Bên kia bức tường trơ trọi, phơi màu mưa nắng, cách chừng một trăm bước chân nơi hai người bạn đang ngồi ngắm nghía, lắng nghe và nhâm nhi ly rượu, là làng của người Catalan. Từ thuở xa xưa, cộng đồng bí ẩn này đã rời bỏ Tây Ban Nha để đến lập nghiệp trên dải đất nhô ra biển vẫn còn tồn tại cho đến tận ngày nay. Không ai biết họ xuất thân từ đâu, và họ nói một thứ tiếng không ai hiểu nổi. Một trong số những tộc trưởng của họ, người biết tiếng Provençal, đã cầu xin công xã Marseilles ban cho mỏm đất cằn cỗi này, nơi họ từng thả thuyền cập bờ như những thủy thủ thời cổ đại. Thỉnh cầu được chấp thuận; và ba tháng sau, xung quanh mười hai hoặc mười lăm chiếc thuyền nhỏ đã chở những người du mục của biển cả ấy đến, một ngôi làng nhỏ mọc lên.
Ngôi làng này, được cất lên theo một kiến trúc kỳ lạ và nên thơ, nửa Moorish nửa Tây Ban Nha, vẫn còn đó cho đến ngày nay, do con cháu của những người đến khai phá đầu tiên sinh sống, và họ vẫn nói ngôn ngữ của tổ tiên mình. Suốt ba bốn thế kỷ qua, họ bám trụ trên mỏm đất nhỏ bé này, tựa như một đàn chim biển hạ cánh xuống, không hòa lẫn với cư dân Marseilles, chỉ kết hôn nội tộc, đồng thời gìn giữ những tập tục nguyên thủy cùng trang phục của quê hương cũng như đã gìn giữ tiếng nói của xứ sở.
Quý độc giả hãy cùng chúng tôi bước theo con đường duy nhất của ngôi làng nhỏ này, rồi ghé vào một trong những ngôi nhà có màu cháy nắng giống hệt sắc lá thu tàn đặc trưng của những kiến trúc trong vùng, bên trong được quét vôi trắng như một quán trọ Tây Ban Nha. Một thiếu nữ trẻ đẹp với mái tóc đen nhánh như mun, đôi mắt huyền ảo như mắt linh dương, đang tựa lưng vào vách gỗ, những ngón tay thon thả uyển chuyển đang vò nát một nhành hoa thạch nam, ngắt từng cánh hoa rồi rải xuống sàn nhà; đôi tay để trần đến khuỷu, rám nắng, tạc theo đường nét của bức tượng Nữ thần Vệ nữ thành Arles, chuyển động với một vẻ bồn chồn thiếu kiên nhẫn, còn đôi chân đi giày vải mềm mại của nàng thì nhịp nhịp xuống đất, vô tình phô bày đường nét tròn trịa đầy đặn của cẳng chân trong lớp tất cotton đỏ sọc xám xanh. Cách nàng chừng ba bước, ngồi trên chiếc ghế chông chênh chống bằng hai chân, tì khuỷu tay lên chiếc bàn gỗ mọt ruỗng cũ kỹ, là một chàng thanh niên cao lớn chừng hai mươi hoặc đôi mươi, đang nhìn nàng với ánh mắt pha lẫn giữa bực bội và bất an. Anh dò hỏi nàng bằng ánh mắt, nhưng cái nhìn kiên định và vững vàng của thiếu nữ đã kìm chế lại thái độ của anh.
“Em thấy đấy, Mercédès,” chàng trai cất lời, “lại một mùa lễ Phục sinh nữa đã đến; nói cho anh nghe, đây có phải là thời điểm thích hợp để tổ chức đám cưới không?”
“Em đã trả lời anh hàng trăm lần rồi, Fernand, và thực sự là anh quá ngốc mới cứ gặng hỏi lại mãi.“
“Vậy thì hãy nhắc lại đi—nhắc lại đi, anh cầu xin em, để cuối cùng anh có thể tin được điều đó! Hãy nói cho anh nghe lần thứ một trăm rằng em khước từ tình cảm của anh, thứ tình cảm từng được mẹ em ủng hộ. Hãy cho anh hiểu một lần cho dứt khoát rằng em đang đùa giỡn với hạnh phúc của anh, rằng sự sống hay cái chết của anh chẳng có chút ý nghĩa gì với em cả. Ah, mười năm trời hằng mơ ước được làm chồng em, Mercédès, để rồi phải mất đi niềm hy vọng ấy, thứ chỗ dựa duy nhất cho sự tồn tại của anh!”
“Ít ra thì chưa bao giờ em khuyến khích niềm hy vọng đó ở anh, Fernand,” Mercédès đáp; “anh không thể trách em dù chỉ là một chút lẳng lơ điệu nghệ nào. Em vẫn luôn nói với anh rằng: ‘Em thương anh như anh trai; nhưng đừng đòi hỏi ở em tình cảm vượt quá tình anh em, bởi trái tim em đã thuộc về người khác.’ Có phải vậy không, Fernand?”
“Đúng vậy, điều đó rất đúng, Mercédès,” chàng trai đáp, “Phải, em đã tàn nhẫn thành thật với anh; nhưng em quên mất rằng đối với người Catalan chúng ta, việc kết hôn nội tộc là một luật lệ thiêng liêng hay sao?”
“Anh nhầm rồi, Fernand; đó không phải là luật lệ, mà chỉ là một tập quán, và em cầu xin anh, đừng viện dẫn tập quán ấy để làm lợi cho mình. Anh đang nằm trong diện quân dịch, Fernand, và anh chỉ được tự do có điều kiện, bất cứ lúc nào cũng có thể bị gọi nhập ngũ cầm vũ khí. Một khi đã là lính tráng, anh sẽ làm gì với em, một đứa mồ côi nghèo khổ, bơ vơ, không gia tài, chẳng có gì ngoài một túp lều rách nát và vài tấm lưới rách, thứ gia sản thảm hại để lại từ cha cho mẹ, rồi từ mẹ cho em? Mẹ em đã qua đời được một năm nay, và anh biết đấy, Fernand, em sống qua ngày hầu như hoàn toàn nhờ vào lòng bác ái của thiên hạ. Có đôi khi anh ra vẻ rằng em hữu dụng đối với anh, và đó là cái cớ để anh chia sẻ cho em chiến lợi phẩm đánh bắt được, và em nhận nó, Fernand, vì anh là con của bác ruột em, vì chúng ta lớn lên cùng nhau, và hơn hết là vì anh sẽ đau khổ biết bao nếu em từ chối. Nhưng trong sâu thẳm, em thừa hiểu rằng mớ cá mà em đem bán, rồi dùng số tiền đó mua lanh về dệt—em thấm thía lắm chứ, Fernand, rằng đó chính là sự bố thí.”
“Và dẫu có là sự bố thí đi nữa, Mercédès, nghèo hèn và cô độc như em, em vẫn xứng đáng với anh chẳng kém gì con gái của chủ tàu lớn hay chủ ngân hàng giàu có nhất Marseilles cả! Những kẻ như chúng ta ngoài một người vợ hiền đảm đang ra thì còn mong mỏi gì hơn, và anh có thể tìm đâu ra người như thế tốt hơn là ở nơi em?”
“Fernand,” Mercédès đáp, lắc đầu, “một người phụ nữ sẽ trở nên tồi tệ, và ai dám chắc nàng vẫn giữ được phẩm giá làm vợ, khi trong tim nàng yêu một người đàn ông khác hơn cả chồng mình? Hãy bằng lòng với tình bạn của em, vì em xin nhắc lại lần nữa đó là tất cả những gì em có thể hứa hẹn, và em sẽ không hứa điều gì ngoài khả năng mình có thể trao.”
“Anh hiểu rồi,” Fernand đáp, “em có thể kiên nhẫn chịu đựng sự khốn khó của chính mình, nhưng lại sợ phải san sẻ nỗi cay đắng cùng anh. Thôi được, Mercédès, nếu được em yêu, anh sẽ dám thách thức cả vận mệnh; em sẽ mang lại may mắn cho anh, rồi anh sẽ trở nên giàu có. Anh có thể mở rộng công việc đánh cá của mình, kiếm một chân thư ký trong kho hàng, rồi chẳng mấy chốc tự mình buôn bán lớn.”
“Anh chẳng thể làm nổi những chuyện đó đâu, Fernand; anh là một quân nhân, và nếu anh còn ở lại đất Catalan thì chỉ vì hiện tại không có chiến tranh; vậy nên hãy cứ làm ngư dân đi, và hãy hài lòng với tình bạn của em, vì em không thể cho anh nhiều hơn thế.”
“Thế thì anh sẽ làm tốt hơn thế, Mercédès. Anh sẽ làm thủy thủ; thay vì cái trang phục của tổ tiên mà em khinh miệt, anh sẽ đội mũ bóng loáng, mặc áo thun kẻ sọc, và khoác chiếc áo xanh có thêu hình mỏ neo trên khuy áo. Bộ trang phục đó chẳng lẽ không làm em vừa lòng sao?”
“Ý anh là gì?” Mercédès hỏi với cái liếc mắt đầy giận dữ,—“ý anh là gì? Em không hiểu anh đang nói gì cả!”
“Ý anh là, Mercédès, sở dĩ em lạnh lùng và tàn nhẫn với anh như vậy, là bởi vì em đang mong chờ một kẻ ăn mặc y như thế; nhưng biết đâu kẻ mà em mỏi mòn ngóng trông lại là kẻ bạc tình, hoặc giả nếu hắn không thay lòng, thì biển cả cũng sẽ phụ bạc hắn.”
“Fernand,” Mercédès thét lên, “tôi từng nghĩ anh là kẻ nhân hậu, hóa ra tôi đã lầm! Fernand, anh thật độc ác khi lôi kéo cả lòng ghen tuông và sự thị nộ của Chúa trời vào chuyện này! Phải, tôi chẳng thèm chối cãi đâu, tôi đang ngóng trông và tôi thực sự yêu con người mà anh vừa nhắc đến; và nếu anh ta không trở về, thay vì buộc tội anh ta bạc tình như những gì anh đang ám chỉ, tôi sẽ khẳng định với anh rằng anh ta đã chết trong khi vẫn hướng trọn tình yêu về một mình tôi.” Thiếu nữ ra hiệu đầy giận dữ. “Tôi hiểu anh rồi, Fernand; anh muốn trả thù anh ta chỉ vì tôi không yêu anh; anh muốn đem con dao găm Catalan của anh ra đấu tay đôi với dao găm của anh ta. Làm vậy để được cái gì chứ? Để mất đi tình bạn của tôi nếu anh bại trận, và thấy tình bạn ấy biến thành sự căm hận nếu anh thắng cuộc. Tin tôi đi, việc đi gây sự với một người đàn ông là cách tồi tệ nhất để lấy lòng người phụ nữ yêu người đó. Không, Fernand, anh sẽ không để những suy nghĩ đen tối ấy lấn át đâu. Không thể có tôi làm vợ, anh sẽ bằng lòng với việc có tôi làm bạn hiền và như người em gái; hơn nữa,” nàng nói thêm, giọng nghẹn ngào và đôi mắt đẫm lệ, “hãy chờ đợi, hãy chờ đợi đã, Fernand; chính anh vừa nói biển cả hiểm nguy nhường nào, và anh ấy đã đi được bốn tháng nay, trong suốt bốn tháng ấy đã xảy ra biết bao trận cuồng phong dữ dội.”
Fernand không đáp lời, anh cũng chẳng thèm lau những giọt nước mắt đang lăn dài trên má Mercédès, dẫu rằng chỉ đổi lấy một giọt nước mắt ấy thôi anh sẵn sàng dâng hiến cả giọt máu trong tim mình; nhưng ngặt nỗi những giọt nước mắt này lại rơi vì một kẻ khác. Anh đứng dậy, bước qua bước lại trong túp lều, rồi đột ngột dừng lại trước mặt Mercédès, mắt rực lửa và đôi tay siết chặt thành nắm đấm:—“Nói cho anh nghe, Mercédès,” anh ta gằn giọng, “một lần cho dứt khoát, đây là quyết định cuối cùng của em sao?”
“Em yêu Edmond Dantès,” thiếu nữ điềm tĩnh đáp, “và sẽ chẳng có ai ngoài Edmond được làm chồng em.”
“Và em sẽ mãi mãi yêu hắn?”
“Cho đến hết cuộc đời này.”
“Fernand buõng thõng đầu như một kẻ bại trận, phát ra một tiếng thở dài nghe tựa tiếng rên rỉ, rồi đột ngột ngẩng phắt lên nhìn thẳng vào mặt nàng, nghiến chặt hàm răng và phập phồng cánh mũi:—“Nhưng nếu hắn đã chết——”
“Nếu anh ấy chết, em cũng sẽ chết theo.”
“Nếu hắn đã quên em——”
“——Mercédès!” một tiếng gọi vui mừng vang lên từ bên ngoài—“Mercédès!”
“A,” thiếu nữ thốt lên, đỏ bừng vì hạnh phúc và nhảy cẫng lên trong niềm đê mê của tình yêu, “anh thấy chưa, anh ấy không hề quên em, vì anh ấy đã về đây rồi!” Và lao vội về phía cửa, nàng bật mở cánh cửa, miệng reo lên: “Em đây, Edmond, em đây!”
Fernand tái mét, run rẩy lùi lại phía sau, tựa như một kẻ lữ hành chạm trán loài rắn độc, rồi ngã quỵ xuống chiếc ghế bên cạnh. Edmond và Mercédès đã ôm chầm lấy nhau. Ánh nắng chói chang của thành Marseilles chiếu thẳng qua khung cửa mở rộng, bao trùm lấy họ trong một biển hào quang. Ban đầu họ chẳng nhìn thấy gì xung quanh. Hạnh phúc tột cùng đã cách ly họ khỏi phần còn lại của thế giới, và họ chỉ thốt lên những lời ngắt quãng, thứ ngôn ngữ của niềm vui quá đỗi lớn lao khiến người ta tưởng chừng đó là tiếng thổn thức của nỗi buồn. Chợt Edmond nhìn thấy gương mặt u ám, tái nhợt và đầy đe dọa của Fernand ẩn hiện trong bóng râm. Bằng một phản xạ bản năng mà chính anh cũng khó lý giải, chàng thanh niên người Catalan đưa tay thủ sẵn con dao găm giắt ở thắt lưng.
“À, xin lỗi anh,” Dantès nói, mặt cũng đanh lại; “tôi không nhận ra là chúng ta đang có ba người.” Rồi quay sang Mercédès, anh hỏi: “Vị quý ông này là ai thế?”
“Là người sẽ trở thành người bạn tốt nhất của anh, Dantès, vì anh ấy là bạn em, là anh họ em, là người anh em của em; chính là Fernand—người mà sau anh ra, Edmond, em thương quý nhất trên đời này. Anh không nhớ ra anh ấy sao?”
“Có chứ!” Dantès nói, và không buông bàn tay Mercédès đang nằm gọn trong tay mình, anh chìa bàn tay còn lại về phía người Catalan với một phong thái thật cởi mở. Nhưng Fernand, thay vì đáp lại cử chỉ thân thiện ấy, vẫn đứng như tượng trơ và run rẩy. Edmond bèn đưa mắt dò xét nhìn Mercédès đang bối rối, hoảng hốt rồi lại quay sang nhìn Fernand đang tối sầm và đầy đe dọa. Ánh mắt ấy đã thay lời muốn nói, phơi bày tất cả, và cơn giận trong lòng anh bùng cháy.
“Tôi không hề biết rằng, khi vội vã chạy đến bên em thế này, tôi lại phải chạm trán với một kẻ thù ở đây.”
“Kẻ thù!” Mercédès thét lên, liếc nhìn người anh họ với vẻ giận dữ. “Kẻ thù trong chính nhà tôi sao, anh nói gì vậy, Edmond! Nếu tôi tin là như thế, tôi sẽ trỏ tay vịn vào tay anh và cùng anh rời khỏi Marseilles, bỏ lại ngôi nhà này và không bao giờ quay về nữa.”
“Ánh mắt Fernand lóe lên những tia sét căm hờn. “Và lỡ như có bất kỳ tai họa nào giáng xuống đầu anh, Edmond yêu quý,” nàng tiếp tục với sự điềm tĩnh cố hữu, như ngầm chứng tỏ cho Fernand thấy thiếu nữ đã thấu suốt tận đáy tâm can mưu mô đen tối của hắn, “nếu tai họa xảy ra với anh, em sẽ leo lên mỏm cao nhất của Cape de Morgiou và lao đầu xuống biển tự vẫn.”
Fernand tái xanh cắt không còn giọt máu. “Nhưng anh đã lầm rồi, Edmond,” nàng nói tiếp. “Anh chẳng có kẻ thù nào ở đây cả—chẳng có ai ngoài Fernand, người anh em của em, người sẽ siết chặt tay anh như một người bạn tận tụy.”
Và dứt lời, thiếu nữ đăm đăm nhìn người Catalan bằng ánh mắt uy quyền, khiến hắn như bị thôi miên, chầm chậm bước tới chỗ Edmond và chìa tay ra. Sự căm hận trong lòng hắn, tựa như con sóng bất lực nhưng cuồng nộ, cuối cùng đành tan vỡ trước uy lực áp đảo mà Mercédès bao trùm lên hắn. Tuy nhiên, vừa mới chạm vào tay Edmond, hắn đã cảm thấy mình chẳng thể chịu đựng thêm giây phút nào nữa bèn hộc tốc lao vụt ra khỏi nhà.
“Ôi,” hắn gào lên, chạy điên cuồng như kẻ mất trí và vò đầu bứt tai,—“Ôi, ai sẽ cứu tôi thoát khỏi con người này chứ? Khốn khổ—thật khốn khổ cho tôi thay!”
“Này, anh bạn Catalan! Này, Fernand! Cậu chạy đi đâu thế hả?” một giọng nói cất lên.
Chàng thanh niên khựng lại đột ngột, ngước nhìn xung quanh và nhận ra Caderousse đang ngồi nhậu cùng Danglars dưới một vòm giàn nho.
“Nào”, Caderousse nói, “sao cậu không ghé vào? Cậu có việc gì mà vội vàng đến mức chẳng có nổi chút thời gian ghé qua chào hỏi mấy người bạn lấy một tiếng thế?”
“Nhất là khi bọn tớ vẫn còn nguyên cả chai rượu đầy trước mặt đây này,” Danglars nói thêm.
Fernand nhìn cả hai với vẻ mặt đờ đẫn, ngốc nghếch nhưng không thốt nổi một lời.
“Trông hắn có vẻ như kẻ mất hồn ấy nhỉ,” Danglars nói, huých đầu gối vào người Caderousse. “Liệu chúng ta có đoán nhầm không, và Dantès vẫn đang phất lên đắc thắng bất chấp mọi suy đoán của chúng ta?”
“Chà, chuyện này phải dò la cho rõ đã,” Caderousse đáp; rồi quay sang phía chàng thanh niên, cất giọng: “Nào, anh bạn Catalan, cậu vẫn chưa quyết định được gì sao?”
“Fernand lau mồ hôi nhễ nhại trên trán, lê bước chậm chạp vào dưới vòm giàn nho, nơi bóng râm mát lạnh dường như xoa dịu phần nào tâm trí đang rối bời và mang lại chút sảng khoái cho thể xác kiệt quệ của hắn.”
“Chào các cậu,” hắn nói. “Lúc nãy các cậu gọi tớ phải không?” Và hắn ngã phịch xuống thay vì ngồi vào một chiếc ghế quanh bàn.
“Tớ gọi cậu vì thấy cậu chạy nhanh như kẻ điên, tớ sợ cậu lao luôn xuống biển tự vẫn ấy chứ,” Caderousse cười lớn nói. “Đấy, khi người ta có bạn bè, thì bạn bè đâu chỉ mời nhau ly rượu, mà hơn thế nữa, còn phải ngăn không cho người ta nuốt chửng tới ba bốn hớp nước biển một cách vô ích chứ!”
Fernand phát ra một tiếng rên rỉ tựa như tiếng khóc nức nở, rồi gục đầu hai tay vào nhau, tì khuỷu lên mặt bàn.
“Này Fernand, tớ nói thật nhé,” Caderousse bắt đầu câu chuyện với cái vẻ bỗ bã đặc trưng của hạng dân thường, thứ tò mò trần trụi đánh bạt mọi sự khéo léo ngoại giao, “trông cậu chẳng khác nào một gã tình nhân vừa bị cự tuyệt cả;” và hắn cười rộ lên một tràng cười khàn đặc.
“Thôi đi ông tướng!” Danglars chõ vào, “một thanh niên vóc dáng thế này sinh ra không phải để chịu cảnh bất hạnh trong tình yêu đâu. Cậu đang chế giễu hắn đấy à, Caderousse.”
“Không đâu,” hắn đáp, “cậu cứ nghe tiếng hắn thở dài kìa! Nào, nào, Fernand,” Caderousse giục, “ngẩng đầu lên và trả lời bọn tớ xem nào. Không đáp lời những người bạn hỏi thăm sức khỏe của mình là bất lịch sự lắm đấy nhé.”
“Sức khỏe của tớ vẫn bình thường,” Fernand nghiến răng nói mà không thèm ngẩng đầu lên.
“Cậu thấy chưa, Danglars,” Caderousse nháy mắt ra hiệu với bạn mình, “cơ sự là thế này đây; cái cậu Fernand mà cậu đang thấy trước mặt đây này, là một chàng trai Catalan tốt bụng và dũng cảm, một trong những ngư dân giỏi nhất Marseilles, và cậu ta đang đem lòng yêu một cô nàng tuyệt sắc tên là Mercédès; nhưng khổ nỗi, hình như cô nàng tuyệt sắc ấy lại đâm đầu yêu cái tay phó tàu trên chiếc Pharaon; và ngặt một nỗi chiếc Pharaon hôm nay lại cập bến—thế đấy, cậu thừa hiểu rồi chứ!”
“Không; tớ chẳng hiểu gì sất,” Danglars đáp.
“Tội nghiệp cậu Fernand đã bị đá văng ra rìa rồi còn gì,” Caderousse bồi thêm.
“Ờ, thế thì sao nào?” Fernand vừa nói vừa ngẩng phắt đầu lên, trừng trừng nhìn Caderousse hệt như một kẻ đang tìm kiếm đối tượng để trút giận; “Mercédès đâu phải chịu trách nhiệm trước ai, phải thế không? Chẳng lẽ cô ấy không có quyền tự do yêu bất cứ kẻ nào cô ấy muốn hay sao?”
“À, nếu cậu nghĩ theo hướng đó,” Caderousse nói, “thì lại là chuyện khác hẳn. Nhưng tớ cứ đinh ninh cậu là người Catalan, mà người ta vẫn bảo dân Catalan không phải là thứ giống người chịu để kẻ khác nẫng tay trên tình địch. Thậm chí người ta còn đồn rằng Fernand, cụ thể là cậu đây này, rất đáng sợ khi ra tay trả thù.”
Fernand cười nhạt một nụ cười đầy đau đớn. “Kẻ đang yêu thì chẳng bao giờ đáng sợ cả,” hắn lẩm bẩm.
“Đồ ngốc nghếch tội nghiệp!” Danglars cất lời, ra điều thương xót cho chàng trai trẻ từ tận đáy lòng. “Cậu thấy đấy, cậu ta có ngờ đâu Dantès lại về đột ngột như thế—chắc cậu ta tưởng hắn đã chết rồi ấy chứ; hoặc khéo lại tưởng hắn bạc tình! Những cú sốc ấy lúc nào cũng tàn nhẫn hơn gấp bội khi chúng ập đến một cách bất ngờ.”
“Chà, mả mẹ nó chứ, trong mọi hoàn cảnh đi nữa!” Caderousse vừa tu cạn chén vừa nói, hơi men đã bắt đầu ngấm vào người hắn,—“trong bất kỳ hoàn cảnh nào thì Fernand cũng chẳng phải là kẻ duy nhất bị hất cẳng bởi sự trở về đầy may mắn của cái tên Dantès đó; đúng không, hả Danglars?”
“Ừ, cậu nói chuẩn đấy—và tớ dám cá điều đó sẽ mang lại vận hạn cho hắn cho mà xem.”
“Thôi, mặc thây hắn đi,” Caderousse đáp, vừa rót đầy một ly rượu cho Fernand, vừa tự rót đầy chén của mình đến lần thứ tám hay thứ chín, trong khi Danglars từ nãy đến giờ chỉ nhấm nháp đôi chút. “Mặc kệ hắn—dù sao thì cuối cùng hắn cũng cưới được Mercédès—nàng Mercédès xinh đẹp cơ mà—ít nhất thì hắn cũng quay về để làm việc đó.”
Trong lúc đó, Danglars đăm đăm dán ánh nhìn sắc bén vào chàng thanh niên, kẻ mà từng lời nói của Caderousse đang nện xuống trái tim y tựa như chì nấu chảy.
“Thế đám cưới dự định tổ chức vào lúc nào thế?” y hỏi.
“Ờ, vẫn chưa ấn định ngày cụ thể!” Fernand thì thào.
“Không, nhưng rồi sẽ sớm có thôi,” Caderousse quả quyết, “chắc chắn như việc Dantès sẽ leo lên chức thuyền trưởng tàu Pharaon vậy—phải thế không, Danglars?”
Danglars giật mình trước câu hỏi bất ngờ ấy và quay sang Caderousse, nheo mắt săm soi nét mặt gã để dò xem cú đòn ấy có phải do sắp đặt trước hay không; nhưng y chẳng đọc được gì ngoài sự đố kỵ hiện rõ trên một khuôn mặt đã sớm trở nên bợm trợn và đờ đẫn vì hơi men.
“Nào,” y nói, nâng ly rót đầy, “chúng ta hãy cũng nâng ly chúc mừng Thuyền trưởng Edmond Dantès, tân lang của người đẹp xứ Catalan!”
“Caderousse run rẩy nâng ly lên miệng và ngửa cổ nốc cạn một hơi. Fernand thì hất mạnh ly rượu của mình xuống đất.”
“Ể, ể, ể!” Caderousse lắp bắp. “Tớ đang nhìn thấy cái gì sát mép tường hướng về phía làng Catalan kia thế hả? Nhìn kìa Fernand, mắt cậu tinh tường hơn tớ. Chắc tớ đang bị lóa mắt nhìn gà hóa cuốc rồi. Cậu biết đấy rượu chè hay đánh lừa thị giác lắm; nhưng tớ dám thề là có hai kẻ tình nhân đang dìu nhau đi sát rạt, tay trong tay kìa. Chúa trên cao minh giám, bọn chúng có ngờ đâu chúng ta đang ngó theo và chúng lại đang ôm hôn nhau thắm thiết thế kia chứ!”
Danglars không bỏ sót bất kỳ nỗi đau đớn giằng xé nào mà Fernand đang phải gánh chịu.
“Cậu có nhận ra họ không, Fernand?” y khích bác.
“Có,” giọng hắn đáp cụt ngủn, khàn đợ. “Chính là Edmond và Mercédès!”
“Ồ, chà chà!” Caderousse kêu lên; “thế mà tớ không nhận ra đấy! Này Dantès! Này cô nàng xinh đẹp! Ghé qua đây một lát đi, cho tụi tớ biết ngày nào cử hành đám cưới chứ cậu Fernand đây ngậm hột thị kiên quyết không hé răng nửa lời với bọn tớ này.”
“Câm cái mồm lại xem nào!” Danglars giả vờ ra chiều can ngăn Caderousse, kẻ đang rướn cả người ra khỏi giàn nho với cái vẻ lì lợm đặc trưng của những bợm nhậu. “Cố mà đứng cho vững đi, để cho đôi uyên ương người ta còn tình tứ không bị quấy rầy chứ. Nhìn Fernand kìa, hãy học tập gương cậu ta đi; cậu ấy cư xử lịch sự biết bao!”
Fernand, có lẽ đã bị dồn đến đường cùng không thể chịu đựng thêm được nữa, lại thêm những lời châm chọc của Danglars chẳng khác nào mũi giáo phóng vào con bò tót trong đấu trường, liền định chồm dậy lao ra; vì hắn đã đứng phắt khỏi ghế, cơ thể gồng cứng như chực chờ chồm tới vùi dập tình địch, đúng lúc đó Mercédès ngẩng cao chiếc đầu kiều diễm, mỉm cười duy dáng và ném ánh mắt trong veo sáng ngời về phía họ. Nhìn thấy vậy, Fernand sực nhớ lại lời đe dọa sẽ tự vẫn nếu Edmond chết, và hắn lại ngã khuỵu nặng nề xuống ghế. Danglars đảo mắt nhìn hai gã đàn ông hết lượt, một kẻ thì ngu đần vì hơi men, kẻ kia thì quỵ ngã vì cuồng si tình ái.
“Ta chẳng moi được gì từ hai gã đần độn này đâu,” y lẩm bẩm trong mồm; “và tớ rất ngại phải đứng đây giữa một thằng say xỉn và một gã hèn nhát. Một tên ghen ăn tức ở đang mượn rượu giải sầu thay vì phải nuôi dưỡng sự thù hận trong lòng, còn một gã ngốc thì trơ mắt đứng nhìn người yêu bị cướp mất ngay trước mũi mà chỉ biết khóc lóc như đứa trẻ con bú sữa. Thế nhưng tên người Catalan này lại có đôi mắt sắc lẹm chớp lóe như lũ Tây Ban Nha, Sicilia, Calabria ưa báo thù, còn gã kia thì có đôi bàn tay đủ sức quật ngã một con bò chỉ với một cú đấm. Hiển nhiên là vì sao sao chiếu mệnh của Edmond đang ở đỉnh cao vinh quang, và hắn sẽ cưới được cô ả kiều diễm kia—hắn cũng sẽ làm thuyền trưởng, rồi cười nhạo tất cả chúng ta, trừ phi—” một nụ cười nham hiểm lướt qua đôi môi Danglars—“trừ phi ta nhúng tay vào vụ này,” y nói thêm.
“Này!” Caderousse nửa đứng nửa ngồi lải nhải, một đấm nện xuống mặt bàn, “này Edmond! Cậu đui mù không thấy bạn bè hay là kiêu căng đến mức không thèm hé môi chào hỏi bọn tớ hả?”
“Không đâu, anh bạn quý mến!” Dantès đáp, “tớ không hề kiêu căng, chỉ là tớ đang hạnh phúc thôi, và tớ nghĩ hạnh phúc còn làm con người ta mờ mắt hơn cả sự kiêu căng nữa.”
“À ra thế, câu trả lời hợp lý đấy!” Caderousse cười hề hề. “Dạo này cô khỏe không, phu nhân Dantès?”
“Mercédès nghiêm nghị nhún gối chào và đáp:—“Đó chưa phải là tên của tôi, và ở xứ sở chúng tôi, người ta bảo rằng việc gọi tên một thiếu nữ theo họ của vị hôn phu trước khi cử hành lễ cưới là điềm gở. Vậy nên xin hãy gọi tôi là Mercédès, nếu các anh vui lòng.”
“Mong anh bạn láng giềng đáng kính của chúng ta thông cảm cho, thưa Caderousse,” Dantès lên tiếng thanh minh, “cậu ấy hay lú lẫn thế đấy.”
“Vậy ra đám cưới sẽ được cử hành nay mai thôi phải không, thưa ngài Dantès?” Danglars cúi đầu chào đôi trẻ.
“Càng sớm càng tốt, thưa ngài Danglars; hôm nay mọi thủ tục dạm hỏi sẽ được giải quyết tại nhà cha tôi, còn ngày mai hoặc chậm nhất là ngày kia sẽ là tiệc cưới tổ chức ngay tại La Réserve này. Hy vọng bạn bè sẽ có mặt đông đủ; ý tôi là, xin trân trọng kính mời ngài Danglars và anh Caderousse.”
“Và cả Fernand nữa chứ,” Caderousse cười khúc khích; “cả Fernand cũng được mời nữa chứ lị!”
“Em trai của vợ tôi cũng chính là em trai tôi,” Edmond nói; “và cả tôi lẫn Mercédès đều sẽ vô cùng tiếc nuối nếu vắng mặt cậu ấy trong ngày trọng đại nhường ấy.”
“Fernand há hốc mồm định cất lời đáp trả nhưng cổ họng nghẹn đắng, chẳng thể thốt ra nổi một tiếng.”
“Hôm nay dạm hỏi, ngày mai hoặc ngày kia làm lễ cưới! Anh vội vàng thật đấy, ngài thuyền trưởng!”
“Danglars,” Edmond cười, “tôi cũng xin phép được nói với anh câu mà Mercédès vừa nói với Caderousse khi nãy: ‘Xin đừng gán cho tôi một tước hiệu chưa thuộc về mình’; điều đó có thể mang lại xui xẻo đấy.”
“Xin lỗi ngài,” Danglars đáp, “tôi chỉ muốn nói rằng trông ngài có vẻ vội vàng quá thôi, trong khi chúng ta vẫn còn khối thời gian; chiếc Pharaon nhanh lắm cũng phải ba tháng nữa mới có thể nhổ neo trở lại cơ mà.”
“Chúng ta lúc nào cũng vội vã muốn được hạnh phúc, ngài Danglars ạ; bởi vì một khi đã phải chịu đựng đau khổ quá lâu, người ta rất khó lòng tin vào vận may bỗng gõ cửa. Nhưng không chỉ vì sự ích kỷ cá nhân mới khiến tôi phải vội vã như vậy; tôi còn phải đi Paris nữa.”
“Ồ, thật thế cơ à?—đến Paris! và đây sẽ là lần đầu tiên ngài đặt chân đến đó phải không, Dantès?”
“Vâng.”
“Ngài có việc công ở trển à?”
“Không phải việc của riêng tôi; đó là ủy thác cuối cùng của cố Thuyền trưởng Leclere; chắc anh rõ tôi đang ám chỉ điều gì rồi đấy, Danglars—đó là một sứ mệnh thiêng liêng. Hơn nữa, tôi chỉ đi rồi về ngay trong chốc lát.”
“Vâng, vâng, tôi hiểu rồi,” Danglars đáp, rồi hạ thấp giọng lẩm bẩm thêm, “Đến Paris, chắc chắn là để giao nộp bức thư mà đại nguyên soái đã trao cho hắn rồi. A, bức thư này gợi cho ta một ý tưởng—một ý tưởng tuyệt cú mèo! A; Dantès bạn hiền của tôi ơi, ngươi vẫn chưa chính thức ghi danh ở vị trí số một trên con tàu Pharaon đâu con ạ;” đoạn y quay người về phía Edmond đang cất bước rời đi, lớn tiếng gọi: “Chúc ngài thượng lộ bình an!”
“Cảm ơn anh,” Edmond vui vẻ quay đầu gật đầu chào, và đôi uyên ương tiếp bước trên con đường của họ, điềm tĩnh và ngập tràn hân hoan hệt như những kẻ được Chúa trời chọn lựa ban phước lành.
