Mẹ của Maslova là con gái độc thân của một phụ nữ làng quê, làm thuê trong một trại chăn nuôi bò sữa thuộc quyền sở hữu của hai nữ quý tộc chưa chồng. Người phụ nữ không chồng này năm nào cũng sinh một đứa con, và như vẫn thường xảy ra ở chốn thôn quê, những sinh linh không mong muốn ấy, sau khi được làm phép rửa tội cẩn thận, đều bị người mẹ bỏ bê vì vướng bận công việc rồi để cho chết đói. Năm đứa trẻ đã qua đời theo cách như vậy. Tất cả chúng đều đã được rửa tội nhưng không được cho ăn đầy đủ, cứ thế bị bỏ mặc cho chết. Đến đứa con thứ sáu, có cha là một tên gan-ki lang thang, cũng sẽ chung số phận bi thảm ấy nếu không có chuyện một trong hai bà chủ trại ghé qua sân chuồng để mắng mỏ đám váng sữa gửi lên có mùi bò. Người thiếu phụ trẻ đang nằm trong chuồng bò với một đứa trẻ sơ sinh khỏe mạnh, kháu khỉnh. Bà quý tộc lớn tuổi lại mắng nhiếc đám đầy tớ vì để người phụ nữ (vừa mới sinh con) nằm ngay trong chuồng bò, và định bước đi, nhưng khi trông thấy đứa trẻ, lòng bà chợt động. Bà ngỏ ý muốn làm mẹ đỡ đầu cho cô bé, và niềm trắc ẩn dành cho đứa con nuôi nhỏ bé đã thúc đẩy bà chu cấp sữa cùng một ít tiền cho người mẹ để nuôi đứa trẻ; nhờ vậy mà cô bé may mắn sống sót. Hai bà chủ thường gọi con bé là “đứa trẻ được cứu rỗi”. Khi đứa trẻ lên ba, mẹ con bé ngả bệnh rồi qua đời, thế là hai người phụ nữ liền đón đứa trẻ đi khỏi người bà ngoại già nua vốn coi nó chẳng khác nào một gánh nặng.
Cô tiểu thư mắt đen nhánh lớn lên trở thành một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp, lại tràn đầy sức sống khiến hai bà chủ cảm thấy vô cùng thú vị.
Người em trong hai chị em, Sophia Ivanovna—từng đứng làm mẹ đỡ đầu cho cô bé—có tấm lòng nhân hậu hơn; còn Maria Ivanovna, người chị, lại khá cay nghiệt. Sophia Ivanovna may cho cô bé những bộ quần áo đẹp, dạy cô đọc và viết, với ý định nuôi dạy cô như một tiểu thư. Trong khi đó, Maria Ivanovna lại cho rằng đứa trẻ phải được rèn luyện để lao động, nên đã huấn luyện cô thành một người hầu đal đang. Bà rất khắt khe; bà hay phạt, và những lúc trái tính trái nết, thậm chí còn đánh cả cô bé. Lớn lên dưới hai luồng ảnh hưởng trái ngược ấy, cô thiếu nữ trở thành một người nửa đầy tớ, nửa tiểu thư. Họ gọi cô là Katusha, cái tên nghe kém phần thanh nhã so với Katinka, nhưng lại không quá bình dân như Katka. Cô thường may vá, dọn dẹp buồng phòng, đánh bóng các khung thánh giá bằng kim loại và làm những công việc nhẹ nhàng khác, đôi khi cô còn ngồi đọc sách cho hai bà chủ nghe.
Dù nhận được không ít lời cầu hôn, cô đều từ chối. Cô cảm thấy cuộc sống làm vợ của bất kỳ người thợ lao động nào đang theo đuổi mình sẽ quá ư vất vả; phần vì cô đã quen hưởng thụ một cuộc sống nhàn hạ.
Cô cứ sống như vậy cho đến năm mười sáu tuổi, khi người cháu trai của hai bà cụ, một hoàng tử trẻ tuổi giàu có và đồng thời là sinh viên đại học, đến thăm các dì của mình. Katusha, dẫu chẳng dám thừa nhận ngay cả với chính bản thân, đã đem lòng yêu chàng.
Rồi hai năm sau, chính người cháu trai ấy đã ở lại với các dì bốn ngày trước khi lên đường về đơn vị. Đêm trước ngày đi, anh ta đã chiếm đoạt Katusha, rồi để lại cho cô một tờ giấy bạc một trăm rúp và ra đi. Năm tháng sau, cô biết chắc chắn rằng mình sắp làm mẹ. Kể từ lúc đó, mọi thứ đối với cô đều trở nên đáng ghét, tâm trí cô chỉ quanh quẩn suy nghĩ làm sao để trốn chạy nỗi nhục nhã đang chờ đợi phía trước. Cô bắt đầu phục vụ hai bà chủ một cách hời hợt, chểnh mảng, rồi có lần, chẳng hiểu sao lại tỏ ra vô lễ nặng nề với họ và tự ý xin thôi việc—một hành động mà sau này cô phải hối hận. Nhận thấy có điều gì đó bất thường và vô cùng bất mãn, hai bà chủ đã để cô đi. Sau đó, cô kiếm được chân hầu phòng trong nhà một viên cảnh sát, nhưng chỉ ở đó được ba tháng. Viên cảnh sát, một kẻ đã bước sang tuổi năm mươi, bắt đầu quấy rối cô, và có lần, khi lão ta nổi máu sồn sồn muốn làm tới, cô liền lồng lộn lên, gọi lão là “đồ ngu và ác quỷ già”, rồi tung một cú đấm vào ngực khiến lão ngã ngửa. Cô bị đuổi việc vì tội hỗn láo. Tìm việc mới lúc này là vô ích vì thời gian sinh nở đã cận kề, thế nên cô đành đến nhà một mụ đỡ đẻ ở vùng quê, người cũng bán cả rượu. Cuộc sinh nở diễn ra suôn sẻ; nhưng bà mụ, vốn đang chăm sóc một ca sốt trong làng, đã lây bệnh cho Katusha, và đứa con trai bé bỏng của cô đal buộc phải đưa vào nhà tế bần dành cho trẻ mồ côi—nơi mà, theo lời người đàn bà già đưa đứa bé đi, nó đã chết ngay lập tức. Lúc đến nhà bà mụ, Katusha có tổng cộng 127 rúp, trong đó 27 rúp là do cô tự kiếm được và 100 rúp do kẻ đã phụ bạc cô cho. Lúc rời đi, cô chỉ còn vỏn vẹn sáu rúp; cô chẳng biết cách giữ tiền, cứ tiêu xài cho bản thân và cho bất cứ ai mở miệng xin xỏ. Bà mụ lấy 40 rúp tiền ăn ở và chăm sóc trong hai tháng, 25 rúp chi vào việc gửi đứa bé vào nhà tế bần, và 40 rúp thì mượn để mua một con bò. Hai mươi rúp nữa bay sạch vào quần áo và quà bánh. Chẳng còn gì để sống, Katusha đành phải đi tìm việc làm lần nữa, và xin được một chỗ trong nhà một người gác rừng. Người gác rừng đã có vợ, nhưng ngay từ ngày đầu tiên, lão ta cũng bắt đầu giở trò quấy rầy cô. Gã khiến cô ghê tởm, và cô luôn tìm cách tránh mặt gã. Nhưng gã vốn từng trải, ranh mãnh lại thêm quyền sinh sát trong nhà, muốn sai cô đi đâu tùy ý, cuối cùng đã đạt được mục đích của mình. Vợ gã phát hiện ra, bắt quả tang Katusha và chồng mình ở trong phòng một mình, liền lao vào đánh đập cô. Katusha chống trả, hai bên giằng co cấu xé, và kết quả là cô bị tống cổ khỏi nhà mà chẳng được trả một xu tiền công.
Katusha bèn đến ở với người dì trong thành phố. Chồng của người dì, một thợ đóng sách, từng có một cuộc sống khá giả nhưng rồi mất sạch khách hàng, đâm ra nghiện ngập và nướng sạch mọi thứ kiếm được vào quán rượu. Người dì mở một tiệm giặt là nhỏ, vừa vặn lo nổi cho bản thân, mấy đứa con và người chồng nát rượu. Bà ngỏ ý nhận Katusha làm thợ phụ giặt là; nhưng khi chứng kiến cuộc đời khốn khổ và cay đắng của những nữ thợ phụ nhà dì, Katusha chần chừ không nhận và đến trung tâm môi giới việc làm để tìm việc. Cô được nhận vào làm ở nhà một phu nhân sống cùng hai người con trai đang học ở một trường bán trú công lập. Chỉ một tuần sau khi Katusha bước chân vào nhà, người con trai lớn, một tên vạm vỡ để ria mép, đã bỏ học và tìm cách tán tỉnh cô, liên tục bám theo cô khắp nơi. Mẹ hắn ta trút toàn bộ lỗi lầm lên đầu Katusha và sa thải cô ngay lập tức.
Thế rồi, sau nhiều lần tìm việc bất thành, Katusha lại ghé qua trung tâm môi giới và gặp ở đó một người đàn bà đeo vòng tay trên đôi tay trần múp míp cùng nhẫn kín các ngón tay. Nghe tin Katusha đang khát việc làm, mụ ta liền cho địa chỉ và mời cô đến nhà chơi. Katusha đến. Người đàn bà tiếp đón cô rất niềm nở, dọn bánh ngọt và rượu vang ra mời, sau đó viết một mảnh giấy đưa cho người hầu đem đi gửi cho ai đó. Chiều tối hôm đó, một người đàn ông cao lớn với mái tóc dài điểm bạc và bộ râu trắng bước vào phòng, lập tức ngồi xuống cạnh Katusha, mỉm cười và đăm đăm nhìn cô bằng đôi mắt long lanh. Lão bắt đầu đùa cợt với cô. Nữ chủ nhà gọi lão sang căn phòng bên cạnh, và Katusha nghe thấy mụ nói: “Hàng tươi nguyên ở quê lên đấy.” Kế đến, mụ chủ kéo Katusha ra một góc và thì thầm rằng người đàn ông đó là một nhà văn, rằng lão có rất nhiều tiền, và nếu lão ưng cô thì sẽ chẳng tiếc thứ gì. Lão đã ưng cô thật, và cho cô 25 rúp, đồng thời hứa sẽ lui tới gặp cô thường xuyên. Số tiền 25 rúp nhanh chóng tiêu veo; một phần cô trả tiền ăn ở cho dì, phần còn lại mua một chiếc mũ, ruy băng và những thứ lặt vặt tương tự. Vài ngày sau, nhà văn cho người gọi cô tới, và cô đã đi. Lão cho cô thêm 25 rúp nữa và ngỏ ý thuê cho cô một chỗ ở riêng.
Sát căn hộ mà nhà văn thuê cho cô ở có một người thợ cả trẻ tuổi vui tính, và Katusha nhanh chóng đem lòng yêu anh ta. Cô đem chuyện này kể lại cho nhà văn nghe rồi chuyển đến một căn phòng nhỏ của riêng mình. Người thợ cả, kẻ từng hứa sẽ cưới cô, đã đi Nizhny có việc công mà chẳng hề hé môi với cô lấy một lời, rõ ràng là hắn đã đá cô ra rìa, bỏ mặc Katusha thui thủi một mình. Cô định tiếp tục sống một mình trong căn hộ nhỏ, nhưng cảnh sát thông báo rằng nếu ở vậy cô sẽ phải xin giấy phép hành nghề. Cô đành quay về với người dì. Nhìn bộ quần áo đẹp, chiếc mũ và chiếc áo choàng sang trọng của cô, người dì không còn đả động gì đến việc bắt cô đi giặt là nữa. Theo cách nghĩ của bà, đứa cháu gái của bà đã vươn lên một tầm cao mới rồi. Bản thân Katusha cũng chẳng mảy may nghĩ đến chuyện có nên làm thợ giặt hay không. Cô nhìn những nữ thợ giặt gầy gò, vắt kiệt sức lực—nhiều người đã mắc bệnh lao phổi—đang cặm cụi giặt giũ hoặc là ủi với đôi tay gầy đét trong căn phòng phía trước nóng như thiêu đốt, lúc nào cũng đặc quánh hơi nước xà phòng và lùa gió lùa từ các khung cửa sổ, rồi rùng mình kinh hãi khi nghĩ rằng rất có thể mình cũng sẽ chung số phận bi thảm ấy.
Katusha đã tập hút thuốc từ trước đó một thời gian, và kể từ khi bị chàng thợ cả phụ tình, cô càng lúc càng lún sâu vào hơi men. Thứ cám dỗ cô không hẳn là hương vị của rượu mà chính là khả năng giúp cô quên đi nỗi bất hạnh cay đắng đang chịu đựng, khiến cô cảm thấy bớt gò bó hơn và tự tin hơn vào giá trị bản thân—điều mà cô không hề có được khi hoàn toàn tỉnh táo; cứ không có rượu là cô lại thấy buồn bã và hổ thẹn. Đúng lúc ấy, một người đàn bà xuất hiện, ngỏ ý đưa cô vào làm việc tại một trong những cơ sở lớn nhất thành phố, đồng thời ca tụng đủ điều hay ho và lợi lộc của công việc đó. Katusha đứng trước sự lựa chọn: hoặc tiếp tục đi làm người hầu, hoặc nhận lời đề nghị này—và cô đã chọn cách sau. Hơn nữa, cô có cảm giác rằng làm như vậy, cô có thể trả thù được kẻ đã phụ bạc mình, gã thợ cả và tất cả những kẻ từng giày vò cô. Một trong những điều khiến cô xiêu lòng và dẫn đến quyết định ấy là lời hứa hẹn của mụ đàn bà rằng cô có thể tự tay sắm sửa trang phục—nhung lụa, sa tanh, áo đầm dạ hội khoét ngực trần, thích gì được nấy. Hình ảnh tưởng tượng về bản thân trong bộ váy lụa vàng rực rỡ viền nhung đen, cổ khoét sâu và tay ngắn đã hoàn toàn chinh phục cô, và cô giao nộp tấm hộ chiếu của mình. Ngay tối hôm đó, mụ tú bà gọi xe ngựa chở cô thẳng đến nhà chứa khét tiếng do Carolina Albertovna Kitaeva điều hành.
Kể từ ngày định mệnh ấy, một cuộc đời tội lỗi đằng đẵng chống lại cả luật pháp con người lẫn thần linh bắt đầu bủa vây Katusha Maslova, một cuộc đời mà hàng trăm ngàn phụ nữ đang phải trải qua, không chỉ được dung túng mà còn được nhà nước hợp pháp hóa vì sự an sinh của các thần dân; một cuộc đời mà cứ mười người phụ nữ dấn thân vào thì có đến chín người kết thúc trong bệnh tật đớn đau, sự tàn tạ sớm và cái chết.
Katusha Maslova đã sống cuộc đời ấy ròng rã bảy năm trời. Trong khoảng thời gian đó, cô hai lần chuyển nhà và từng có một bận vào bệnh viện. Vào năm thứ bảy của cuộc đời tăm tối ấy, khi cô tròn hai tuổi, chuyện đẫm nước mắt đã xảy ra—cái tội danh khiến cô bị giam cầm và giờ đây đang bị giải đi để đem ra xét xử, sau hơn ba tháng trời mòn mỏi trong bầu không khí ngột ngạt của nhà lao chung với những kẻ trộm cắp và sát nhân.
