Cùng ngày hôm đó, trong cuộc gặp gỡ giữa phu nhân Danglars và vị biện lý, một cỗ xe ngựa du lịch đã tiến vào phố du Helder, đi qua cổng số 27 và dừng lại trong sân. Thoắt cái, cửa xe mở ra và phu nhân de Morcerf bước xuống, tì tay lên cánh tay con trai mình. Albert liền rời khỏi mẹ, ra lệnh chuẩn bị ngựa, rồi sau khi sửa soạn trang phục, anh lái xe thẳng đến dinh thự của Monte Cristo ở đại lộ Champs-Élysées.

Bá tước đón tiếp anh với nụ cười quen thuộc. Thật kỳ lạ là dường như chẳng ai có thể tiến thêm dù chỉ một bước vào sự sủng ái của con người ấy. Những kẻ muốn tìm cách mở đường vào trái tim ông đều vấp phải một bức tường kiên cố. Morcerf, người chạy đến với hai tay rộng mở, bỗng cảm thấy lạnh lẽo khi lại gần bất chấp nụ cười thân thiện, và đành ngượng ngùng chìa tay ra. Monte Cristo bắt tay anh một cách lạnh nhạt, đúng theo thói quen muôn thuở của ông.

– Em đã về đây, thưa bá tước thân mến.

– Chào mừng anh trở về nhà.

– Em vừa đến cách đây một tiếng.

– Từ Dieppe à?

– Không, từ Tréport.

– Thật thế sao?

– Và em đến thăm ngài ngay lập tức.

– Ngài thật quá tốt bụng, – Monte Cristo nói với giọng điệu hoàn toàn dửng dưng.

– Thế có tin tức gì mới không ngài?

– Lẽ ra anh không nên hỏi tin tức từ một kẻ tha hương, một người ngoại quốc.

– Em biết chứ, nhưng khi hỏi thăm tin tức, ý em là ngài đã làm gì cho em chưa?

– Chẳng lẽ anh đã giao phó việc gì cho tôi sao? – Monte Cristo giả vờ ngạc nhiên hỏi.

– Thôi nào, thôi nào, – Albert nói, – xin đừng tỏ ra dửng dưng như thế chứ. Người ta vẫn bảo sự đồng cảm lan tỏa rất nhanh, và khi ở Tréport, em đã cảm nhận được luồng điện phóng tới; chắc chắn ngài đã hoặc là ra tay giúp đỡ, hoặc là đang nghĩ đến em.

– Có thể lắm chứ, – Monte Cristo đáp, – quả thực tôi đã nghĩ đến anh, nhưng sợi dây từ trường mà tôi vẫn dẫn dắt ấy thực ra lại hoạt động ngoài tầm kiểm soát của tôi.

– Thật vậy ư! Xin hãy kể cho em nghe chuyện đó đã diễn ra thế nào đi.

– Rất sẵn lòng. Ngài Danglars đã dùng bữa tối với tôi.

– Em biết điều đó; để tránh mặt lão, mẹ con em đã rời khỏi thành phố.

– Nhưng lão lại gặp ngài Andrea Cavalcanti ở đây.

– Hoàng tử Ý của ngài ấy hả?

– Đừng vội thế; ngài Andrea chỉ tự nhận mình là bá tước thôi.

– Tự nhận, ý ngài là sao?

– Phải, tự nhận là thế.

– Cậu ta không phải bá tước thật sao?

– Tôi biết thế nào được về thân thế cậu ta? Cậu ta tự xưng như vậy. Và tất nhiên, tôi cũng gọi cậu ta bằng tước hiệu đó, mọi người khác cũng vậy.

– Ngài mới rắc rối làm sao! Rồi sao nữa? Ngài bảo ngài Danglars đã dùng bữa ở đây ư?

– Vâng, cùng với bá tước Cavalcanti, vị hầu tước cha cậu ta, phu nhân Danglars, ông bà de Villefort — những con người thật duyên dáng —, ngài Debray, Maximilian Morrel và ngài de Château-Renaud.

– Họ có nhắc gì đến em không?

– Không một lời.

– Tệ thật đấy.

– Sao lại thế? Tôi tưởng anh muốn họ quên béng đi cho rồi?

– Nếu họ không nhắc đến em, chắc chắn họ đã nghĩ về em, và em đang tuyệt vọng đây.

– Điều đó ảnh hưởng gì đến anh, khi mà tiểu thư Danglars không nằm trong số những người ở đây nghĩ về anh? Thực ra, cô ấy có thể đã nghĩ đến anh ngay tại nhà đấy chứ.

– Em chẳng sợ điều đó đâu; hoặc nếu cô ấy có nghĩ, thì cũng chỉ theo cách mà em nghĩ về cô ấy mà thôi.

– Sự đồng cảm thật cảm động làm sao! Hóa ra hai người căm ghét lẫn nhau à? – Bá tước hỏi.

– Nghe này, – Morcerf nói, – nếu tiểu thư Danglars có lòng trắc ẩn trước nỗi đoạn trường mà em phải chịu đựng vì cô ấy, và chịu bỏ qua mọi thủ tục môn đăng hộ đối giữa hai gia đình, em sẵn sàng đồng ý ngay. Nói một cách ngắn gọn, tiểu thư Danglars sẽ là một tình nhân tuyệt vời — nhưng để làm vợ thì — lạy Chúa!

– Và đó, – Monte Cristo nói, – là suy nghĩ của anh về vị hôn thê tương lai của mình đấy phỏng?

– Vâng; em thừa nhận là nghe hơi nhẫn tâm, nhưng đó là sự thật. Thế nhưng vì giấc mơ ấy không thể trở thành hiện thực, bởi tiểu thư Danglars chắc chắn sẽ phải trở thành người vợ hợp pháp của em, sống mãi bên em, ca hát, làm thơ và tấu nhạc cách em chỉ mười bước chân, và cứ thế suốt cả cuộc đời, điều đó khiến em sợ hãi. Người ta có thể rẫy bỏ một người tình, nhưng còn vợ — lạy Chúa! Cô ấy sẽ cứ lù lù ở đó mãi mãi; và việc cưới tiểu thư Danglars quả là một thảm họa.

– Anh đúng là kẻ khó chiều, thưa tử tước.

– Vâng, vì em hay ước những điều không thể.

– Điều đó là gì thế?

– Tìm được một người vợ giống như cha em đã tìm thấy.

Monte Cristo bỗng tái mặt, nhìn chăm chăm vào Albert trong lúc nghịch một khẩu súng lục lộng lẫy.

– Cha anh đã rất may mắn phải không? – Ông hỏi.

– Ngài biết suy nghĩ của em về mẹ rồi đấy, thưa bá tước; ngài hãy nhìn người đi — vẫn vô cùng xinh đẹp, sắc sảo và quyến rũ hơn bao giờ hết. Với bất kỳ người con nào khác, việc ở lại Tréport với mẹ suốt bốn ngày liền có thể là một sự ban ơn hoặc một cực hình, còn em thì trở về trong tâm trạng mãn nguyện hơn, bình yên hơn — có nên nói là đượm chất thơ hơn không! — chẳng khác nào được Nữ hoàng Mab hay Titania làm bạn đồng hành.

– Đó là một lời ca ngợi vượt mọi giới hạn, và anh sẽ khiến tất cả mọi người phải thề sống độc thân mất thôi.

– Đó là những lý do khiến em không thích cưới tiểu thư Danglars đấy. Ngài đã bao giờ để ý thấy giá trị của một thứ dường như tăng lên gấp bội khi chúng ta thực sự sở hữu nó chưa? Viên kim cương lấp lánh nơi ô cửa hàng của Marlé hay Fossin trông sẽ rực rỡ hơn nhiều khi nó thuộc về chính chúng ta; nhưng nếu chúng ta buộc phải thừa nhận sự kém cỏi của một thứ này, mà vẫn cứ phải giữ lấy nó, ngài có biết chúng ta sẽ phải chịu đựng nhường nào không?

– Đồ kẻ cả lọc lõi, – bá tước thì thầm.

– Thế nên em sẽ vô cùng mừng rỡ khi tiểu thư Eugénie nhận ra rằng em chỉ là một kẻ hạt bụi bé nhỏ, với số tiền trăm ngàn franc ít ỏi chẳng thấm vào đâu so với hàng triệu của cô ấy. Monte Cristo mỉm cười. – Em từng nghĩ ra một kế hoạch, – Albert tiếp lời; – Franz rất thích những gì kỳ quặc; em đã thử xúi cậu ta phải lòng tiểu thư Danglars; nhưng bất chấp bốn bức thư được viết theo lối quyến rũ nhất, cậu ta vẫn một mực đáp lại rằng: ‘Sự kỳ quặc của tớ có thể lớn đến đâu đi nữa, nhưng nó cũng không làm tớ nuốt lời hứa đâu.’

– Thế mới gọi là tình bạn tận tụy chứ, khi đi gán cho người khác một người mà chính bản thân anh lại chẳng thèm cưới. Albert mỉm cười.

– Nhân tiện đây, – cậu nói tiếp, – Franz sắp tới rồi, nhưng chắc ngài chẳng quan tâm đâu; hình như ngài không ưa cậu ta thì phải?

– Tôi ư? – Monte Cristo nói; – tử tước thân mến của tôi, sao anh lại nhận ra là tôi không thích ngài Franz nhỉ? Tôi yêu quý tất cả mọi người cơ mà.

– Và ngài gộp cả em vào cái từ “tất cả mọi người” đó chứ — xin vô cùng cảm tạ ngài!

– Chúng ta đừng hiểu lầm nhé, – Monte Cristo nói; – tôi yêu mọi người theo cách Chúa truyền dạy chúng ta phải yêu thương người lân cận, như những tín đồ Kitô giáo; nhưng tôi chỉ thực sự căm ghét một vài kẻ thôi. Giờ hãy quay lại chuyện của ngài Franz d’Épinay đi. Ý anh là cậu ta sắp đến ư?

– Vâng; được triệu về bởi ngài de Villefort, kẻ hình như cũng đang sốt sắng lo chuyện gả chồng cho tiểu thư Valentine chẳng kém gì việc ngài Danglars muốn thấy tiểu thư Eugénie yên bề gia thất. Làm cha của một cô con gái đã lớn chắc là một thứ công việc vô cùng phiền toái; nó dường như khiến người ta phát sốt, làm tim đập đến chín mươi nhịp một phút cho đến khi mọi chuyện xong xuôi.

– Nhưng ngài d’Épinay, không giống như anh, lại gánh chịu tai họa ấy một cách rất kiên nhẫn.

– Hơn thế nữa, cậu ta còn bàn chuyện đó một cách rất nghiêm túc, diện cà vạt trắng và nhắc đến gia thế hai bên. Cậu ta dành sự kính trọng vô cùng lớn cho ông bà de Villefort.

– Mà họ hoàn toàn xứng đáng với điều đó, phải không?

– Em tin là thế. Ngài de Villefort từ trước đến nay vẫn nổi tiếng là một con người nghiêm khắc nhưng công minh.

– Hóa ra vẫn có một người, – Monte Cristo nói, – mà anh không đem ra phán xét như kẻ khốn khổ Danglars cơ à?

– Có lẽ vì em không bị ép phải cưới con gái lão ta chăng, – Albert cười đáp.

– Thật tình, thưa anh bạn trẻ, – Monte Cristo nói, – anh đúng là kẻ kiêu kỳ đến đáng ghét.

– Em kiêu kỳ ư? Ý ngài là sao chứ?

– Phải; xin hãy châm một điếu xì gà, thôi ngay cái trò tự biện hộ và giãy giụa tìm cách né tránh cuộc hôn nhân với tiểu thư Danglars đi. Cứ để mọi chuyện diễn ra theo tự nhiên đi; biết đâu anh lại chẳng phải rút lại lời nói ấy chứ.

– Chà! – Albert tròn mắt kêu lên.

– Chắc chắn rồi, thưa tử tước thân mến, sẽ chẳng ai ép buộc được anh đâu; và nghiêm túc mà nói, anh có thực sự muốn hủy bỏ hôn ước không?

– Em sẵn sàng đổi một trăm ngàn franc để được làm điều đó.

– Vậy thì cứ hoàn toàn yên tâm đi. Ngài Danglars sẵn sàng chi gấp đôi số tiền ấy để đạt được cùng một mục đích cơ mà.

– Thật sự em may mắn đến thế sao? – Albert nói, dù cậu vẫn không kìm được một đám mây gần như vô hình lướt qua trán.

– Nhưng thưa bá tước, ngài Danglars có lý do gì chứ?

– À! Bản chất kiêu ngạo và ích kỷ của anh lại lộ ra rồi đấy. Anh sẵn sàng dùng rìu để phơi bày lòng tự ái của kẻ khác, nhưng lại co rúm lại ngay khi lòng tự ái của chính mình bị một chiếc kim châm vào.

– Nhưng dẫu sao thì, ngài Danglars vẫn tỏ ra——

– Mê mẩn anh phải không? Ồ, lão ta là kẻ có gu thẩm mỹ tồi tệ, và còn đang mê mẩn một kẻ khác gấp bội phần. Tôi không biết đó là ai; cứ tự mình quan sát và phán xét đi.

– Cảm ơn ngài, em hiểu rồi. Nhưng mẹ em — không, không phải mẹ em; em nhầm — cha em dự định tổ chức một buổi vũ hội.

– Tổ chức vũ hội vào cái mùa này ư?

– Những buổi vũ hội mùa hè đang là mốt đấy chứ.

– Nếu chúng chưa phải là mốt, thì phu nhân bá tước chỉ cần cất lời là chúng sẽ thành mốt ngay thôi.

– Ngài nói đúng; ngài thừa biết đó đều là những buổi tiệc chọn lọc; những ai còn ở lại Paris vào tháng Bảy thế này hẳn phải là những người Paris chính hiệu. Ngài có nhận chuyển thiệp mời của chúng tôi đến chỗ hai cha con ngài Cavalcanti giúp được không?

– Khi nào thì tiệc diễn ra?

– Vào thứ Bảy.

– Cha của ngài Cavalcanti khi đó đã đi rồi.

– Nhưng con trai ông ấy vẫn ở đây; ngài sẽ mời cậu thanh niên Cavalcanti chứ?

– Tôi không quen cậu ta, thưa tử tước.

– Ngài không quen cậu ta á?

– Không, tôi chưa từng gặp cậu ta cho đến tận vài ngày trước, và tôi không chịu trách nhiệm về thân thế cậu ta.

– Nhưng ngài vẫn tiếp đón cậu ta tại nhà mình mà?

– Đó là chuyện khác: cậu ta được giới thiệu với tôi bởi một vị tu viện trưởng đáng kính, người mà đôi khi cũng có thể bị lừa phỉnh. Cứ trực tiếp gửi thiệp mời cậu ta đi, nhưng đừng bắt tôi phải đứng ra giới thiệu. Nhỡ sau này cậu ta mà cưới tiểu thư Danglars, anh lại buộc tội tôi mưu tính gì đó rồi lôi tôi ra thách đấu đấy — vả lại, rất có thể bản thân tôi cũng chẳng có mặt ở đó đâu.

– Ở đâu cơ?

– Tại vũ hội nhà anh chứ ở đâu.

– Sao ngài lại không có mặt ở đó chứ?

– Vì anh còn chưa thèm mời tôi cơ mà.

– Nhưng em đến đây chính là vì mục đích đó đấy chứ.

– Ngài thật quá tốt bụng, nhưng tôi có thể bị vướng bận gì đó thì sao.

– Nếu em nói cho ngài điều này, chắc chắn ngài sẽ vì nể mặt mà dẹp bỏ mọi vướng bận ấy sang một bên cho mà xem.

– Nói nghe thử xem nào.

– Mẹ em khẩn khoản mời ngài đến đấy.

– Phu nhân de Morcerf ư? – Monte Cristo giật mình hỏi.

– À này bá tước, – Albert nói, – em đảm bảo với ngài là phu nhân de Morcerf tâm sự với em rất thoải mái, và nếu ngài không cảm nhận được những sợi dây đồng cảm mà em vừa nhắc đến rung lên trong lồng ngực, thì chắc chắn ngài hoàn toàn vô cảm mất rồi, bởi vì suốt bốn ngày qua chúng em chẳng nói về ai khác ngoài ngài cả.

– Hai người đã nói về tôi ư?

– Vâng, đó là cái giá phải trả khi trở thành một ẩn số sống đấy!

– Vậy ra tôi cũng là một ẩn số đối với mẹ anh sao? Tôi cứ tưởng người quá lý trí để mà bị trí tưởng tượng dẫn dắt chứ.

– Là một bài toán đố, thưa bá tước thân mến, đối với tất cả mọi người — đối với cả mẹ em cũng vậy; dù được nghiên cứu rất nhiều nhưng vẫn chưa có lời giải, ngài vẫn mãi là một bức thông điệp bí ẩn, đừng lo sợ điều đó. Mẹ em chỉ lấy làm lạ là sao ngài vẫn mãi chưa có lời giải đáp trong từng ấy thời gian. Em tin rằng, trong lúc nữ bá tước G—— coi ngài là Chúa tể Ruthven, thì mẹ em lại tưởng ngài là Cagliostro hoặc bá tước Saint-Germain. Có cơ hội nào, ngài hãy cứ củng cố thêm suy nghĩ ấy của người nhé; việc đó quá dễ dàng với ngài, bởi ngài vừa có triết lý của người này lại vừa có sự sắc sảo của người kia.

– Cảm ơn anh đã cảnh báo; – bá tước nói; – tôi sẽ cố gắng chuẩn bị sẵn sàng cho mọi phỏng đoán.

– Vậy là thứ Bảy ngài sẽ đến chứ?

– Vâng, một khi phu nhân de Morcerf đã cất lời mời.

– Ngài thật quá tốt.

– Ngài Danglars có ở đó không?

– Lão đã được cha em mời rồi. Chúng ta sẽ cố gắng thuyết phục vị đại thần d’Aguesseau,[11] ngài de Villefort, đến dự, dù hy vọng gặp được ông ấy chẳng lớn là bao.

– “Đừng bao giờ tuyệt vọng trước bất cứ điều gì,” tục ngữ vẫn thường dạy thế.

– Ngài có khiêu vũ không, thưa bá tước?

– Tôi khiêu vũ ư?

– Vâng, chính ngài ấy; điều đó cũng chẳng có gì là lạ lùng lắm đâu.

– Chuyện đó chỉ hợp với lúc chưa qua tuổi bốn mươi thôi. Không, tôi không khiêu vũ, nhưng tôi thích ngắm người khác nhảy. Phu nhân de Morcerf có khiêu vũ không?

– Không bao giờ; ngài có thể trò chuyện với mẹ, người rất say mê những câu chuyện của ngài đấy.

– Thật thế ư?

– Vâng, thực lòng là thế; và em xin cam đoan với ngài, ngài là người đàn ông duy nhất mà em từng nghe mẹ nhắc đến với sự hứng thú thực sự. Albert đứng dậy cầm lấy chiếc mũ; bá tước tiễn cậu ra tận cửa.

– Tôi có một việc phải tự trách mình đây, – ông nói, dừng chân Albert ngay trên bậc thềm.

– Chuyện gì thế ạ?

– Tôi đã nói năng có phần thiếu suy nghĩ với anh về Danglars.

– Trái lại mới đúng, xin hãy cứ nói về lão với em bằng đúng giọng điệu ấy bất cứ lúc nào.

– Tôi rất vui vì được anh trấn an về điều đó. Nhân tiện, khi nào thì anh mong ngài d’Épinay tới?

– Chậm nhất là năm hoặc sáu ngày nữa.

– Và khi nào thì cậu ta kết hôn?

– Ngay khi ông bà de Saint-Méran tới nơi.

– Hãy đưa cậu ta đến gặp tôi. Dù anh bảo rằng tôi không thích cậu ta, nhưng tôi xin đảm bảo là tôi sẽ rất vui khi được gặp mặt.

– Em sẽ tuân theo lệnh của ngài.

– Tạm biệt.

– Hẹn gặp lại vào thứ Bảy, em có thể mong ngài đến chứ?

– Vâng, tôi đã hứa với anh rồi mà. Bá tước dõi theo Albert, vẫy tay chào cậu. Khi cậu đã leo lên chiếc xe ngựa hai bánh, Monte Cristo quay người lại, nhìn Bertuccio và hỏi: – Có tin tức gì?

– Ả ta đã đến điện Palais, – người quản gia đáp.

– Ả ở đó lâu không?

– Một tiếng rưỡi.

– Ả có về thẳng nhà không?

– Vâng, thưa ngài.

– Vậy thì, Bertuccio thân mến của tôi, – bá tước nói, – bây giờ tôi khuyên anh nên đi tìm khu đất nhỏ ở vùng Normandy mà tôi từng nói với anh đi thôi.

Bertuccio cúi đầu chào, và vì ước muốn của lão hoàn toàn trùng khớp với mệnh lệnh vừa nhận được, lão đã lên đường ngay trong tối hôm đó.