“Osanna sanctus Deus Sabaoth,

Superillustrans claritate tua

Felices ignes horum malahoth!”

Theo giai điệu ấy, cất lời ca xướng,

Thực thể ngập tràn ánh sáng đôi phần

Kia liền hiện ra trước mắt tôi lừng lững,

Cùng các vị khác hòa nhịp múa xoay,

Rồi tựa muôn ngàn tia hỏa châu vụt lóe,

Họ khuất lấp đi trong cõi xa mờ.

Lòng tôi băn khoăn, thầm thì tự nhủ:

“Hãy nói với nàng, hãy nói với nàng,”

Tự nhủ thầm: “Nói với Nữ Quân của ta,

Đấng xoa dịu khát khao bằng dòng suối ngọt ngào.”

Thế nhưng nỗi kính cẩn ngự trị,

Chi phối toàn tâm hồn qua hai chữ B và ICE,

Lại khiến tôi cúi đầu như kẻ đang cơn mơ màng.

Chẳng màng để tôi chìm đắm lâu;

Beatrice liền cất lời, rọi chiếu tôi bằng nụ cười

Đủ sức làm người ta hạnh phúc giữa lò lửa đỏ:

“Theo như lời chỉ bảo tối cao,

Rằng một án phạt công minh phải được báo đền

Như thế nào cho trọn vẹn, đã khiến ngươi suy ngẫm;

Nhưng ta sẽ sớm tháo gỡ tâm trí ngươi,

Và hãy lắng nghe, bởi những lời ta nói đây

Sẽ ban tặng ngươi một chân lý lớn lao.

Vì kẻ chưa từng sinh ra ấy đã chẳng chịu đựng

Được gông cùm kiềm tỏa ý chí vì phần phúc của mình,

Nên khi tự nguyền rủa bản thân, hắn đã đày đọa toàn bộ dòng dõi;

Khiến cho giống nòi loài người dưới thế

Phải quằn quại chìm trong lầm lỗi suốt bao thế kỷ,

Cho đến khi Ngôi Lời của Chúa đoái hoài giáng thế,

Đến nơi mà bản tính vốn tự lìa bỏ

Đấng Tạo Hóa của mình, đã được Người kết hợp trọn vẹn

Chỉ bằng tình yêu vĩnh hằng của Người.

Giờ đây, hãy hướng tầm mắt vào điều vừa được giảng giải;

Bản tính này khi hiệp nhất với Đấng Tạo Hóa,

Vốn tinh tuyêm và tốt lành như thuở mới được tạo dựng;

Nhưng tự thân nó đã bị trục xuất

Khỏi Địa Đàng, bởi vì nó đã bước lạc loài

Khỏi con đường chân lý và sự sống của chính mình.

Do đó, hình phạt mà thập giá giương cao,

Nếu đem so với bản tính được mang lấy ấy,

Chưa từng có ai chịu đựng một sự bất công nào lớn đến thế,

Xét về Đấng cao cả đã phải chịu đau thương,

Đấng mang trong mình bản tính vĩ đại dường ấy.

Thế nên từ một hành động mà sinh ra những kết quả khác biệt;

Cái chết ấy làm hài lòng cả Chúa trời lẫn người Do Thái;

Mặt đất rúng động và Thiên đàng rộng mở.

Giờ đây hẳn ngươi không còn thấy khó hiểu

Khi nghe nói rằng một án phạt công minh

Đã được xử lý bởi một tòa án công minh.

Nhưng ta thấy tâm trí ngươi lúc này

Đang vướng mắc trong muôn vàn mối tư duy,

Đang khao khát khôn nguôi để tự giải thoát.

Ngươi tự nhủ: ‘Ta hiểu rõ điều mình nghe;

Nhưng điều ta chưa tài nào thấu đáo

Là vì sao Chúa lại chọn duy nhất con đường này cho ơn cứu chuộc.’

Hỡi người anh em, sắc lệnh ấy vẫn còn ẩn khuất

Đối với ánh mắt của những ai mà tâm hồn

Vẫn chưa trưởng thành trong ngọn lửa tình yêu.

Quả thật, vì mục tiêu ấy

Dù ngắm nhìn lâu cũng chỉ thấy được đôi phần,

Nên ta sẽ giảng giải vì sao con đường này là thích đáng nhất.

Thiện ý Thần Thánh, điều ruồng rẫy mọi tị hiềm,

Bùng cháy trong chính mình rực rỡ đến mức

Làm tỏa rạng những vẻ đẹp vĩnh hằng.

Bất cứ điều gì trực tiếp tỏa ra từ nguồn cội ấy

Sẽ kéo dài mãi mãi, chẳng bao giờ phai nhạt,

Bởi dấu ấn của Người hằn sâu không thể xóa nhòa.

Bất cứ điều gì trực tiếp tuôn rơi từ đó

Đều hoàn toàn tự do, bởi chẳng chịu sự chi phối

Bởi những ảnh hưởng của vạn vật đổi thay.

Càng tương hợp với nguồn cội bao nhiêu, nó càng đẹp đẽ bấy nhiêu;

Bởi ngọn lửa hồng phúc soi rọi vạn vật

Sẽ rực rỡ nhất ở nơi nào giống với nó nhất.

Loài người đã được ban cho tất cả những hồng ân ấy;

Và nếu thiếu đi dù chỉ một điều,

Họ tất yếu phải sa ngã khỏi phẩm giá cao quý của mình.

Chính tội lỗi mới là thứ tước đoạt quyền năng ấy,

Và khiến họ trở nên xa lạ với Đấng Thiện Tối Cao,

Khiến ánh sáng của Người chẳng thể soi thấu,

Và họ chẳng thể trở về với phẩm giá xưa,

Trừ khi họ khỏa lấp đi những khoảng trống do tội lỗi gây ra

Bằng sự đền bù chính đáng cho những hoan lạc sai quấy.

Bản tính của các ngươi khi phạm tội lỗi tột cùng

Ngay trong chính cội rễ của mình,

Đã bị trục xuất khỏi những phẩm giá ấy cũng như khỏi Địa Đàng,

Và nếu ngươi suy xét cho thật tường tận,

Nó không tài nào tự cứu vãn được bằng bất kỳ cách nào khác,

Ngoại trừ việc bước qua một trong hai lối này:

Hoặc là Chúa bằng lòng trắc ẩn tuyệt đối đã rủ lòng thương tha thứ,

Hoặc là chính con người phải tự đền bù cho sự lầm lạc của mình.

Giờ đây, hãy đắm sâu đôi mắt vào vực thẳm

Của ý định vĩnh hằng, và hãy bám sát lấy lời ta

Bằng tất cả sự kiên định!

Con người trong giới hạn của mình không đủ sức

Để tự đền bù, bởi không có khả năng hạ mình

Tuân phục sâu thẳm tương xứng với mức độ

Mà hắn đã kiêu ngạo bất tuân để vươn lên;

Và chính vì lý do này mà con người đã bị tước đi quyền năng

Tự mình thực hiện việc đền bù.

Do đó, Chúa buộc phải chọn cách của riêng Người

Để phục hồi sự sống hoàn hảo cho con người,

Ta nói là chọn một trong hai, hoặc cả hai cách ấy.

Nhưng vì hành động của đấng hành sự

Sẽ càng đáng trân trọng biết bao,

Khi nó càng thể hiện rõ tấm lòng nhân hậu phát xuất từ đó,

Nên Thiện ý Thần Thánh, đấng khắc ghi lên thế gian,

Đã sẵn lòng tiến hành qua mọi con đường

Và tất cả các cách để nâng các ngươi đứng dậy;

Và kể từ thuở hồng hoang cho đến ngày tận thế,

Sẽ chẳng có hành động nào cao cả và vĩ đại nhường ấy

Được thực hiện bởi bất kỳ ai hay cách thức nào khác;

Bởi vì Chúa đã rộng lượng ban chính mình

Để giúp con người có thể tự vươn lên,

Hơn là nếu Người chỉ đơn thuần tha thứ bằng ân điển;

Và mọi con đường khác đều trở nên vô nghĩa trước công lý,

Nếu không có chính Con Thiên Hằng

Tự hạ mình xuống để nhập thể làm người.

Giờ đây, để thỏa mãn trọn vẹn mọi mong mỏi của ngươi,

Ta sẽ quay lại làm sáng tỏ một điểm,

Để ngươi có thể nhìn thấu mọi sự như ta.

Ngươi nói rằng: ‘Ta thấy không khí, ta thấy lửa,

Nước và đất, cùng mọi sự pha trộn của chúng

Đều đi đến hủy diệt và chẳng tồn tại được bao lâu;

Mặc dù những thứ ấy vẫn được tạo dựng nên;’

Cho nên nếu điều ta vừa nói là sự thật,

Lẽ ra chúng phải được miễn nhiễm trước sự hủy diệt.

Hỡi người anh em, các Thiên thần và cõi tinh tuyêm

Nơi ngươi đang đứng, có thể được gọi là được tạo dựng

Đúng như bản chất toàn vẹn hiện hữu của chúng;

Nhưng tất cả các nguyên tố mà ngươi vừa kể tên,

Và vạn vật được tạo thành từ những nguyên tố ấy,

Đều được ban sinh khí bởi một năng lực tạo dựng.

Chất liệu mà chúng mang trong mình đã được tạo dựng;

Năng lực thổi hồn vào chúng

Nằm trong các vì tinh tú đang chuyển động quanh chúng cũng đã được tạo dựng.

Linh hồn của mọi loài thú vật và thảo mộc

Được thu hút bởi thiên bẩm tiềm tàng

Nhờ tia sáng và chuyển động của những đốm lửa thiêng;

Nhưng sự sống của chính các ngươi lại được truyền cảm trực tiếp

Bởi Đấng Tối Cao Ban Phát Hồng Ân,

Và khiến nó say đắm Người đến mức

Nó luôn khao khát Người mãi mãi muôn đời.

Và từ điều này, ngươi còn có thể suy luận thêm

Về sự phục sinh của xác thịt các ngươi,

Nếu ngươi ngẫm nghĩ lại cách mà thể xác con người được tạo nặn

Vào thuở mà hai bậc sinh thành đầu tiên được cõi tạo hóa sinh ra.”