Cuộc gặp gỡ ấy, buổi tụ họp ấy, chắc hẳn diễn ra vào cuối tháng Mười Một hoặc đầu tháng Mười Hai. Lúc đó, ta đã gặp mẹ con rồi. Ta viết cho con đây, con trai bé bỏng của ta, không phải viết cho con ở hiện tại, mà viết cho người đàn ông mà con sẽ trở thành sau này. Ta viết để thấu hiểu chính mình, và trong chừng mực có thể, để làm con hiểu rõ. Do đó, ta muốn con cùng ta quay ngược thời gian về những ngày trước khi con chào đời, không phải để nghĩ về tâm hồn đầm ấm yêu thương đang che chở cho ba chị em con, không phải về người mẹ hiền trí tuệ và vững chãi đang dẫn dắt cuộc đời con, mà là về một thiếu nữ mảnh mai, Rachel More, khi ấy còn trẻ hơn cả tuổi của con lúc câu chuyện này đến tay con. Bởi vì nếu con không nghĩ về bà như một thiếu nữ, nếu con để sự hiểu biết hiện tại của con về bà lấp đầy quãng đời này của chúng ta, con sẽ không tài nào hiểu được vị trí của hai người họ trong cuộc đời ta. Thế nên, ở đây ta sẽ viết về bà như Rachel More, cứ như thể bà là một người hoàn toàn chẳng dính dáng gì đến con giống như Lady Mary vậy; cứ như thể bà là một nhân vật trong câu chuyện đời ta, chẳng có mấy liên quan đến cuộc đời con.
Ta đã gặp bà vào tháng Chín. Ngôi nhà cha ta ở cách nhà mẹ con ở Ridinghanger khoảng mười hai dặm, và ta được Percy Restall đèo đi trên chiếc xe hơi của anh ta. Restall lúc bấy giờ vừa mới trở thành một tín đồ của phương thức di chuyển tân tiến này, và anh ta cực kỳ nhiệt tình với một cỗ xe hơi Pháp to tướng, trông dữ tợn, có phần đuôi mở ra được, gắn một cái mui trông giống như mũ trùm đầu của phụ nữ cùng đủ thứ chi tiết mà từ đó đến nay đã tuyệt chủng khỏi thế giới ô tô. Anh ta lôi bất cứ ai mà anh ta tóm được đi dạo cùng — anh ta gọi đó là mở rộng tầm hoạt động của họ, và anh ta gọi mọi người ra để khoe xe; anh ta chính là người chịu trách nhiệm cho việc giao du và kết nối xã hội ở vùng Surrey đó nhiều hơn bất kỳ giai đoạn nào trong suốt cả thế kỷ trước. Xe chúng ta bị thủng săm ngay lối vào Ridinghanger, Restall tự tay sửa xe, và nhờ thế mà chúng ta đã ở lại gần bốn tiếng đồng hồ, để rồi thay vì chỉ là một vị khách ghé qua, ta trở thành một người bạn thân thiết của gia đình.
Mẹ con khi ấy vẫn chưa tròn mười tám tuổi, là một thiếu nữ dịu dàng mảnh dẻ với dáng người cao, tóc nâu và ít nói, đôi mắt sâu thẳm rất tĩnh lặng và tối màu. Mẹ và ba người gì của con thực sự tạo thành một nhóm thiếu nữ vô cùng duyên dáng; Alice lúc bấy giờ cũng như bây giờ, là người quả quyết nhất, với sự chủ động đầy vui tươi và cái lưỡi lưu loát; Molly lúc đó đã ra dáng một cô tiểu thư du mục rám nắng, còn Norah vẫn chỉ là một đứa nhóc tóc tết sam với đôi chân lêu khêu, những cái ôm chồm hổm hoang dã và những cái đỏ mặt nhanh như chớp; cậu Sidney của con, với vẻ ủ rũ lầm lì ngượng ngùng, đóng vai trò của một người anh trai làm nền. Cả nhà còn có vài vị khách vãng lai, cả nam lẫn nữ, những ngày ở Ridinghanger lúc nào cũng có khách vãng lai như thế, và bà ngoại con, với má hồng và đôi mắt sáng ngời, luôn chu đáo khoản đãi những món ngon vật lạ cùng những lời nhận xét ân cần nhưng hóm hỉnh. Ta không nhớ ông ngoại con có mặt trong dịp đó không; có lẽ là không.
Có trà bánh, rồi chúng ta chơi quần vợt, đi dạo đây đó và thỉnh thoảng lại ghé sang chỗ Restall — người đang ngày càng bê bết bùn đất, ngày càng cáu kỉnh vì việc sửa xe, và bày biện một đống phụ tùng cùng dụng cụ ngày càng kỳ quái trên bãi cỏ xung quanh anh ta. Cuối cùng, trông anh ta giống một sạp hàng ở chợ Caledonian hơn là một quý tộc đồng quê tươm tắp đang đi thăm hỏi buổi chiều. Rồi chúng ta lại quay lại chơi quần vợt và trò chuyện. Chúng ta rơi vào một cuộc tranh luận về Cải cách Thuế quan khi ngồi nhâm nhi tách trà. Hai chàng trai trong số những vị khách tỏ ra vô cùng hứng thú với những giáo lý mới đang làm lu mờ tầm nhìn của chủ nghĩa đế quốc Anh. Một câu nói rẻ mạt nào đó về việc không được chinh phục Châu Phi cho con buôn Đức, một ý nghĩ thấu kính hẹp hòi nào đó đã hạ thấp Đế quốc xuống ngang mức tư lợi của một kẻ buôn bán, thốt ra từ miệng một trong số họ, đã khơi dậy trong ta sự phẫn nộ bất ngờ. Ta bắt đầu nói về những điều đã nung nấu trong tâm trí ta từ lâu.
Ta không nhớ mình đã nói những gì. Chắc chắn là nó mang âm hưởng từ những lời cha ta hay nói. Nhưng ta nghĩ rằng có lẽ có lần đó ta đã hùng biện. Và giữa lúc ta đang đòi hỏi những lý tưởng chính trị rộng lớn và sâu sắc hơn việc mua bán khôn léo, những lý tưởng vượt lên trên sự hiếu chiến thô tục cùng nỗi sợ hãi và lòng căm ghét hẹp hòi đối với ngoại bang, trong lúc ta cố gắng giãi bày rằng đế quốc có thể là một điều vĩ đại và cao cả nhường nào, ta đã nhìn thấy khuôn mặt của Rachel. Hiển nhiên là thể loại trò chuyện này hoàn toàn mới mẻ đối với nàng. Đôi mắt tối màu của nàng bừng sáng một niềm nhiệt huyết đẹp đẽ trước những điều ta đang cố gắng diễn đạt, và trước con người mà ta dường như trở thành dưới ánh sáng của sự đón nhận nồng nhiệt ấy.
Ta cảm thấy cái sự ngượng ngùng kỳ lạ mà người ta thường trải qua khi bất ngờ được đánh giá đúng theo giá trị tối đa của những lời lẽ tâm huyết nhất. Ta có cảm giác như thể mình đã lừa gạt nàng, đang mạo nhận bản thân là một kẻ vĩ đại và lừng lẫy chẳng kém gì Đế quốc trong những giấc mơ của mình. Thật khó để tách rời bản thân ra khỏi những điều cao cả mà ta khao khát hướng tới. Ta dừng lại gần như đột ngột. Bằng ánh mắt lặng thầm, nàng ra hiệu cho ta nói tiếp, nhưng khi ta cất lời lần nữa thì giọng đã chùng xuống...
Ánh mắt ấy của Rachel vẫn đọng lại mãi trong ta. Tâm trí ta nhanh chóng chuyển từ việc nhận thức ý nghĩa của nó sang suy nghĩ rằng: nếu người ta có thể chắc chắn về điều đó, thì quả thực người ta có thể tự đặt ra những tiêu chuẩn thật cao cho bản thân. Ta cảm thấy Rachel đang mang trong mình thứ mà ta vô cùng khao khát, dẫu trước đó ta chưa từng hay biết về sự thiếu hụt ấy. Nàng sở hữu món quà tối thượng là niềm tin và lòng tận tụy; trong ánh chớp khoảnh khắc ấy, dường như nàng đang đưa chúng ra trao cho ta.
Chưa bao giờ trong đời ta lại có thể tin rằng có ai đó lại trao cho mình điều đó, hay ta có thể hy vọng nhận được một món quà hỗ trợ và hy sinh lớn lao đến vậy. Tình yêu theo cách ta từng biết vốn là sự gắn kết và liên minh, là một cuộc gặp gỡ phóng khoáng trọn vẹn; thế nhưng đây lại là một thứ tình yêu khác — tỏa sáng trong chợp nhoáng, hứa hẹn, rồi rụt rè biến mất khỏi tầm mắt khi ta và Rachel nhìn nhau.
Một sự gián đoạn đã xảy ra. Restall bước đến, ta nghĩ thế, mặt mũi nhem nhuốc vì tiến bộ kỹ thuật, để uống một tách trà và ngỏ ý mượn một chiếc que xiên thịt ở bếp. Hóa ra một chiếc que xiên thịt ở bếp chính là thứ duy nhất còn thiếu để hoàn tất công cuộc lắp ráp lại chiếc xe ngoài đại lộ. Norah liền lao đi tìm que xiên thịt trong lúc Restall uống trà. Và rồi mọi người lại tản ra sân quần vợt, còn Rachel và ta trở thành một cặp đấu. Suốt thời gian đó, tâm trí ta vẫn hướng về nàng trong trạng thái đầy kinh ngạc, ngập tràn ấn tượng sửng sốt rằng một điều gì đó tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ đã tuôn trào từ nàng đến cuộc đời ta, đồng thời cũng đầy rẫy những hoài nghi rằng liệu sự hồi đáp rạng ngời đó có thực sự xảy ra hay không, hay chỉ vì một chút trò đùa của ánh sáng và bộ não đã đánh lừa ta. Ta cực kỳ muốn được nói chuyện với nàng, nhưng lại chẳng biết phải bắt đầu theo hướng nghiêm túc nào đây. Hơn hết thảy mọi thứ, ta muốn được nhìn thấy lại chiều sâu của niềm tin ấy...
"Hãy ghé lại nữa nhé," bà ngoại con nói với ta, "hãy ghé lại nhé!" sau khi bà đã cố gắng vô vọng trong việc giữ Restall ở lại dùng bữa tối thân mật. Ta thì rất muốn ở lại, nhưng Restall tối sầm mặt mũi bảo: "Đã đến giờ đèn đóm rồi."
"Nhưng chúng sẽ ổn thôi mà," bà More nói.
"Tôi không thể tin tưởng chúng được," Restall nói, với vẻ ảm đạm tăng lên gấp bội. "Sau từng ấy chuyện thì không thể." Chiếc xe hơi trông có vẻ ngượng ngùng và không được tự nhiên chút nào, nhưng chẳng thèm nói câu nào để biện hộ, và thế là Restall lôi ta đi như một kẻ có mặt trời đã lặn vĩnh viễn. "Tôi chẳng lấy làm ngạc nhiên đâu," Restall vừa nói vừa lái xe chạy xuống đại lộ, "nếu cái quái thai này lộn nhào một vòng. Nó có thể làm bất cứ trò gì ấy chứ." Đó là những ngày tháng rực rỡ hơn của việc lái xe hơi.
Lần tới khi ta ghé sang, ta đã thoát khỏi những giới hạn của Restall, và ở lại dùng bữa tối vui vẻ cùng gia đình. Ta nhận thấy chẳng có mấy trở ngại trên con đường tìm hiểu Rachel sâu sắc hơn. Con thấy đấy, trong mắt bà More thì ta hoàn toàn là một chàng trai trẻ đáng ghen tị và vô cùng xứng đáng...
