Tại quảng trường Louis XV, ba người trẻ tuổi chia tay nhau — nghĩa là Morrel đi về phía đại lộ Boulevards, Château-Renaud hướng đến cầu de la Révolution, còn Debray rẽ ra bến tàu. Rất có thể Morrel và Château-Renaud đã trở về “tổ ấm gia đình” của họ, theo cách gọi hoa mỹ của các nghị sĩ trên diễn đàn Viện Dân biểu và của các vở kịch trên sân khấu phố Rue Richelieu; nhưng với Debray thì không phải vậy. Khi đến cửa vòm Louvre, hắn rẽ trái, phi ngựa băng qua quảng trường Carrousel, qua phố Saint-Roch, và từ phố de la Michodière phóng thẳng tới trước cửa nhà nam tước Danglars, đúng lúc chiếc xe ngựa của Villefort — sau khi đưa vợ chồng ông ta về khu Faubourg Saint-Honoré — dừng lại để thả nữ nam tước xuống tư gia.

Debray, với dáng vẻ của một kẻ quen thuộc với ngôi nhà, bước vào sân trước, ném dây cương cho một tên đầy tớ, rồi quay lại cửa để đón bà nam tước, ân cần chìa tay cho bà vịn để đưa vào tận căn hộ. Khi cánh cổng vừa khép lại, và chỉ còn Debray với nữ nam tước ở trong sân, hắn liền hỏi:

– Em bị làm sao thế, Hermine? Và sao em lại xúc động đến vậy trước câu chuyện, hay đúng hơn là giai thoại, mà bá tước vừa kể?

– Vì suốt cả buổi tối nay tâm trạng em cực kỳ tồi tệ, bạn của tôi ạ, – nữ nam tước đáp.

– Không, Hermine, – Debray phản bác; – em không thể gạt tôi bằng cách đó được; trái lại, khi vừa đến nhà bá tước, tâm trạng em rất vui vẻ cơ mà. Ông Danglars đúng là khó chịu thật, nhưng tôi thừa biết em coi trọng sự cáu kỉnh của ông ta đến mức nào. Đã có ai làm em bực mình; và tôi sẽ không dung thứ cho bất cứ kẻ nào dám làm phiền em đâu.

– Anh lầm rồi đấy, Lucien, em xin đảm bảo với anh là như vậy, – bà nam tước đáp; – sự thật đúng như em vừa nói, cộng thêm cái vẻ bực dọc mà anh đã nhận ra, nhưng vốn dĩ em chẳng thèm đếm xỉa đến.

Hiển nhiên là bà nam tước đang chịu đựng thứ trạng thái căng thẳng thần kinh mà đôi khi phụ nữ chính họ cũng không thể cắt nghĩa nổi; hoặc là, đúng như Debray đã đoán, bà đang mang một nỗi bận tâm thầm kín nào đó mà nhất quyết không chịu thổ lộ với ai. Vốn là một người hiểu rằng sự khó ở ấy là một trong những nỗi niềm muôn thuở của phái đẹp, hắn không gặng hỏi thêm nữa, mà chờ đợi một dịp thích hợp hơn để tiếp tục tra hỏi hoặc đợi bà tự nguyện thú nhận.

Ngay trước cửa phòng mình, nữ nam tước gặp tiểu thư Cornélie, người hầu cận tín nhiệm của bà.

– Con gái tôi đang làm gì thế? – bà nam tước hỏi.

– Tiểu thư tập đàn suốt cả buổi tối, rồi đã đi ngủ ạ, – tiểu thư Cornélie đáp.

– Nhưng hình như ta vẫn nghe tiếng đàn piano của nó cơ mà.

– Đó là tiểu thư Louise d’Armilly đang chơi trong lúc tiểu thư Danglars đã đi ngủ rồi thưa phu nhân.

– Được rồi, – bà nam tước nói, – lại đây cởi y phục giúp ta.

Họ bước vào phòng ngủ. Debray ngả người lên một chiếc ghế bành lớn, còn bà nam tước đi vào phòng thay y phục cùng với tiểu thư Cornélie.

– Anh Lucien thân mến của em, – giọng bà nam tước vọng ra từ sau cánh cửa, – anh vẫn thường than thở rằng Eugénie chẳng thưa với anh lấy một lời cơ mà.

– Thưa phu nhân, – Lucien vừa đáp vừa đùa nghịch với một chú chó nhỏ đang mừng rỡ nhận ra người quen và chờ được vuốt ve, – tôi thiết nghĩ mình đâu phải là kẻ duy nhất phải chịu cảnh phàn nàn ấy; hình như tôi vừa nghe Morcerf nói rằng cậu ta cũng chẳng tài nào cạy được một lời từ vị hôn thê của mình.

– Đúng vậy, – bà nam tước nói; – nhưng em nghĩ mọi chuyện rồi sẽ qua thôi, và có ngày anh sẽ thấy nó bước vào phòng làm việc của anh cho mà xem.

– Phòng làm việc của tôi á?

– Ít ra cũng là phòng làm việc của ngài bộ trưởng.

– Sao lại thế cơ chứ!

– Để xin được nhận vào hát ở nhà hát Opera chứ sao. Thật tình, em chưa từng thấy ai mê âm nhạc đến mức cuồng si như vậy; đối với một tiểu thư quyền quý, điều đó thật quá lố bịch.

Debray mỉm cười. – Thôi được, – hắn nói, – cứ để cô ấy đến, với sự đồng thuận của anh và của ngài nam tước, chúng ta sẽ cố gắng sắp xếp cho cô ấy một chân, dẫu cho ngân quỹ của chúng tôi nghèo túng chẳng bõ để chi trả cho một tài năng lớn đến thế.

– Cornélie, lui ra đi, – bà nam tước nói, – ta không cần nữa đâu.

Cornélie vâng lệnh, và chỉ một lát sau, bà nam tước bước ra khỏi phòng trong một chiếc áo choàng lỏng rộng đầy quyến rũ, rồi tiến lại ngồi xuống ngay sát bên Debray. Đoạn, bà bắt đầu đăm chiêu vuốt ve chú chó cảnh nhỏ. Lucien lặng lẽ ngắm nhìn bà trong giây lát.

– Nào, Hermine, – một lúc sau, hắn lên tiếng, – hãy trả lời thật lòng đi — có chuyện gì đang làm em bực bội phải không?

– Chẳng có gì cả, – nữ nam tước đáp.

Thế nhưng, cảm thấy ngực mình như nghẹt thở, bà đứng dậy bước tới trước chiếc gương soi. – Trông tôi đêm nay thật thảm hại, – bà nói. Debray mỉm cười đứng lên, toan cãi lại câu nói vừa rồi của bà nam tước thì cánh cửa thình lình bật mở. Ông Danglars xuất hiện; Debray vội ngồi xuống lại. Nghe tiếng động phát ra từ cánh cửa, bà nam tước quay đầu lại, nhìn chồng với vẻ ngạc nhiên chẳng thèm giấu giếm.

– Chào phu nhân, – viên ngân hàng cất lời; – chào ngài Debray.

Có lẽ bà nam tước nghĩ rằng chuyến ghé thăm bất ngờ này là biểu hiện của ý muốn làm lành cho những lời cay nghiệt mà ông ta đã thốt ra trong ngày. Ra chiều phách lối, bà quay sang phía Debray mà chẳng thèm đáp lời chồng.

– Hãy đọc cho tôi nghe gì đi, ngài Debray, – bà nói. Debray, vốn đang hơi bối rối vì sự xuất hiện này, liền trấn tĩnh lại khi thấy vẻ bình thản của bà nam tước, rồi cầm lấy một cuốn sách có kẹp chiếc dao mở thư bằng xà cừ khảm vàng.

– Xin lỗi phu nhân, – viên ngân hàng lên tiếng, – nhưng thức khuya thế này sẽ làm phu nhân kiệt sức mất, với lại nhà ngài Debray cũng ở cách đây một đoạn đường khá xa.

Debray sững sờ, không chỉ vì nghe Danglars nói năng điềm đạm và lịch sự đến vậy, mà còn bởi rõ ràng là đằng sau lớp vỏ bọc lịch thiệp ấy ẩn chứa một thái độ chống đối quyết liệt đối với bất cứ điều gì mà vợ ông ta muốn làm. Bà nam tước cũng không khỏi ngạc nhiên, và biểu lộ sự kinh ngạc ấy bằng một cái nhìn mà hẳn là đã có chút tác dụng lên chồng mình nếu như ông ta không mải chăm chú dán mắt vào tờ báo để dò tìm bảng niêm yết giá cổ phiếu cuối ngày. Kết quả là cái nhìn kiêu hãnh ấy hoàn toàn trôi tuột đi vô ích.

– Ngài Lucien, – bà nam tước nói, – tôi xin đảm bảo với ngài là tôi chẳng hề buồn ngủ chút nào, và tối nay tôi có hàng ngàn chuyện muốn kể cho ngài nghe, ngài bắt buộc phải lắng nghe chúng, dẫu cho ngài có ngủ thiếp đi trong lúc nghe tôi nói đi chăng nữa.

– Tôi xin sẵn lòng phục vụ phu nhân, – Lucien lạnh lùng đáp.

– Ngài Debray thân mến của tôi, – viên ngân hàng tiếp lời, – xin đừng tự hành hạ bản thân đêm nay bằng cách lắng nghe những chuyện nhảm nhí của phu nhân Danglars, bởi ngài hoàn toàn có thể nghe chúng vào ngày mai; còn đêm nay, tôi xin giữ lại và sẽ dành nó — nếu ngài cho phép — để bàn bạc một vài vấn đề nghiêm túc với vợ tôi.

Lần này thì đòn đánh quá hiểm hóc và trúng đích, khiến cả Lucien lẫn bà nam tước đều choáng váng, họ đưa mắt nhìn nhau như để tìm kiếm sự cứu viện trước màn tấn công này, nhưng ý chí không thể lay chuyển của người chủ gia đình đã áp đảo, và người chồng đã giành phần thắng.

– Tôi không có ý đuổi khéo ngài đâu, Debray thân mến ạ, – Danglars tiếp tục; – ồ, không, hoàn toàn không phải vậy. Một sự việc bất ngờ buộc tôi phải yêu cầu vợ mình dành chút thời gian trò chuyện riêng; tôi rất hiếm khi đưa ra một thỉnh cầu như vậy, chắc chắn ngài không thể tiếc với tôi chứ.

Debray lầm bầm vài câu không rõ nghĩa, cúi đầu chào rồi bước ra ngoài, va cả người vào mép cửa hệt như nhân vật Nathan trong vở Athalie.

– Thật là kỳ lạ, – hắn tự lẩm bẩm khi cánh cửa đã khép lại sau lưng, – sao những ông chồng mà chúng ta vẫn hay đem ra chế giễu lại dễ dàng lấn lướt chúng ta đến thế.

Khi Lucien đã rời đi, Danglars liền chiếm lấy chiếc ghế sô-fa của hắn, khép cuốn sách đang mở lại, và với một dáng điệu độc tài đến đáng sợ, hắn bắt đầu đùa giỡn với con chó nhỏ; nhưng chú chó vốn không ưa hắn bằng Debray, liền chồm lên định cắn, Danglars liền túm lấy da cổ nó rồi ném thẳng sang chiếc ghế bành ở góc bên kia căn phòng. Con vật cất lên một tiếng kêu trong lúc bay qua không trung, nhưng khi rơi xuống đích, nó nép mình đằng sau những chiếc gối tựa, chết sững trước kiểu đối xử bất thường ấy nên đành ngậm tăm im lặng và nằm bất động.

– Ngài có biết là ngài ngày càng tiến bộ không hả, thưa ngài? – bà nam tước cất tiếng hỏi. – Bình thường ngài chỉ thô lỗ thôi, nhưng đêm nay thì ngài tàn nhẫn thật rồi đấy.

– Đó là vì tâm trạng tôi tồi tệ hơn mọi khi, – Danglars đáp. Hermine nhìn viên ngân hàng với vẻ khinh miệt tột cùng. Những cái nhìn như thế thường khơi mào cho tính tự ái ngút ngàn của Danglars, nhưng tối nay hắn chẳng thèm đếm xỉa gì đến chúng.

– Thế thì tâm trạng tồi tệ của ngài dính líu gì đến tôi? – bà nam tước bực bội trước vẻ dửng dưng của chồng; – những chuyện đó có can hệ gì tới tôi cơ chứ? Cứ giữ cái tâm trạng tồi tệ ấy lại nhà với đống két sắt của ngài đi, hoặc nếu ngài có đám thư ký ăn lương của ngài đấy, thì trút giận lên đầu chúng nó ấy.

– Không đời nào, – Danglars đáp; – lời khuyên của bà sai bét, nên tôi sẽ chẳng dại gì làm theo đâu. Két sắt của tôi chính là dòng sông Pactolus, như lời ngài Demoustier từng nói, và tôi sẽ không đời nào làm chậm dòng chảy hay khuấy đục sự bình yên của nó cả. Đám thư ký của tôi là những kẻ trung thực, họ làm ra cơ nghiệp cho tôi, và tôi trả lương cho họ thấp hơn rất nhiều so với công sức họ bỏ ra, nếu tôi đánh giá họ dựa trên những gì họ kiếm về; thế nên tôi sẽ chẳng dại gì nổi đóa với chúng; những kẻ mà tôi muốn nổi giận chính là những kẻ ăn bữa tối của tôi, cưỡi ngựa của tôi và vắt kiệt gia tài của tôi.

– Và xin phép được hỏi ai là những kẻ vắt kiệt gia tài của ông vậy? Xin vui lòng giải thích rõ hơn cho tôi xem nào, thưa ông.

– Ồ, cứ yên tâm đi! — Tôi chẳng hề nói đố đâu, và rồi bà sẽ sớm hiểu tôi hàm ý chỉ ai thôi. Những kẻ vắt kiệt gia tài của tôi chính là những kẻ rút sạch bảy trăm ngàn franc chỉ trong vỏn vẹn một tiếng đồng hồ.

– Tôi chẳng hiểu ông đang nói gì cả, thưa ông, – bà nam tước vừa nói vừa cố che giấu sự hoảng hốt trong giọng nói cùng gương mặt đang đỏ bừng lên của mình.

– Trái lại, bà hiểu rất rõ là đằng khác, – Danglars đáp: – nhưng nếu bà cứ cố tình chốim thì tôi xin nói thẳng rằng tôi vừa mới mất bảy trăm ngàn franc vào vụ công trái Tây Ban Nha.

– Và xin hỏi cho, – bà nam tước chất vấn, – tôi có phải là kẻ chịu trách nhiệm cho khoản tiền mất mát này không?

– Sao lại không chứ?

– Đó là lỗi của tôi khi ông mất bảy trăm ngàn franc chắc?

– Dĩ nhiên là chẳng phải lỗi của tôi rồi.

– Dứt khoát một lần cho xong đi, thưa ông, – bà nam tước gay gắt đáp, – tôi bảo cho ông hay là tôi không muốn nghe đến tiền nong gì nữa hết; đó là thứ ngôn ngữ tôi chưa từng được nghe trong ngôi nhà của cha mẹ tôi hay trong gia đình của người chồng đầu tiên.

– Ồ, điều đó thì tôi hoàn toàn tin tưởng, bởi vì chẳng có ai trong số họ đáng giá nổi một xu cả.

– Lại càng là lý do chính đáng để tôi không phải bận tâm đến thứ tiếng lóng ngân hàng cứ vang lên ong óc bên tai tôi từ sáng đến tối mịt; cái thứ âm thanh đinh tai nhức óc của những đồng tiền đúc cứ bị đem ra đếm đi đếm lại không ngừng nghỉ ấy thật là ghê tởm đối với tôi. Tôi chỉ biết có một điều duy nhất mà tôi còn ghét hơn thế, chính là giọng nói của ông.

– Thật thế chứ? – Danglars nói. – Ồ, điều này làm tôi ngạc nhiên đấy, vì tôi cứ tưởng bà vô cùng quan tâm đến mọi công việc làm ăn của tôi cơ mà!

– Tôi ư? Cái ý nghĩ quái gở ấy ở đâu ra mà chui vào đầu ông thế?

– Thì từ chính bà chứ đâu.

– À thế á? — Còn gì nữa không nào?

– Chắc chắn là thế rồi.

– Tôi rất muốn biết vào dịp nào đấy?

– Ồ, trời đất quỷ thần ơi! Chuyện đó dễ ợt chứ gì. Hồi tháng Hai vừa qua, chính bà là người đầu tiên báo cho tôi hay về vụ quỹ công trái Haiti. Bà đã nằm mơ thấy có một con tàu cập cảng Le Havre, rằng con tàu ấy mang theo tin tức về một khoản tiền mà chúng ta từng đinh ninh là mất trắng sắp được hoàn trả. Tôi thừa biết những giấc mơ của bà chuẩn xác đến nhường nào; thế nên tôi liền lập tức mua vào càng nhiều cổ phần của khoản nợ Haiti càng tốt, và tôi đã kiếm lời được bốn trăm ngàn franc từ đó, trong đó một trăm ngàn đã được sòng phẳng trao tận tay bà. Bà tiêu xài nó ra sao tùy ý bà; đó là chuyện riêng của bà. Đến tháng Ba lại có chuyện bàn thảo về việc nhượng quyền khai thác một tuyến đường sắt. Ba công ty xuất hiện, mỗi bên đều đưa ra những sự bảo đảm ngang ngửa nhau. Bà bảo tôi rằng trực giác của bà — và mặc dù bà vẫn hay ra điều không biết gì về đầu cơ tích trữ, nhưng trái lại, tôi cho rằng đầu óc phán đoán của bà rất nhạy bén trong một số lĩnh vực — ừm, bà bảo tôi rằng trực giác mách bảo bà rằng quyền khai thác sẽ được trao cho công ty mang tên Phương Nam. Tôi đã mua hai phần ba số cổ phần của công ty đó; đúng như bà đã tiên đoán, giá cổ phần tăng vọt gấp ba lần, và tôi vớ được một triệu, trong đó hai trăm năm mươi ngàn franc đã được cắt lại cho bà làm khoản tiền tiêu vặt. Thế bà đã tiêu xài hai trăm năm mươi ngàn franc đó ra sao? — đó hoàn toàn chẳng phải là việc của tôi.

– Bao giờ ông định đi thẳng vào vấn đề chính đây? – bà nam tước hét lên, người run lên vì giận dữ và thiếu kiên nhẫn.

– Kiên nhẫn nào thưa phu nhân, tôi đang nói đến đây.

– May quá cơ đấy.

– Đến tháng Tư, bà đi dự tiệc tối ở nhà ngài bộ trưởng. Bà nghe được một cuộc trò chuyện riêng tư về các vấn đề của Tây Ban Nha — vụ trục xuất Don Carlos. Tôi liền mua một ít cổ phần Tây Ban Nha. Vụ trục xuất diễn ra và tôi đút túi sáu trăm ngàn franc vào cái ngày mà vua Charles V vượt qua sông Bidassoa. Trong số sáu trăm ngàn franc đó, bà đã lấy năm mươi ngàn đồng tiền vàng. Chúng là của bà, bà định đoạt chúng theo sở thích của mình và tôi chẳng gặng hỏi một lời; nhưng điều đó không có nghĩa là trong năm nay bà không hề nhận được năm trăm ngàn livre.

– Thờ ơ thế đấy, thưa ông, rồi sao nữa nào?

– À đúng rồi, chính ngay sau vụ đó bà đã phá hỏng tất cả.

– Thật tình, cái cách ăn nói của ông——

– Nó thể hiện đúng ý tôi muốn nói, và thế là đủ đối với tôi rồi. Số là, ba ngày sau đó, bà bàn chuyện chính trị với ngài Debray, và dựa vào lời hắn mà bà tưởng tượng rằng Don Carlos đã quay trở lại Tây Ban Nha. Thế là tôi bán tháo số cổ phần của mình đi, tin tức bị lộ ra ngoài, và tôi chẳng còn bán nữa mà đem cho không chúng luôn, để rồi hôm sau tôi phát hiện ra đó là tin giả, và chính vì cái tin giả mạo ấy mà tôi đã mất toi bảy trăm ngàn franc.

– Thế thì sao?

– Thế thì, vì tôi từng trích cho bà một phần tư khoản lợi nhuận của mình, tôi thiết nghĩ bà cũng nợ tôi một phần tư khoản lỗ chứ nhỉ; một phần tư của bảy trăm ngàn franc là một trăm bảy mươi lăm ngàn franc.

– Những điều ông nói thật nhảm nhí, và tôi chẳng tài nào hiểu nổi tại sao tên tuổi của ngài Debray lại bị lôi kéo vào chuyện này.

– Bởi vì nếu bà không giữ một trăm bảy mươi lăm ngàn franc mà tôi đòi lại ấy, thì chắc chắn bà đã đem cho bạn bè mình vay mượn rồi, và ngài Debray chính là một trong số những người bạn của bà đấy.

– Thật là vô sỉ! – bà nam tước thốt lên.

– Ồ, xin đừng bày đặt làm ra vẻ khua chân múa tay, gào thét hay diễn kịch nghệ hiện đại gì ở đây cả, bằng không bà sẽ buộc tôi phải nói cho bà biết rằng tôi đã tận mắt thấy Debray bước ra từ đây, đút túi toàn bộ năm trăm ngàn livre mà bà đã giao tay hắn trong năm nay, trong khi hắn mỉm cười một mình và tự nhủ rằng hắn đã tìm ra thứ mà những tay chơi sừng sỏ nhất chưa từng khám phá nổi — đó chính là một còng bạc roulette nơi hắn luôn thắng mà chẳng cần phải chơi, và tuyệt nhiên chẳng hề lỗ lã gì ngay cả khi thua cuộc.

Bà nam tước nổi giận lôi đình.

– Đồ khốn nạn! – bà thét lên, – mày dám cả gan nói rằng mày không hề hay biết những điều mày vừa mang ra chì trích tao ư?

– Tôi không nói là tôi biết, mà cũng chẳng nói là tôi không biết. Tôi chỉ bảo bà hãy nhìn lại cách hành xử của tôi trong suốt bốn năm trời chúng ta đã không còn là vợ chồng nữa xem nó có nhất quán hay không thôi. Hồi lâu sau vụ ly thân của chúng ta, bà đòi học âm nhạc với tay nam tước nổi tiếng từng gây được tiếng vang lớn tại nhà hát Théâtre Italien; cùng lúc ấy tôi cũng nổi hứng muốn học khiêu vũ với cô vũ nữ từng làm mưa làm gió ở Luân Đôn. Chuyện này ngốn của tôi, tính cả phần của bà lẫn phần của tôi, là một trăm ngàn franc. Tôi chẳng nói năng gì, bởi vì chúng ta phải giữ hòa khí trong nhà; và một trăm ngàn franc cho một cặp vợ chồng được học hành tử tế về âm nhạc với khiêu vũ thì đâu có quá đắt đỏ. Thế rồi, chẳng bao lâu sau bàâm chán ngấy ca hát, lại đâm ra hứng thú học hỏi ngoại giao với viên thư ký của ngài bộ trưởng. Bà hiểu chứ, chuyện đó chẳng ảnh hưởng gì đến tôi chừng nào bà còn tự chi trả các bài học bằng két sắt của riêng bà. Nhưng ngày hôm nay tôi phát hiện ra bà lại đang khoét sâu vào két của tôi, và cái sự học việc của bà có thể ngốn của tôi tới bảy trăm ngàn franc mỗi tháng ấy chứ. Dừng lại ngay đi phu nhân, vì chuyện này không thể kéo dài mãi được đâu. Hoặc là tay nhà ngoại giao kia phải dạy học không công và tôi sẽ nhắm mắt cho qua, hoặc là hắn ta đừng bao giờ bén mảng đặt chân đến nhà tôi nữa; — bà đã rõ chưa, thưa phu nhân?

– Ôi, thế này thì quá lắm rồi, – Hermine nghẹn ngào thét lên, – ông còn đê tiện hơn cả loài cầm thú.

– Nhưng, – Danglars tiếp tục, – tôi thấy bà thậm chí còn chẳng chịu dừng lại ở đó——

– Lại còn thốt ra những lời lăng mạ nữa à!

– Bà nói đúng; hãy dẹp những sự thật đó sang một bên và cùng nhau ôn tồn suy luận nào. Tôi chưa từng nhúng tay vào công việc của bà ngoại trừ vì lợi ích của chính bà; hãy đối xử với tôi tương tự như vậy đi. Bà bảo bà chẳng có can hệ gì đến két sắt của tôi cả. Được thôi. Cứ làm những gì bà muốn với két của bà đi, nhưng đừng có mà nhét đầy hay vét cạn két của tôi. Hơn nữa, làm sao tôi biết được đây không phải là một thủ đoạn chính trị, rằng ngài bộ trưởng đang lộn tiết khi thấy tôi đứng trong hàng ngũ đối lập và ghen tị với sự ái mộ mà công chúng dành cho tôi, nên đã cấu kết với ngài Debray nhằm hãm hại tôi cơ chứ?

– Nghe có vẻ hợp lý ghê nhỉ!

– Sao lại không chứ? Đã bao giờ ai nghe nói về một sự cố kiểu như thế này chưa hả? — một bản điện tín giả mạo — chuyện các tín hiệu bị truyền sai lệch y như trong hai bức điện tín vừa rồi là điều hầu như không thể xảy ra. Nó được làm ra có chủ ý để nhắm vào tôi — tôi dám chắc chắn điều đó.

– Thưa ông, – bà nam tước nhún nhường lên tiếng, – chẳng lẽ ông không biết là kẻ làm việc ở trạm đó đã bị sa thải, người ta đang bàn chuyện đưa hắn ra tòa, các trát bắt giữ đã được ban hành và mệnh lệnh ấy suýt chút nữa đã được thi hành nếu như hắn không kịp trốn chạy thoát thân, điều đó chứng minh rằng hoặc hắn điên, hoặc hắn có tội sao? Đó chỉ là một sự nhầm lẫn thôi.

– Phải, một sự nhầm lẫn khiến đám ngu ngốc được trận cười hả hê, khiến ngài bộ trưởng mất ngủ nguyên đêm, khiến đám thư ký của bộ trưởng phải bôi đen không biết bao nhiêu trang giấy, nhưng lại làm tôi mất bén bảy trăm ngàn franc.

– Nhưng thưa ông, – Hermine đột ngột xen vào, – nếu tất cả những chuyện này, đúng như ông nói, là do ngài Debray gây ra, thì cớ sao, thay vì trực tiếp tìm đến hắn, ông lại đến đây chất vấn tôi? Tại sao để buộc tội người đàn ông, ông lại đi tìm người phụ nữ?

– Tôi có quen ngài Debray đâu? — tôi có muốn quen hắn đâu? — tôi có muốn biết hắn đưa ra lời khuyên gì không? — tôi có muốn làm theo chúng không? — tôi có đứng ra đầu cơ tích trữ không? Không hề; chính bà làm tất cả những điều đó, chứ không phải tôi.

– Dẫu vậy, tôi thiết nghĩ, vì ông cũng là kẻ hưởng lợi từ chuyện đó——

Danglars nhún vai. – Đồ đàn bà ngốc nghếch, – hắn gầm lên. – Phụ nữ cứ tưởng mình có tài cán gì ghê gớm lắm chỉ vì đã đạo diễn được hai ba vụ lén lút mà không bị cả cái đất nước Paris này đàm tiếu! Nhưng hãy khắc cốt ghi tâm rằng, dẫu cho bà có che giấu được những thói trăng hoa của mình trước mặt người chồng — kẻ vốn chỉ mới nhập môn cái nghệ thuật ấy, bởi vì thông thường đàn ông chẳng đời nào chịu nhìn thấu — thì bà cũng chỉ là một phiên bản lỗi mờ nhạt của đa số những người bạn trong giới thượng lưu của bà mà thôi. Nhưng với tôi thì lại khác — tôi nhìn thấu tuốt, và từ suốt mười sáu năm nay tôi vẫn luôn nhìn thấu mọi chuyện. Bà có thể che giấu được một suy nghĩ, nhưng tuyệt nhiên không một bước đi, không một hành động, không một vết xe đổ nào có thể thoát khỏi tầm mắt của tôi, mặc cho bà vẫn đang tự mãn về sự tháo vát của mình và đinh ninh rằng bà đã qua mặt được tôi. Kết quả là gì? — đó là nhờ vào cái sự làm ngơ giả vờ của tôi, mà chẳng có lấy một người bạn nào của bà, từ ngài de Villefort cho đến ngài Debray, là không phải run rẩy khi đứng trước mặt tôi. Chẳng có lấy một kẻ nào không đối xử với tôi như vị chủ nhân của cái nhà này — cái danh hiệu duy nhất mà tôi màng tới khi đối diện với bà; thực chất là chẳng có lấy một tên nào dám mở miệng nói về tôi theo cái cách mà tôi đã dùng để nói về chúng trong ngày hôm nay cả. Tôi có thể cho phép bà biến tôi thành kẻ đáng ghét, nhưng tôi sẽ ngăn chặn việc bà biến tôi thành kẻ đáng cười, và trên hết, tôi cấm bà không được phép làm tôi khuynh gia bại sản.

Bà nam tước vẫn giữ được vẻ điềm tĩnh tương đối cho đến khi cái tên Villefort được thốt lên; nhưng rồi bà bỗng trở nên tái mét, và đứng phắt dậy như thể vừa bị chạm phải lò xo, bà dang hai tay ra như đang xua đuổi một bóng ma, đoạn lê bước tiến về phía chồng hai ba bước như muốn giật phăng lấy cái bí mật mà ông ta không hề hay biết hoặc đang cố tình giấu giếm đằng sau một toan tính gớm ghiếc — gớm ghiếc hệt như tất cả mọi toan tính khác của ông ta.

– Ngài de Villefort! — Ý ông là thế nào?

– Ý tôi là ngài de Nargonne, người chồng đầu tiên của bà, vốn chẳng phải là một triết gia cũng chẳng phải một tay ngân hàng, hoặc giả có khi ông ta vừa là cả hai, và khi nhận thấy chẳng thể vơ vét được gì từ một lão công tố hoàng gia, đã lăn đùng ra chết vì uất ức hoặc giận dữ khi phát hiện ra rằng, sau ngót nghét chín tháng trời biền biệt vắng nhà, vợ mình lại mang thai tới sáu tháng. Tôi là kẻ tàn nhẫn đấy — tôi không những thừa nhận điều đó mà còn lấy làm hãnh diện về nó; đó là một trong những bí quyết mang lại thành công cho tôi trên thương trường. Tại sao lão ta lại tự sát thay vì ra tay kết liễu bà cơ chứ? Bởi vì lão ta chẳng có lấy một xu két sắt nào để mà tiếc rẻ cứu vớt cả. Mạng sống của tôi là để phục vụ cho két sắt của tôi. Ngài Debray đã làm tôi mất đi bảy trăm ngàn franc; hãy để hắn phải gánh lấy phần thiệt hại tương ứng, rồi chúng ta sẽ tiếp tục chung sống như trước; còn bằng không, hãy để hắn tuyên bố phá sản vì một trăm năm mươi ngàn livre đó đi, và làm y như mọi kẻ phá sản khác vẫn làm — biến mất tăm biến mất tích. Hắn đúng là một gã trai quyến rũ, tôi thừa nhận điều đó, mỗi khi tin tức hắn mang lại là chính xác; nhưng khi nó sai bét nhè, ngoài kia có đến năm mươi gã khác sẵn sàng làm tốt hơn hắn gấp bội.

Bà nam tước chết trân tại chỗ; bà cố gắng vùng vẫy thực hiện một nỗ lực tuyệt vọng để đáp trả đòn tấn công chí mạng này, nhưng rồi ngã quỵ xuống chiếc ghế bành, tâm trí chìm đắm trong những nghĩ suy về Villefort, về bữa tiệc tối định mệnh, về chuỗi chuỗi tai ương kỳ lạ đã giáng xuống ngôi nhà của bà trong suốt mấy ngày qua, biến chốn bình yên thường nhật của gia đình thành một màn tranh cãi nhục nhã ê chề.

Danglars thậm chí còn chẳng thèm liếc nhìn bà lấy một cái, mặc cho bà đang cố hết sức để giả vờ ngất xỉu. Hắn đóng sầm cửa phòng ngủ lại sau lưng mà chẳng thốt thêm một nhời nào nữa, rồi thung thung quay trở về căn hộ của mình; và khi bà nam tước tỉnh lại sau cơn nửa tỉnh nửa mê, bà suýt chút nữa đã đinh ninh rằng mình vừa trải qua một cơn ác mộng hãi hùng.