Danglars dõi theo Edmond và Mercédès cho đến khi hai người khuất dạng sau một góc pháo đài Saint-Nicolas. Đoạn, hắn quay lại và thấy Fernand đang gục xuống ghế, mặt cắt không còn một giọt máu và toàn thân run lẩy bẩy, trong khi Caderousse vẫn đang ngọng nghịu hát vài câu trong một bài hát uống rượu.
– Này bạn kính mến, – Danglars cất lời với Fernand, – có vẻ như đây là một đám cưới không làm tất cả mọi người vui lòng thì phải.
– Nó đẩy tôi vào bước đường cùng rồi, – Fernand đáp.
– Thế anh có yêu Mercédès không?
– Tôi tôn thờ nàng!
– Từ lâu chưa?
– Từ khi tôi biết nàng — từ xưa đến nay vẫn vậy.
– Vậy mà anh ngồi đây bứt tóc bứt tai, thay vì tìm cách cứu vãn tình thế. Tôi cứ tưởng người xứ anh không hành xử như vậy chứ.
– Anh muốn tôi phải làm gì bây giờ? – Fernand nói.
– Tôi biết thế nào được? Chuyện của tôi đâu? Tôi có yêu tiểu thư Mercédès đâu chứ. Nhưng còn anh — như lời kinh thánh đã dạy: hãy tìm thì sẽ gặp.
– Tôi tìm ra rồi.
– Gì thế?
– Tôi muốn đâm chết kẻ kia, nhưng nàng đã bảo nếu có tai hoạ gì xảy ra cho vị hôn phu của mình, nàng sẽ tự vẫn.
– Chà! Đàn bà hay nói thế thôi chứ chẳng bao giờ dám làm đâu.
– Anh không hiểu Mercédès đâu; nàng đã doạ điều gì thì sẽ làm cho bằng được.
– Đồ ngốc! – Danglars lầm bầm. – Dù nàng ta có tự vẫn hay không thì có hề gì, miễn là Dantès không được làm thuyền trưởng?
– Trước khi Mercédès phải chết, – Fernand đáp với giọng điệu quả quyết không gì lay chuyển được, – chính tôi sẽ chết trước!
– Thế mới đáng mặt yêu nhau chứ! – Caderousse cất giọng lè nhè hơn bao giờ hết. – Phải thế mới là yêu, còn không thì tôi chịu chẳng biết yêu là gì.
– Thôi nào, – Danglars bảo, – trông anh có vẻ là một tay đàng hoàng, thề có chúa, tôi rất muốn giúp anh, ngặt một nỗi——
– Đúng thế, – Caderousse tiếp lời, – nhưng giúp bằng cách nào?
– Này bạn hiền, – Danglars đáp, – anh đã say khướt đến bảy phần rồi; uống nốt chai đi cho say hẳn luôn. Cứ uống đi, và đừng có chõ mũi vào chuyện chúng tôi đang bàn, bởi việc này đòi hỏi phải dùng hết trí tuệ và một cái đầu thật tỉnh táo đấy.
– Tôi — mà say á! – Caderousse kêu lên. – Hay nhỉ! Tôi còn nốc thêm được bốn chai thế này nữa là khác; chúng có to bằng lọ nước hoa đâu cơ chứ. Lão Pamphile, mang thêm rượu mau!
Rồi Caderousse đập lanh lách cái ly xuống bàn.
– Hồi nãy anh đang nói rằng... – Fernand vừa nói vừa thấp thỏm chờ đợi phần còn lại của câu chuyện đang bị ngắt quãng.
– Tôi nói gì nhỉ? Quên béng mất rồi. Lão Caderousse say xỉn này làm tôi đứt hết cả mạch suy nghĩ.
– Say thì sao nào? Ai sợ rượu thì thiệt thân, bởi đó là vì trong lòng họ có những mưu mô đen tối mà họ sợ chất men sẽ moi ra ngoài; – và Caderousse bắt đầu nghêu ngao hát hai câu cuối của một bài hát đang rất thịnh hành lúc bấy giờ:
“Tất cả kẻ gian đều uống nước suối;
Trận đại hồng thủy đã chứng minh rồi.”[1]
– Anh vừa bảo anh muốn giúp tôi, nhưng... – Fernand nhắc lại.
– Phải; nhưng tôi có nói thêm rằng, để giúp anh thì chỉ cần làm sao cho Dantès không cưới được người con gái anh yêu là đủ. Và cái đám cưới ấy thừa sức phá vỡ, tôi nghĩ thế, mà Dantès cũng chẳng cần phải chết.
– Chỉ có cái chết mới chia cắt được họ thôi, – Fernand nhận xét.
– Cậu nói năng chẳng khác nào một thằng đần, bạn tôi ạ, – Caderousse chen vào. – Còn đây là Danglars, một tay ranh mãnh, thông minh và sâu sắc, hắn sẽ chứng minh cho cậu thấy là cậu đã sai. Chứng minh đi chứ, Danglars. Tôi đã bảo lãnh cho cậu rồi đấy. Cứ nói xem việc gì Dantès phải chết; thực tình thì chết đi cũng tiếc. Dantès là một anh chàng tốt tính; tôi quý Dantès. Nào Dantès, vì sức khỏe của cậu đấy.
Fernand bực bội đứng phắt dậy. – Cứ để mặc hắn lải nhải đi, – Danglars vừa nói vừa giữ tay tên thanh niên lại. – Dù say thế nhưng những điều hắn nói không phải là không có lý đâu. Sự xa cách cũng có sức sát thương chẳng kém gì cái chết, và nếu có những bức tường nhà giam đứng giữa Edmond và Mercédès thì họ cũng bị chia cắt triệt để chẳng khác nào nằm dưới nấm mồ.
– Ừ; nhưng người ta vẫn có thể thoát ra khỏi nhà giam chứ bộ, – Caderousse lẩm bẩm, dù chút lý trí ít ỏi còn lại vẫn giúp hắn chăm chú lắng nghe câu chuyện, – và khi thoát ra được, lại mang tên Edmond Dantès, người ta sẽ quay lại trả thù...
– Thì sao nào? – Fernand gầm gừ.
– Và tôi muốn biết tại sao, – Caderousse vẫn kỳ kèo, – người ta lại tống giam Dantès cơ chứ? Cậu ta có cướp bóc, giết người hay sát hại ai đâu cơ chứ.
– Câm mồm ngay! – Danglars quát.
– Tôi không câm đâu! – Caderousse cự lại. – Tôi cứ đòi biết tại sao người ta lại tống giam Dantès; tôi quý Dantès lắm; Dantès này, chúc sức khỏe cậu nhé! – và hắn ngửa cổ nốc thêm một ly rượu nữa.
Nhìn bộ dạng ngù ngờ của tay thợ may, Danglars thừa biết cơn say của hắn đã tiến triển đến mức nào. Hắn quay sang Fernand và nói: – Thấy chưa, anh hiểu là chúng ta chẳng cần phải giết hắn làm gì.
– Đương nhiên là không rồi, nếu như đúng như anh vừa nói, anh có cách tống cổ Dantès vào ngục. Anh có cách đó thật chứ?
– Muốn tìm thì thể nào cũng có. Nhưng tại sao tôi phải nhúng tay vào chuyện này chứ? Chẳng can hệ gì đến tôi cả.
– Tôi không biết tại sao anh lại dây dưa vào đây, – Fernand vừa nói vừa chộp lấy cánh tay hắn, – nhưng điều này thì tôi biết chắc: anh có thù hằn cá nhân gì với Dantès, bởi kẻ mang lòng hận thù không bao giờ phán đoán sai tâm tư của kẻ khác.
– Tôi á? Thù hằn gì với Dantès cơ chứ? Xin thề là không có! Tôi thấy anh đau khổ nên tôi thấy động lòng thôi; chỉ có thế thôi! Nhưng đã cho rằng tôi làm vì tư lợi, vậy xin chào bạn hiền, tự lo liệu lấy mà giải quyết rắc rối của mình đi; – rồi Danglars đứng phắt dậy như thể muốn bỏ đi.
– Không, không, – Fernand vừa nói vừa giữ chặt hắn lại, – ở lại đã! Suy cho cùng, anh có căm ghét Dantès hay không chẳng ảnh hưởng gì đến tôi. Còn tôi, tôi căm ghét hắn! Tôi xin thừa nhận điều đó công khai. Anh cứ tìm cách đi, còn việc thực hiện cứ để tôi lo, miễn là không phải ra tay tước đoạt mạng sống của hắn, vì Mercédès đã tuyên bố nàng sẽ tự tử nếu Dantès bị giết.
Caderousse, nãy giờ gục đầu xuống bàn, lúc này mới ngẩng lên. Hắn nhìn Fernand bằng đôi mắt đờ đẫn, lờ đờ như mắt cá chết rồi lẩm bẩm: – Giết Dantès á! Ai nhắc đến chuyện giết Dantès thế? Tôi không cho phép giết cậu ấy đâu — tuyệt đối không! Cậu ấy là bạn tôi, và sáng nay còn ngỏ ý san sẻ tiền bạc với tôi, hệt như tôi từng chia sẻ với cậu ấy vậy. Tôi không đời nào cho phép giết Dantès đâu — không bao giờ!
– Ai thèm nhắc đến chuyện giết hắn đâu, đồ đầu đất này? – Danglars đáp. – Chúng tôi chỉ đùa cợt thế thôi; uống ly này đi để mừng sức khỏe hắn nào, – hắn nói thêm và rót đầy ly của Caderousse, – rồi đừng có chõ vào chuyện của chúng tôi nữa.
– Ừ đúng rồi, chúc sức khỏe Dantès! – Caderousse vừa nói vừa nốc cạn ly. – Cạn ly vì sức khỏe của cậu ấy! Sức khỏe của cậu ấy — muôn năm!
– Thế còn cách thức — cách thức đâu? – Fernand giục giã.
– Anh chưa nghĩ ra cách nào sao? – Danglars hỏi ngược lại.
– Chưa! —chính anh đã nhận gánh vác việc này cơ mà.
– Đúng vậy, – Danglars đáp. – Người Pháp hơn người Tây Ban Nha ở chỗ người Tây Ban Nha chỉ biết ngẫm nghĩ, còn người Pháp biết sáng tạo.
– Vậy anh sáng tạo đi xem nào, – Fernand sốt ruột giục.
– Này tiểu vương, – Danglars gọi lớn, – mang giấy, mực và bút ra đây.
– Giấy, mực và bút, – Fernand lẩm bầm.
– Đúng thế; tôi là một nhân viên quản lý hàng hóa; giấy, bút, mực là công cụ làm việc của tôi, không có chúng thì tôi chẳng làm được tích sự gì.
– Mau lấy giấy, bút, mực ra đây! – Fernand quát lớn.
– Trên bàn kia có đủ những thứ các ngài cần đấy ạ, – người phục vụ đáp.
– Mang chúng lại đây mau. – Người phục vụ làm theo đúng ý hắn.
– Nghĩ lại mà xem, – Caderousse vừa buông thõng bàn tay lên tập giấy vừa nói, – ở đây có sẵn những thứ đủ sức tước đoạt mạng sống một con người còn chắc ăn hơn là việc ta đứng rình ở góc rừng để ám sát hắn! Từ trước đến nay, tôi vẫn luôn e sợ một cây bút, một lọ mực và một tờ giấy hơn là gươm giáo hay súng lục.
– Hắn ta xem ra không say xỉn cho lắm nhỉ, – Danglars thì thầm. – Fernand, rót thêm rượu cho hắn đi. – Fernand bèn rót đầy ly của Caderousse, và với bản tính bợm nhậu lâu năm, hắn lập tức buông tay khỏi tờ giấy để chộp lấy cái ly.
Tên người xứ Catalan dán mắt theo dõi cho đến khi Caderousse, bị hạ gục hoàn toàn trước đợt tấn công mới vào các giác quan, đặt rũ — hay đúng hơn là gục hẳn — cái ly xuống mặt bàn.
– Nào! – tên người xứ Catalan cất lời khi thấy chút ánh sáng lý trí cuối cùng của Caderousse đangụ tắt lịm trước chén rượu vừa rồi.
– Nào, thế thì tôi xin mạn phép đề xuất thế này, – Danglars tiếp lời, – nếu sau một chuyến hải trình như chuyến đi vừa rồi của Dantès, mà trong đó hắn có ghé qua đảo Elba, có ai đó đứng ra tố cáo hắn trước mặt quan chưởng lý của nhà vua là một điệp viên theo phái Bonapartist...
– Chính tôi sẽ đứng ra tố cáo hắn! – tên thanh niên hấp tấp thốt lên.
– Phải, nhưng rồi họ sẽ bắt anh ký tên vào bản khai, và đối chất trực tiếp với kẻ bị anh tố cáo; tôi sẽ cung cấp cho anh những bằng chứng xác thực để củng cố lời cáo buộc, vì tôi nắm rất rõ chuyện này. Thế nhưng Dantès đâu thể ngồi tù mãi mãi được, sớm muộn gì thì hắn cũng sẽ được thả ra, và vào cái ngày hắn bước chân ra ngoài, khốn cho kẻ nào đã gây ra cảnh ngục tù đày ải hắn!
– Ồ, tôi chỉ mong sao hắn tìm đến tận nơi để gây sự với tôi thôi.
– Ừ, và cả Mercédès nữa! Mercédès sẽ căm ghét anh biết nhường nào nếu anh chỉ sơ sẩy làm xước một nhúm da của người tình dấu yêu đời nàng!
– Đúng thế thật! – Fernand thốt lên.
– Không, không, – Danglars tiếp tục bàn kế hoạch; – nếu chúng ta đã quyết định làm việc đó, tốt nhất là nên hành động như tôi lúc này: cầm cây bút này, nhúng vào lọ mực này, rồi dùng tay trái để viết (như vậy chữ viết sẽ không bị nhận ra) bức thư tố cáo mà chúng ta đã bàn.
Và Danglars vừa nói vừa thực hành, hắn dùng tay trái viết những dòng chữ xiêu vẹo ngược hẳn với nét chữ thường ngày, hoàn toàn khác biệt với bút tích thật của hắn, rồi đưa tờ giấy cho Fernand. Fernand liền đọc thầm trong lơng:
“Quan chưởng lý tối cao của nhà vua xin được thấu tỏ từ một người bạn trung thành với ngai vàng và tôn giáo rằng: có một tên là Edmond Dantès, đại phó tàu Pharaon, vừa cập bến sáng nay từ Smyrna, sau khi đã ghé qua Naples và Porto-Ferrajo, đang mang theo một bức thư do Murat giao phó để gửi cho kẻ soán ngôi, kèm theo một bức thư khác từ kẻ soán ngôi gửi cho ủy ban phác đảng Bonapartist tại Paris. Tang chứng của tội ác này sẽ bị thu giữ ngay khi tiến hành bắt giữ hắn, bởi bức thư hiện đang được giấu trên người hắn, hoặc tại nhà cha hắn, hay trong phòng ngủ của hắn trên con tàu Pharaon.”
– Quá hoàn hảo, – Danglars tiếp lời; – giờ thì màn trả thù của anh trông vô cùng đường đường chính chính, bởi chẳng có cách nào liên lụy ngược lại bản thân anh cả, mọi việc cứ thế theo đà mà diễn ra thôi; việc duy nhất bây giờ là gấp bức thư lại thế này, rồi viết lên đó dòng chữ: “Gửi quan chưởng lý của nhà vua”, thế là xong xuôi tất cả.
Và Danglars vừa nói vừa viết luôn dòng địa chỉ.
– Ờ đúng thế, xong xuôi tất cả rồi đấy! – Caderousse bỗng gào lên. Nhờ một chút minh mẫn lóe lên vào phút chót, hắn đã theo dõi kịp nội dung bức thư và bản năng mách bảo hắn nhận thức được toàn bộ đau thương khốn cùng mà một lá thư tố cáo như thế sẽ gây ra. – Đúng, mọi chuyện xong xuôi hết rồi; chỉ có điều đây sẽ là một trò hèn hạ đê tiện không ngửi nổi! – và hắn chìa tay toan với lấy bức thư.
– Phải chứ, – Danglars vừa nói vừa giật lùi bức thư ra xa tầm với của hắn; – và vì những điều tôi nói hay làm chỉ cốt để đùa vui, bản thân tôi chắc chắn sẽ là người đầu tiên cảm thấy đau lòng nếu có bất trắc gì xảy ra cho Dantès — một Dantès đáng kính — nên này nhé!
Vừa nói, hắn vừa vò nát bức thư trong lòng bàn tay rồi ném phắt vào một góc giàn nho.
– Thế mới phải chứ! – Caderousse lảm nhảm. – Dantès là bạn tôi, tôi không đời nào cho phép ai chơi xấu cậu ấy cả.
– Ai thèm chơi xấu hắn cơ chứ? Chắc chắn là tôi với Fernand chẳng bao giờ có ý định đó rồi, – Danglars vừa nói vừa đứng dậy, ném ánh mắt nhìn tên thanh niên nãy giờ vẫn ngồi im thin thít nhưng đôi mắt lại dán chặt vào tờ giấy tố cáo bị ném xó góc phòng.
– Nếu vậy, – Caderousse lải nhải, – chúng ta hãy cạn thêm vài ly nữa đi. Tôi muốn uống mừng sức khỏe của Edmond và tiểu thư Mercédès xinh đẹp.
– Mày nốc ngần ấy là quá tải rồi, đồ sâu rượu ạ, – Danglars mắng. – Cứ tiếp tục nốc nữa thì mày phải ngủ lại cái xó này luôn vì chẳng còn đứng thẳng nổi chân nữa đâu.
– Tôi á? – Caderousse lảo đảo đứng dậy với vẻ tự tôn bị xúc phạm của một kẻ say. – Tôi mà không đứng vững nổi chân ư? Nào, dám cá với cậu là tôi có thể leo lên tận tháp chuông nhà thờ Accoules mà không hề lảo đảo bước nào cho cậu xem!
– Chơi luôn! – Danglars nhận lời. – Tôi chấp nhận cá với anh; nhưng để mai tính — hôm nay đã đến lúc phải về rồi. Cho tôi mượn cánh tay nào, chúng ta đi thôi.
– Được rồi, đi thì đi, – Caderousse làu bàu; – nhưng tôi chẳng cần cái tay của cậu làm quái gì. Này Fernand, không định về Marseille cùng bọn tôi à?
– Không, – Fernand đáp ngắn gọn; – tôi sẽ quay về xứ Catalan.
– Cậu dại lắm. Cứ về Marseille với bọn tôi đi — đi đi nào.
– Tôi không về.
– Ý cậu sao? Không về á? Thôi tùy cậu thích thế nào thì làm, thưa ngài đại vương; ai cũng có quyền tự do mà lị. Đi nào Danglars, cứ để cậu ấm đây quay về xứ Catalan nếu cậu ta thích.
Danglars chớp lấy thời điểm tâm trạng Caderousse đang dễ dắt mũi, lôi hắn đi theo ngả cổng Saint-Victor để hướng về Marseille, vừa đi vừa lảo đảo bước thấp bước cao.
Khi họ đi được chừng hai mươi bước chân, Danglars ngoảnh đầu lại và thấy Fernand đang cúi người nhặt tờ giấy bị vò nhàu lên, nhét vào túi áo rồi lao vút khỏi giàn nho hướng về phía Pillon.
– Này nhé, – Caderousse ngớ ngẩn kêu lên, – hóa ra hắn vừa nói dối à! Hắn bảo hắn đi về xứ Catalan cơ mà, thế mà lại đang rúc vào thành phố kìa. Ôi này Fernand! Cậu đi đường này cơ mà, bạn tôi ơi!
– Ồ, mắt mày lé rồi nên nhìn gà hóa cuốc đấy thôi; – Danglars bịp bợm. – Hắn đi thẳng theo con đường dẫn tới nhà thương cũ rồi kìa.
– Ừ nhỉ, – Caderousse gật gù. – Tôi cứ đinh ninh là hắn vừa rẽ phải — rượu chè thật là phản chủ làm sao!
– Thôi, thôi nào, – Danglars thầm nghĩ trong bụng. – Giờ thì guồng máy đã bắt đầu khởi động, và nó sẽ tự hoàn thành mục tiêu mà chẳng cần đến sự nhúng tay nào nữa.
