Custance. Merygreeke. Roister Doister.
C. Custance. Cái thói làm trò trống lố lăng gì trước cửa nhà tôi thế này?
M. Mery. Xin cô lượng thứ, nghèo hèn thì không được đàng hoàng hay sao?
C. Custance. Đành rằng thế, nhưng kẻ giàu cũng lắm kẻ ngu ngơ.
R. Royster. Lời ăn tiếng nói của nàng thật tao nhã như thể từng được thụ giáo nơi lầu mực trường văn.
M. Mery. Hãy liếc mắt nhìn ngài ấy một chút, và lại gần đây đi nào.
C. Custance. Xéo về nhà đi, mấy kẻ ăn không ngồi rồi.
M. Mery. Sao tụi này lại không được ở đây cơ chứ? Không, nếu cô chịu nhận thì cứ nhận đi; bằng không, tôi xin nói rõ thế này: Nếu cô không nhận, thì hãy trả lại đồ đạc cho chúng tôi mau.
C. Custance. Thật tình tôi đang giữ nhiều món đồ rực rỡ của các người đấy, Chúa phù hộ tất cả.
R. Royster. Hãy ăn nói dịu dàng với nàng, và cứ để nàng giữ lấy tất cả.
M. Mery. Ngài mềm yếu quá đấy: chẳng nhẽ cô ta định biến chúng ta thành lũ đần hay sao? Không đâu thưa phu nhân, tôi sẽ nói thẳng thừng với cô vì lợi ích của bạn tôi.
R. Royster. Thôi hãy bỏ qua chuyện đó đi em yêu, và hãy chấp nhận sự hầu hạ của anh.
C. Custance. Ta đời nào thèm nhận sự phục vụ của một kẻ ngốc, khi chọn chồng ta mong tìm được một đấng nam nhi.
M. Mery. Thế cô còn tìm đâu ra một người tài đức vẹn toàn như ngài ấy? Giờ đây con người tuyệt vời này lại đối xử với cô thật ân cần, thế mà cô lại chẳng buồn đáp lại lấy một lời cho vừa lòng ngài ấy.
C. Custance. Tôi đã gửi cho ngài ấy một câu trả lời tường tận qua anh rồi còn gì?
M. Mery. Và tôi đã chuyển đạt lại rồi.
C. Custance. Không, tôi phải tự mình nói lại lần nữa.
R. Royster. Thôi thôi, anh ấy đã kể hết rồi.
M. Mery. Tôi đã tỏ ra vô cùng rạch ròi cơ mà?
R. Royster. Đúng vậy.
M. Mery. Nhưng tôi đã không kể hết mọi chuyện, vì thề có Chúa, nếu tôi làm thế thì trước giờ tình hình của cô Custance đã chẳng ra gì rồi, và cũng không phải là không có lý do: bởi nhân vật lỗi lạc này, chẳng có ý gì khác ngoài việc muốn nên duyên vợ chồng cùng cô.
C. Custance. Bảo ngài ấy đừng tốn thêm công sức hay theo đuổi tôi nữa.
M. Mery. Ta thấy cô chẳng biết đâu là mối phúc của mình rồi, khi ngài ấy đã gửi cho cô cả tín vật, nhẫn lẫn thư từ.
C. Custance. Á chà, thư đây này, đố ai tìm được bức nào hay hơn thế.
M. Mery. Đưa tôi xem bức thư nào.
C. Custance. Cầm lấy, đọc đi nếu anh đọc nổi. Và xem đó là loại thư gì để chinh phục một người phụ nữ.
M. Mery [cầm bức thư và đọc]. Gửi chú thỏ non, người yêu dấu và heo con quý giá của lòng anh, Phu nhân Custance kính mến, hãy trao tận tay những dòng này. Về lời đề từ này, cô có trách cứ văn phong của nó không?
C. Custance. Cũng toàn những thứ hay ho y như cái giọng văn mà anh vừa đọc nãy giờ.
M. Mery. Thưa ái khanh, dẫu anh chẳng yêu gì em sất, khi chỉ màng tới gia tài và sự giàu có là chính, còn về vóc dáng, nhan sắc, phong thái và trí tuệ của em, anh chẳng dại gì mà ca ngợi. Lại buồn rầu khi nghe tin em được bình an vô sự. Vì (như anh nghe đồn) tính nết của em tệ đến mức, chẳng một kẻ phàm trần nào thèm ban ơn, mà phải bị mọi người lương thiện ghê tởm. Bị coi là một người đàn bà ngả theo thói hư tật xấu. Chẳng màng đếm xỉa gì đến giá trị của Đức hạnh. Thế nên về chuyện hôn nhân, người ta nghĩ rằng em là một báu vật tuyệt mỹ đến nỗi chẳng gã lương nhân nào dám mua. Và nay qua văn bản này, anh thông báo cho em hay rằng anh hoàn toàn không có ý định kết hôn với em. Về phần tài sản và của cải của em, anh có thể sẵn lòng chấp nhận em như những gì em có. Nếu em có ý định làm vợ anh, em hãy cứ yên tâm rằng suốt quãng đời còn lại của anh, anh sẽ chăm sóc em thật chu đáo, khỏi lo y phục lẫn cơm ăn, em sẽ chẳng được đối xử gì ngoài nỗi buồn phiền và lo lắng. Em sẽ chẳng bao giờ được sống theo ý thích tự do của mình, em muốn làm gì hay nói gì mặc ý, nhưng sẽ chẳng bao giờ làm anh vừa lòng, mà khi em vui, anh sẽ ủ rũ; lúc em buồn, anh sẽ khát khao hoan hỉ. Khi em tìm kiếm sự bình yên trong tâm hồn, anh sẽ lạnh lùng ác ý, chẳng lúc nào em tìm thấy ở anh chút dịu dàng nào. Mà mọi điều trái ngược với ý muốn và tâm trí của em, sẽ được thực hiện triệt để: và anh sẽ chẳng ngần ngại buông lời cay đắng. Còn những kẻ dám đối xử tệ với em, anh sẽ ra tay che chở và bảo vệ đến mức em chẳng sống nổi bao lâu đâu. Cũng chẳng có tên đần độn ngốc nghếch nào dám quấy rầy em ngoài anh ra. Anh đây, dù ai nói ngả nói nghiêng, vẫn sẽ sát cánh bên em cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay. Thế nhé phu nhân Custance kính mến, xin Chúa phù hộ và gìn giữ em, Từ Roister Doister của em, dẫu lúc thức hay khi ngủ. Kẻ yêu mến em không kém gì (em cứ tin là thế), như nội dung bức thư mà em vừa mở ra đây.
C. Custance. Thế nào về bức thư tình này? Chẳng phải nó rất tuyệt sao?
R. Royster. Thề có binh khí thành Calais, đó không phải là thư của tôi.
M. Mery. Ôi chao, ngài thật đáng trách, đây chính là chữ viết tay của ngài mà.
C. Custance. Một người phụ nữ không thể kiêu hãnh vì có một người chồng như thế hay sao?
M. Mery. Ôi sao ngài lại có thể thể hiện sự khinh miệt ấy trong thư cơ chứ.
R. Royster. Ồ, ước gì kẻ đã soạn ra bức thư đó đang ở đây.
M. Mery. Sao cơ, chính ngài đã tự viết ra nó mà, ngài vừa mới thú nhận với ánh sáng này cơ mà.
R. Royster. Ý ta là ta tự tay viết nó vào tối hôm qua cơ.
C. Custance. Thưa ngài, tôi đời nào lại đi gửi cho ngài một trò hề trơ tráo như thế.
R. Royster. Nàng có thể hiểu thế, nhưng thề có Chúa, tôi không có ý đó.
M. Mery. Ai có thể trách người phụ nữ này nổi giận, cáu bẳn và lồng lộn cơ chứ? Thôi thôi, chính ngài đã tự tay phá hỏng cuộc hôn nhân của mình rồi còn gì.
C. Custance. Thôi, xin Chúa ở lại phù hộ cho cả hai người, đừng tìm đến tôi nữa.
Exeat.
R. Royster. Ồ, nàng đã đi mất rồi, ta sẽ chẳng còn được gặp lại nàng nữa.
M. Mery. Sao lại khóc lóc? Thật hổ thẹn làm sao, lại còn sụt sùi nữa chứ? Vì lòng tự trọng của đấng nam nhi, đừng bao giờ để kẻ địch lấy đi của ngài ngần ấy niềm vui. Chi bằng hãy cư xử như một người đàn ông và từ bỏ tình yêu này đi. Nếu nàng khinh miệt ngài, thì ngài cũng hãy khinh miệt lại nàng.
R. Royster. Thề có Chúa, vì anh, ta nhất định sẽ khinh bỉ nàng.
M. Mery. Phải đấy, và biết đâu làm thế ngài lại mau đạt được mục đích hơn, bởi phụ nữ có một đặc tính quái gở thế này này: Khi ngài muốn, họ sẽ không muốn; còn khi ngài không muốn, họ lại thành ra muốn.
M. Mery. Ôi người phụ nữ dại dột, ôi Custance bất hạnh, ôi người đàn bà kém may mắn, ôi Custance ương ngạnh, sao cô lại ngoan cố tự chuốc lấy tai họa đến mức không nhận ra nơi nào là mối phúc lớn đời mình? Sao cô không chịu yêu con người này, kẻ đã biết yêu cô nhường ấy? Sao cô lại tự hại chính mình đến thế?
R. Royster. Ngươi nói đúng lắm.
M. Mery. Thật là đáng tiếc.
R. Royster. Ta cũng thấy thế.
M. Mery. Vì chuyện gì?
R. Royster. Về chuyện này, vì nàng đã bỏ đi.
M. Mery. Tôi thì tiếc vì chuyện khác cơ.
R. Royster. Chuyện gì vậy Merygreeke, điều gì khiến ngươi đau khổ?
M. Mery. Rằng tôi không phải là đàn bà vì ngài đấy. Tôi sẽ tự lấy ngài luôn cho rồi, dẹp quách con nhỏ Gill kia đi, và sẽ cưng chiều ngài hết mực dẫu có trái ý tôi đi nữa. Tôi dám cá là tôi sẽ chẳng bao giờ nổi cơn thịnh nộ, đến mức đi từ chối một đấng nam nhi tuấn tú nhường này.
R. Royster. Thực lòng ta rất cảm ơn ngươi, Merygreeke.
M. Mery. Giả sử tôi là đàn bà...
R. Royster. Thì thể nào ngươi cũng theo đuổi ta.
M. Mery. Vì dẫu tôi có tự nói ra, thì ngài cũng là một trang nam nhi tuấn tú chán.
R. Royster. Không, không.
M. Mery. Có chứ, ngài là người đàn ông đẹp mã nhất mà tôi từng thấy.
R. Royster. Không, ta chỉ là một kẻ nghèo hèn tầm thường như Chúa đã tạo ra ta thôi.
M. Mery. Thề có lòng trung thành tôi dành cho Chúa, thưa ngài, ngài đúng là thế đấy. Ước gì vì ngài mà tôi có thể tiêu gia tài ngàn giấp đất.
R. Royster. Ta dám cá là ngươi muốn lấy ta làm chồng lắm đấy.
M. Mery. Vâng chứ: Giả sử tôi là tiểu thư xinh đẹp nhất xứ này, và hiểu rõ ngài như tôi đang hiểu, lại được tận mắt thấy ngài ở đây lúc này. Thôi tôi không nói nữa.
R. Royster. Đa tạ từ tận đáy lòng.
M. Mery. Nhưng vì chuyện đó không thể xảy ra được, ngài có muốn hành động khôn ngoan một chút không?
R. Royster. Bằng cách nào?
M. Mery. Hãy tạm lánh xa Custance một thời gian đi. Và tôi xin bảo đảm chẳng bao lâu nữa nàng sẽ mừng rỡ chạy đến tìm ngài, ngài sẽ sớm thấy nàng quỳ gối lê lết, và khóc lóc giọt lệ muối xin ngài rủ lòng thương.
R. Royster. Nhưng nhỡ nàng không đến thì sao?
M. Mery. Thật lòng thì khi ấy cứ cho là tống tiễn cho rồi. Hoặc nếu ngài tức giận, ngài có thể trả thù.
R. Royster. Thề có cái gậy đánh trứng quý giá của Chúa, ta sẽ làm thế thật. Ta sẽ hủy diệt hoàn toàn nàng ta cùng nhà cửa sạch trơn, nhưng trước hết ta phải trả thù cái tên viết thuê đê tiện đã dám bôi nhọ cuộc tán tỉnh của ta.
M. Mery. Tên viết thuê (ngài bảo thế á), quả thật hắn ta đáng đời lắm. Tôi sẽ gọi hắn đến trước mặt ngài, nếu ngài chắc chắn ra lệnh.
R. Royster. Phải chứ, vì dẫu hắn có nhiều mạng sống bằng một ngàn bà góa, một ngàn người vợ, một ngàn con sư tử, một ngàn con chuột, một ngàn con sói, một ngàn con mèo, một ngàn con bò đực, một ngàn con bê, và một ngàn quân đoàn chia đôi đi nữa, thì hắn cũng không đời nào trốn thoát cái chết dưới mũi gươm của ta, dẫu vì thế mà ta có bị xé thây ra từng mảnh đi chăng nữa.
M. Mery. Thôi nào, nếu ngài muốn giết hắn thì tôi sẽ không đi gọi hắn đâu, tôi sẽ không đẩy mọi chuyện đến mức cùng đường ấy đâu, dẫu sao thì ngài ấy cũng có thể hối cải và trở thành một người lương thiện, thế nên xin ngài hãy rộng lượng tha thứ cho cái số kiếp khốn khổ ấy hết mức có thể.
R. Royster. Thôi được, vì nể tình ngươi, lần này hắn sẽ được giữ lại cái mạng nhỏ, nhưng ta thề có Chúa, ta sẽ băm vằm hắn ra thành trăm mảnh.
M. Mery. Thôi nào, thực lòng ngài phải hứa là hắn sẽ không bị tổn hại gì cơ, bằng không tôi sẽ không đưa hắn đến đâu.
R. Royster. Ta hứa đấy, chúa phù hộ cho ta. Nhưng ta được phép mắng hắn một trận ra trò chứ?
M. Mery. Vâng, cứ tự nhiên đi.
R. Royster. Đi đi vậy.
M. Mery. Tôi đi đây, sẽ dẫn hắn đến gặp ngài ngay lập tức.
Ex.