– Nào? Je suis à vous. Anh có muốn hút thuốc không? Nhưng đợi chút đã; chúng ta phải cẩn thận để không làm bừa ở đây chứ, – Maslennikoff nói và mang ra một chiếc gạt tàn. – Nào?

– Có hai chuyện tôi muốn nhờ anh giúp.

– Trời đất!

Vẻ mặt Maslennikoff bỗng trở nên ủ rũ và chán nản, mọi dấu hiệu hớn hở – giống như chú chó vừa được chủ gãi sau tai – biến mất hoàn toàn. Tiếng người từ phòng khách vọng lại. Giọng một phụ nữ vang lên: “Jamais je ne croirais”, rồi giọng một người đàn ông từ phía khác đang kể chuyện gì đó mà trong đó tên của Nữ bá tước Voronzoff và Victor Apraksine cứ lặp đi lặp lại. Tiếng trò chuyện rì rầm hòa lẫn tiếng cười phát ra từ một góc khác. Maslennikoff cố gắng vừa lắng nghe những gì đang diễn ra trong phòng khách, vừa nghe Nekhludoff nói.

– Tôi lại đến vì người phụ nữ hôm trước, – Nekhludoff nói.

– Ồ, vâng; tôi biết rồi. Người bị kết án oan ấy chứ.

– Tôi muốn nhờ bố trí cho cô ấy làm việc trong bệnh viện nhà tù. Tôi nghe nói việc này có thể sắp xếp được.

Maslennikoff mím môi suy nghĩ. – Việc đó e là khó đấy, – hắn nói. – Dù sao thì để tôi xem có thể làm gì rồi sẽ đánh điện trả lời anh vào ngày mai.

– Tôi nghe nói trong đó có rất nhiều bệnh nhân và đang rất cần người giúp đỡ.

– Thôi được, thôi được. Dù thế nào tôi cũng sẽ báo cho anh biết.

– Xin anh nhớ cho, – Nekhludoff nói.

Từ phòng khách vọng lại tiếng cười chung, thậm chí có vẻ rất tự nhiên.

– Lại là trò của Victor đấy. Cậu ta cực kỳ sắc sảo khi hứng lên, – Maslennikoff nói.

– Chuyện thứ hai tôi muốn nói với anh, – Nekhludoff tiếp lời, – là có tới một trăm ba mươi người đang bị giam giữ chỉ vì quá hạn hộ chiếu. Họ bị giam ở đó cả tháng trời rồi.

Và anh kể lại chi tiết sự việc.

– Sao anh lại biết chuyện này? – Maslennikoff hỏi, vẻ mặt đầy lo lắng và bất mãn.

– Tôi vào thăm một tù nhân, rồi những người này xúm lại quanh tôi ngoài hành lang và hỏi...

– Anh vào thăm tù nhân nào?

– Một nông dân bị giam giữ dù vô tội. Tôi đã giao vụ của anh ta cho một luật sư. Nhưng vấn đề không nằm ở đó.

– Có lý nào những kẻ không phạm tội gì lại bị giam chỉ vì quá hạn hộ chiếu cơ chứ? Và...

– Đó là việc của Viện kiểm sát, – Maslennikoff giận dữ cắt lời. – Đấy, anh thấy chưa, cái mà anh gọi là thủ tục xét xử nhanh chóng và công minh là thế đấy. Viện trưởng Viện kiểm sát có trách nhiệm đi thăm nhà tù và tìm hiểu xem các tù nhân có bị giam giữ hợp pháp hay không. Nhưng bọn họ chỉ biết đánh bài; chẳng làm mẹ gì khác.

– Ý anh là anh không thể làm gì được sao? – Nekhludoff nói với giọng chán nản, nhớ lại lời vị luật sư từng tiên đoán rằng viên Tỉnh trưởng sẽ đùn đẩy trách nhiệm cho Viện kiểm sát.

– Ồ, không, tôi có thể chứ. Tôi sẽ giải quyết việc này ngay.

– Tệ cho cô ta quá. C’est un souffre-douleur, – giọng một phụ nữ từ phòng khách vọng lại, có vẻ hoàn toàn dửng dưng với những gì mình đang nói.

– Càng hay chứ sao. Tôi cũng sẽ lấy nó luôn, – giọng một người đàn ông vang lên từ phía bên kia, nối tiếp là tiếng cười tinh nghịch của một người phụ nữ dường như đang cố ngăn người đàn ông lấy đi thứ gì đó của mình.

– Không, không; dứt khoát là không, – giọng người phụ nữ vang lên.

– Thôi được rồi. Tôi sẽ làm tất cả những việc này, – Maslennikoff lặp lại, đoạn dập tắt điếu thuốc đang cầm trên bàn tay trắng phau đeo nhẫn ngọc turquoise. – Và giờ chúng ta hãy ra chỗ các quý bà thôi.

– Đợi một lát đã, – Nekhludoff nói, dừng lại ở cửa phòng khách. – Tôi nghe nói hôm qua có một số tù nhân đã bị trừng phạt bằng đòn roi trong nhà tù. Có thật vậy không?

Maslennikoff đỏ bừng mặt.

– Ồ, hóa ra đây mới là mục đích của anh à? Không, mon cher, dứt khoát không thể để anh nhúng tay vào chuyện đó được; anh muốn thọc sâu vào mọi thứ cơ à. Thôi nào, thôi nào; Anna đang gọi chúng ta kìa, – hắn vừa nói vừa níu tay Nekhludoff. Gã lại hớn hở trở lại như khi được nhân vật quan trọng chú ý hồi nãy, chỉ có điều sự hớn hở lần này không phải niềm vui mà là nỗi lo âu.

Nekhludoff giật tay ra, chẳng thèm chào ai cũng chẳng nói một lời, với vẻ mặt ủ rũ bước băng qua phòng khách, đi xuống sảnh, lướt qua viên gia nhân đang lao về phía mình và bước thẳng ra cửa chính.

– Anh ấy bị làm sao thế? Anh đã làm gì anh ấy vậy? – Anna hỏi chồng.

– Thế này là kiểu a la Française đấy, – ai đó nhận xét.

– A la Française cái nỗi gì – phải là a la Zoulou chứ lị.

– Ồ, nhưng anh ta vẫn luôn thế mà.

Ai đó đứng lên, ai đó bước vào, và những âm thanh ồn ào lại tiếp diễn. Nhóm khách khứa biến tập đoàn này với Nekhludoff thành một chủ đề bàn tán thuận lợi cho khoảng thời gian còn lại của buổi tiệc trà.

Vào ngày hôm sau chuyến viếng thăm Maslennikoff, Nekhludoff nhận được một lá thư từ gã, được viết bằng nét chữ thanh, nắn nót trên loại giấy dày, bóng, có in quốc hiệu và đóng dấu sáp niêm phong. Maslennikoff cho biết hắn đã viết thư cho bác sĩ về việc chuyển Maslova sang bệnh viện, và hy vọng nguyện vọng của Nekhludoff sẽ được quan tâm. Cuối thư ký tên: “Người đàn anh thân thiết của anh”, và chữ ký kết thúc bằng một nét uốn lượn thật lớn, cứng cáp và đầy nghệ thuật. “Đồ ngốc!” Nekhludoff không kìm được mà thốt lên, nhất là vì trong từ “đàn anh”, anh cảm nhận được sự trịch thượng mà Maslennikoff dành cho mình – nghĩa là, trong khi Maslennikoff đang đảm nhiệm một vị trí vô cùng nhơ bẩn và đáng xấu hổ về mặt đạo đức, hắn ta vẫn tự cho mình là một nhân vật rất quan trọng, và dẫu không hẳn là muốn nịnh bợ Nekhludoff, thì ít nhất hắn cũng muốn chứng tỏ rằng mình không quá kiêu ngạo để mà gọi anh là người đàn anh.