Giữa dặm đường nhân thế lầm than,

Tôi lạc bước vào khu rừng u tối,

Bởi lối đi ngay thẳng đã sai mờ.

Ôi, khó nhường nào để nói cho vừa

Về khu rừng rậm dữ dằn, hoang vắng ấy,

Chỉ nghĩ đến thôi nỗi sợ đã tái tê!

Cay đắng nhường kia, cái chết chẳng hơn là mấy;

Nhưng để kể về điều lành tôi gặp ở nơi này,

Tôi sẽ thuật lại những gì mắt thấy.

Chính tôi cũng chẳng rõ mình đã lọt vào thế nào,

Bởi lúc ấy tâm trí tôi chìm trong giấc ngủ,

Khi vừa rẽ khỏi con đường chính đạo.

Nhưng đến chân một ngọn núi cao,

Nơi thung lũng khép lại,

Nơi từng bóp nghẹt tim tôi với nỗi kinh hoàng buốt giá,

Tôi ngước nhìn lên và thấy sườn non

Đã khoác lên mình những tia sáng từ hành tinh kia,

Nơi dẫn dắt con người đi đúng mọi ngả đường.

Lúc ấy nỗi sợ hãi trong hồ tâm trí

Đã dịu đi đôi chút suốt đêm dài

Mà tôi đã trải qua trong buốt giá, não nề.

Và tựa như kẻ vừa thoát khỏi biển khơi

Lên đến bờ với hơi thở hổn hển,

Quay đầu nhìn lại dòng nước hiểm nguy;

Linh hồn tôi vẫn đang hoảng hốt trốn chạy

Cũng ngoảnh lại nhìn đường hiểm trở khi xưa,

Nơi chưa từng một ai sống sót bước qua.

Sau khi để thân xác mỏi mệt nghỉ ngơi,

Tôi tiếp bước trên triền đồi hoang vắng,

Sao cho chân trụ vững luôn ở phía thấp hơn.

Và kìa! Hầu như ngay lúc đoạn đường leo dốc bắt đầu,

Một con báo hoa nhẹ nhàng và vô cùng nhanh nhẹn,

Thân mình đốm vấy khắp nơi!

Nó chẳng chịu rời bước trước mặt tôi,

Trái lại còn cản trở đường đi đến nỗi

Nhiều lần tôi đã toan quay gót trở lui.

Đó là lúc bình minh vừa hé rạng,

Mặt trời đang dâng lên cùng những vì sao

Từng sánh bước bên Người thuở Ái Tình Thiên Liêng

Lần đầu tiên lay động những tạo vật đẹp tươi ấy;

Thế nên, điềm lành cho tôi hy vọng

Chính là bộ da đốm vằn của con dã thú,

Cùng giờ khắc và tiết trời tươi đẹp xiết bao;

Nhưng niềm vui ấy chẳng đủ xua tan nỗi sợ

Khi bắt gặp bóng dáng một con sư tử hiện ra.

Nó lao về phía tôi có vẻ như thế,

Đầu ngẩng cao và đói khát bời bời,

Đến nỗi không gian dường như cũng khiếp vía vì nó;

Và một ả sói cái, mang dáng vẻ gầy mòn

Mà dường như nặng trĩu mọi cơn đói khát,

Từng đẩy biết bao sinh linh vào cảnh khốn cùng!

Ả giáng xuống tôi sức nặng ngập tràn,

Cùng nỗi kinh hoàng toát ra từ diện mạo,

Khiến tôi tước bỏ cả hy vọng vươn lên đỉnh cao.

Và tựa như kẻ đang hân hoan thu gom của cải,

Đến lúc phải mất đi lại ngậm ngùi,

Lệ đắm mi cay cùng tâm hồn chán nản,

Con thú bất trị ấy cũng làm tôi ra thế,

Khi nó từng bước tiến về phía tôi

Và đẩy tôi lùi về nơi mặt trời im lặng.

Khi tôi đang trượt ngã xuống chốn vùng thấp,

Trước mắt tôi bỗng hiện ra một người,

Kém giọng vì chuỗi ngày dài im tiếng.

Khi trông thấy bóng hình giữa hoang mạc mông mênh,

“Xin hãy rủ lòng thương,” tôi kêu lên với người ấy,

“Dù ngài là bóng ma hay người thật bằng xương bằng thịt!”

Người đáp lời tôi: “Chẳng phải người; trước kia ta là người,

Và cả cha mẹ ta đều là người Lombardy,

Quê quán cả hai đều thuộc xứ Mantua.

Ta sinh thời ‘Sub Julio’, dẫu muộn màng đôi chút,

Và sống dưới thời Augustus hiền minh ở Rome,

Giữa thời các vị thần giả dối lừa lợng.

Ta từng là thi sĩ, và đã cất tiếng ca ngợi người con chính trực

Của xứ Anchises, kẻ từ bỏ Troia ra đi,

Sau khi thành Ilion kiêu hãnh chìm trong biển lửa.

Nhưng sao ngươi lại quay đầu về chốn muộn phiền này?

Sao không chịu leo lên ngọn Núi Diệu Kỳ kia,

Nơi là cội nguồn và nguyên nhân của mọi niềm vui?”

“Có phải ngài là vị Virgilius và là dòng suối nguồn

Đã tuôn trào dòng sông ngôn từ mênh mông ấy?”

Tôi cất tiếng đáp lại với đôi mày hổ thẹn.

“Ôi, niềm tự hào và ánh sáng của các bậc thi sĩ muôn đời,

Xin hãy giúp tôi nhờ công phu đèn sách và tình yêu lớn

Đã Thúc đẩy tôi tìm đọc những trước tác của ngài!

Ngài chính là bậc thầy, là tác giả của lòng tôi,

Ngài là người duy nhất tôi tìm học

Phong cách tuyệt vời mang lại vinh quang cho tôi.

Hãy nhìn kìa con dã thú khiến tôi phải quay đầu;

Xin vị Hiền triết nổi danh hãy cứu tôi thoát khỏi nó,

Vì nó làm gân cốt và mạch máu tôi run rẩy cả lên.”

“Ngươi buộc phải chọn một con đường khác,”

Người đáp lời khi thấy tôi đầm đìa nước mắt,

“Nếu muốn trốn chạy khỏi chốn hoang vu này;

Bởi con dã thú mà ngươi đang kêu cứu

Chẳng dung tha cho bất kỳ ai bước qua đường nó,

Mà quấy nhiễu cho đến khi vùi dập kẻ ấy mới thôi;

Bản tính nó vốn tàn độc và nhẫn tâm,

Dạ dày tham lam chưa từng biết thỏa mãn,

Sau khi ăn xong còn đói khát hơn xưa.

Nó giao phối với biết bao loài vật,

Và sẽ còn nhiều hơn nữa, cho đến khi Chó Săn xuất hiện,

Kẻ sẽ khiến nó diệt vong trong đớn đau.

Nó chẳng màng đến của cải hay đất cát,

Mà chỉ chuộng sự khôn ngoan, tình yêu và đức hạnh;

Quốc thổ của nó nằm giữa vùng Feltro và Feltro;

Nó sẽ là vị cứu tinh của miền Hạ Ý,

Nơi trinh nữ Camilla đã ngã xuống vì nghĩa cả,

Cùng những vết thương của Euryalus, Turnus, Nisus;

Nó sẽ săn đuổi con thú qua từng thành phố,

Cho đến khi đẩy ả trở lại tận Địa Ngục,

Nơi lòng ghen ghét từng thả ả xổng chuồng.

Bởi vậy ta nghĩ và cho rằng tốt nhất cho ngươi

Là hãy theo ta, ta sẽ làm người dẫn đường,

Đưa ngươi rời khỏi chốn vĩnh hằng này,

Nơi ngươi sẽ nghe những tiếng kêu than tuyệt vọng,

Sẽ thấy những linh hồn cổ đại u sầu,

Từng người một đang khóc gào cái chết thứ hai;

Và ngươi sẽ thấy những kẻ bằng lòng

Trong ngọn lửa, bởi chúng mang lòng hy vọng

Dù khi nào đi chăng nữa, sẽ đến được với đoàn người ban phước;

Nếu sau đó ngươi muốn tiến lên cõi ấy,

Sẽ có một linh hồn xứng đáng hơn ta;

Khi từ biệt, ta sẽ phó thác ngươi cho người đó;

Bởi vị Hoàng đế ngự trị trên cao kia,

Vì trước kia ta từng chống lại luật lệ của Ngài,

Nên không muốn qua ta mà có kẻ bước vào thành của Ngài.

Ngài ngự trị khắp nơi và làm vua ở đó;

Đó là thành trì và ngai vàng cao cả của Ngài;

Ôi hạnh phúc thay kẻ được Ngài chọn lựa!”

Và tôi thưa với người: “Hỡi thi sĩ, tôi xin ngài,

Nhân danh vị Thần mà ngài chưa từng biết đến,

Để tôi tránh khỏi tai họa này và những điều tồi tệ hơn,

Xin hãy dẫn lối đến nơi ngài vừa nói,

Để tôi được chiêm ngưỡng cổng thành Thánh Phêrô

Và những kẻ mà ngài vừa tả là vô cùng u sầu.”

Rồi người cất bước, và tôi theo sát phía sau.