hồn của Eginhard. Chàng nhìn thấy nàng từ cửa sổ của mình, khi nàng trong bộ xiêm y lộng lẫy tiến qua cổng với các hiệp sĩ hầu cận; chàng nhìn thấy nàng trong bữa tiệc hôm đó, tươi tắn như buổi ban mai, và xinh đẹp như tháng Năm; chàng nhìn thấy nàng trong khu vườn, khi nàng lang thang giữa những bông hoa mùa hè cùng người hầu gái của mình, và nói với chàng rằng: "Hỡi Eginhard, hãy hé lộ ý nghĩa và điều huyền bí của bông hoa hồng"; và trong cơn run rẩy, chàng đáp lời: "Thực sự mà nói, điều huyền bí của nó chính là tình yêu, còn ý nghĩa của nó chính là tuổi trẻ!"

Làm sao ta có thể kể ra những dấu hiệu và điềm báo nhờ đó trái tim này thấu hiểu trái tim kia? Làm sao ta có thể kể ra muôn vàn cách thức nhờ đó nó giữ kín bí mật mà chính nó lại đang phơi bày?

Hỡi điều huyền bí của tình yêu! Hỡi mối tình kỳ lạ! Giữa các Bá tước và Hiệp sĩ của nước Pháp, tỏa sáng trong lớp giáp sắt và phi nước đại trên những con chiến mã kiêu hãnh, cao quý về dòng dõi nhưng càng cao quý hơn nhờ những chiến công vĩ đại, Công chúa Emma chẳng dành lấy một lời hay ánh nhìn nào cho ai ngoài vị thư lại này, một con người của tư tưởng và sách vở.

Mùa hè qua đi, mùa thu tới; những thân cây huệ thâm đen dọc theo lối đi trong vườn; những chiếc lá rơi, ngả màu vàng gỉ và đỏ như máu, những bức thư tình mà nhà thơ lãng mạn tưởng tượng ra, hoặc như thần Jove hạ phàm trong cơn mưa vàng rơi vào lòng nàng Danae thuở xưa; bởi vì các nhà thơ luôn trân trọng vô số ý niệm kỳ lạ, và tình yêu chuyển hóa toàn bộ tự nhiên bằng sức nóng của nó.

Không còn những buổi học trong vườn, hay những cuộc gặp gỡ vội vã trong chạng vạng ở công viên nữa; mà giờ đây là ngọn đèn miệt mài bên trang sách, và những niềm vui bên ngọn lửa sưởi trong những đêm mùa đông tĩnh lặng, và việc ngóng trông từ cửa sổ của mình từng giờ từng phút ánh đèn vẫn cháy trong ngọn tháp của Công chúa Emma.

Cuối cùng vào một đêm nọ, trong lúc đang trầm ngâm bên đống lửa, bị khuất phục rốt cuộc bởi khao khát điên cuồng của mình — vì tình yêu liều lĩnh nào mà chẳng dám nghĩ dám làm? — chàng băng qua sân, và trèo lên chiếc cầu thang xoắn ốc, mang theo một cái cớ bịa đặt dưới danh nghĩa của Hoàng đế; nhưng khi chàng đến trước diện kiến của nàng, chàng quỳ xuống dưới chân nàng, cho đến khi nàng đặt tay lên người chàng, tựa như một lưỡi gươm trần, và thì thầm vào tai chàng: "Hãy đứng dậy, thưa Hiệp sĩ, lên ngang tầm trái tim thiếp, hỡi niềm vui của tim thiếp."

Và chàng nán lại đó cho đến tiếng gà gáy, kẻ gác chuồng trại và bầy đàn cất vang bài ca ban mai bằng giọng ca mạnh mẽ và trong trẻo, để báo cho thế giới đang ngủ say biết rằng bình minh đã cận kề. Và rồi họ chia tay; nhưng khi từ biệt, kìa! Họ nhìn thấy sân cung viện trắng xóa một màu tuyết, và dịu hiền như một nữ tu, vầng trăng trên cao đang ngước nhìn qua những tu viện mây của bầu trời. "Khốn đỗ cho tôi!" chàng nói, "làm sao che giấu được vết chân định mệnh dẫn từ cửa của nàng đến cửa của tôi, mà không có dấu chân nào quay trở lại!" A, chàng nào có biết sự khôn ngoan của phụ nữ, khi bị đặt vào thử thách, có thể làm được những gì!

Đêm đó, Hoàng đế, thao thức với những âu lo và phiền muộn gắn liền với việc nước, đã thức dậy trước bình minh, và trầm ngâm nhìn vào màn đêm tĩnh lặng, như một kẻ kinh ngạc khi thấy sự bình yên ngự trị tối cao trên muôn nơi, trong khi vương triều của chính ngài lại chỉ là một giấc mơ đầy giông bão. Vầng trăng chiếu sáng những mái nhà đầu hồi đội mũ tuyết, và những mái nhà trắng xóa, cùng một nửa khoảng sân bên dưới, và ngài nhìn thấy một hình bóng, dường như đang co ro dưới một gánh nặng, bước ra từ ngọn tháp của Emma — một người phụ nữ, người đang cõng trên vai viên thư lại Eginhard đến tận cánh cửa riêng của chàng, và rồi vội vã quay trở lại, nhưng vẫn cố gắng bước đúng lên những dấu vết chân mà chính nàng đã tạo ra; và khi nàng bước qua khoảng không gian được chiếu sáng, Hoàng đế đã nhìn thấy khuôn mặt của con gái mình, Emma!

Ngài không giật mình; ngài không nói cũng chẳng rên rỉ, mà trông như một kẻ đã hóa đá; và đứng chết trân ở đó như một bức tượng, không hề tỉnh lại khỏi cơn ngây dại vì đau đớn, cho đến khi rạng đông ló dạng, cho đến khi những vì sao phai nhạt, và vầng trăng lặn xuống, và bao trùm lên những ngọn tháp cùng chóp nhọn của thị trấn là ánh ban mai xám xịt; rồi mặt trời xuất hiện, kẻ nắm quyền thống trị thế giới với ánh nhìn vương giả, phủ lên toàn bộ phong cảnh chết chóc trong tấm vải liệm bằng tuyết một thứ ánh sáng dịu dàng và vàng óng, chạm vào những ngọn tháp nhà nguyện nhọn hoắt bằng những ngọn lửa, những ô cửa sổ và mái nhà, cùng làn khói từ những bếp lò trong các gia đình, và thắp sáng công viên lẫn cung điện khi ngài bước tới; chiếc tổ cò trên ống khói trông như đang bốc cháy. Và ngài cứ đứng đó cho đến khi Eginhard xuất hiện, đoan trang và khiêm nhường với bộ râu khôi ngô và mái tóc vàng óng bồng bềnh, đến để xin, như thường lệ, nhiệm vụ được giao cho ngày mới.

Hoàng đế nhìn chàng với một nụ cười, và dịu dàng nói: "Con trai ta, hãy đợi thêm một lát nữa; giờ này hội đồng của ta đang họp bàn về một số vấn đề trọng đại và vô cùng cấp bách của đất nước. Hãy quay lại trong vòng một tiếng nữa. Khi con trở lại, con sẽ biết được công việc được giao cho mình."

Sau khi cho nhà thơ du ca hào hoa cáo lui, ngài liền triệu tập hội đồng của mình, và với sự vững vàng cùng kiên định trong mục đích, từ trên ngai vàng, ngài phơi bày toàn bộ sự việc diễn ra trong đêm; sau đó ngài yêu cầu đưa ra phán quyết; và với hơi thở đầy háo hức, kẻ thì đòi lưu đày, người lại đòi tử hình.

Bấy giờ nhà vua cất lời: "Phán quyết của các ngươi không phải là phán quyết của trẫm; sự sống là món quà của Chúa và mang tính thần thánh; cũng chẳng ai được phép rời khỏi những bức tường cung điện này khi mang trong tim một bí mật như thế; sự phán quyết sáng suốt hơn của trẫm hướng về một hướng khác. Alcuin thân mến, ta nhớ có lần khi con trai ta là Pepino hỏi ngươi rằng, 'Con người là gì?', ngươi đã viết lên tấm bảng của nó bằng cây bút của mình rằng, 'Những vị khách của nấm mồ và những lữ khách qua đường!' Điều này đúng với tất cả mọi người, hỡi chúng ta, than ôi! Vì tất cả đều được nhào nặn từ chính cội bụi ấy, hãy cùng nhau nhân từ cũng như công chính; vị lữ khách qua đường này, kẻ đã đánh cắp đi viên ngọc sáng nhất trong vương miện của ta ngày hôm nay, chính hắn sẽ phải trao lại món bảo vật quý giá ấy; bằng cách trao nó ra, ta lại khiến nó thuộc về mình một lần nữa. Trên những dấu chân định mệnh kia, ta sẽ quăng chiếc áo choàng bằng lông chồn của mình lên tựa như một lớp tuyết thứ hai."

Rồi Eginhard được triệu vào đại sảnh, và bước vào, trước sự chứng kiến của tất cả mọi người, Hoàng đế nói: "Con trai ta, vì đối với ta con vẫn luôn là một người con, và mãi mãi sẽ là như vậy, con đã phục vụ quốc vương của mình lâu nay, và lòng nhiệt thành của con đã khẩn khoản nài xin ta, trong khi ta lạinghễnh ngãng trong việc đền đáp sự phục vụ và tình cảm của con cho xứng đáng. Nhưng giờ là lúc ta, chúa tể của con, sẽ ban thưởng cho tình yêu của con một phần thưởng tối cao, một món quà quý giá đến mức các vị vua đã từng đấu tranh trong vô vọng để giành lấy nó từ đôi tay của Charlemagne."

Rồi những cánh cửa của căn phòng bật mở rộng, và Công chúa Emma bước vào, trong sự kiêu hãnh về dòng dõi và nhan sắc, điều phần nào đã vượt qua được nỗi khiếp sợ và đôi má ửng đỏ vì xấu hổ. Và vị Hoàng đế nhân từ đứng dậy khỏi ngai vàng, cầm lấy bàn tay trắng ngần của nàng đặt vào tay Eginhard, và nói: "Con trai ta, đây chính là món quà mà lòng nhiệt thành kiên định của con đã giành được; bằng cách này ta trả lại món nợ hoàng gia mà ta mang, và khỏa lấp đi những dấu chân trong tuyết."