Hai ngày qua, kể từ khi rời nhà, Pierre đã tá túc trong ngôi nhà trống vắng của ân nhân quá cố, Bazdéev. Câu chuyện xảy ra như thế này.

Sáng hôm sau khi trở về Moscow và có cuộc gặp với Bá tước Rostopchín, khi tỉnh dậy, một lúc lâu sau Pierre vẫn chưa định thần được mình đang ở đâu và mọi người đang đợi chờ gì ở mình. Khi được báo tin rằng trong số những người đang chờ ông tại phòng tiếp khách có một người Pháp mang thư của vợ ông, Nữ bá tước Hélène, ông bỗng cảm thấy bị bao trùm bởi sự hoang mang và tuyệt vọng, một cảm giác mà ông rất dễ sa vào. Ông cảm thấy mọi thứ giờ đây đã chấm dứt, tất cả đều hỗn loạn và tan rã, chẳng còn ai đúng hay sai, tương lai trở nên mịt mù, và ông chẳng có lối thoát nào cho tình cảnh này. Với nụ cười gượng gạo và lẩm bẩm một mình, thoạt đầu ông ngồi phịch xuống ghế sofa trong tư thế tuyệt vọng, rồi lại đứng dậy, đi ra cửa phòng tiếp khách, nhìn trộm qua khe cửa, rồi quay lại vung tay múa chân và cầm lấy một cuốn sách. Quản gia của ông quay lại lần thứ hai, thông báo rằng người Pháp mang thư của Nữ bá tước rất nóng lòng muốn gặp ông, dù chỉ một phút, và rằng có người từ phía góa phụ của Bazdéev tới nhờ Pierre quản lý số sách của chồng bà, vì bản thân bà sắp đi sơ tán về nông thôn.

"Ồ, vâng, một lát nữa thôi; đợi đã... hay là không! Không, tất nhiên là... hãy ra nói là tôi sẽ đến ngay," Pierre đáp lời quản gia.

Nhưng ngay khi người quản gia vừa rời khỏi phòng, Pierre cầm lấy chiếc mũ đặt trên bàn và lẻn ra khỏi thư phòng bằng lối cửa khác. Hành lang không một bóng người. Ông đi dọc hết lối hành lang đến cầu thang, vừa nhíu mày vừa lấy hai tay xoa trán, rồi bước xuống đến chiếu nghỉ đầu tiên. Người gác cổng đang đứng ở cửa trước. Từ chiếu nghỉ nơi Pierre đứng có một chiếc cầu thang thứ hai dẫn ra lối cửa sau. Ông men theo chiếc cầu thang đó và đi ra sân. Không ai nhìn thấy ông. Nhưng có vài chiếc xe ngựa đang đỗ chờ ở đó, và ngay khi Pierre vừa bước qua cổng, đám xà ích và người gác sân đã nhìn thấy ông và ngả mũ chào. Cảm thấy mình đang bị dòm ngó, ông hành động chẳng khác nào con đà điểu giấu đầu vào bụi rậm để không cho ai nhìn thấy: ông cúi gầm mặt, rảo bước nhanh hơn và đi xuống phố.

Trong tất cả những công việc đang đợi Pierre ngày hôm đó, việc sắp xếp đống sách vở và giấy tờ của Joseph Bazdéev dường như là việc cần thiết nhất.

Ông thuê chiếc xe ngựa đầu tiên gặp được và bảo người đánh xe chở đến Ao Thượng phụ (Patriarch’s Ponds), nơi có ngôi nhà của góa phụ Bazdéev.

Liên tục ngoái nhìn những đoàn xe chở đầy đồ đạc đang lũ lượt rời khỏi Moscow từ khắp các ngả, và cố giữ thăng bằng cho thân hình to lớn của mình để không bị trượt khỏi chiếc xe cũ kỹ ọp ẹp, Pierre – lúc này đang tận hưởng cảm giác vui sướng như một cậu học trò trốn học – bắt đầu trò chuyện với người đánh xe.

Người này kể cho ông nghe rằng hôm nay vũ khí đang được phân phát tại điện Kremlin, và ngày mai mọi người sẽ được sơ tán ra khỏi cổng Ba Ngọn Đồi, và một trận đánh lớn sẽ diễn ra ở đó.

Khi đến Ao Thượng phụ, Pierre tìm thấy ngôi nhà của nhà Bazdéev, nơi ông đã lâu không ghé qua. Ông bước tới cổng. Gerásim, lão già không râu, nước da tái xám mà Pierre từng gặp ở Torzhók năm năm trước cùng với Joseph Bazdéev, bước ra mở cửa sau tiếng gõ của ông.

"Có nhà không?" Pierre hỏi.

"Thưa ngài, vì tình hình hiện tại, bà Sophia Danílovna đã đưa các con về điền trang ở Torzhók rồi ạ."

"Tôi vẫn sẽ vào trong, tôi cần xem qua số sách đó," Pierre nói.

"Xin mời ngài vào. Ông Makár Alexéevich, em trai của chủ cũ tôi – cầu Chúa ban phước cho linh hồn người – vẫn còn ở đây, nhưng như ngài biết đấy, ông ấy đang trong tình trạng không được minh mẫn cho lắm," lão gia nhân nói.

Pierre biết Makár Alexéevich là người em trai nửa điên nửa tỉnh và nghiện rượu nặng của Joseph Bazdéev.

"Được, được, tôi biết rồi. Chúng ta vào thôi..." Pierre nói và bước vào nhà.

Một ông lão cao, hói đầu với cái mũi đỏ, khoác chiếc áo choàng dài và đi đôi ủng cao su trên đôi chân trần, đang đứng ở tiền sảnh. Vừa nhìn thấy Pierre, lão lẩm bẩm điều gì đó đầy tức giận rồi bỏ đi dọc theo hành lang.

"Ông ấy từng là người rất thông tuệ nhưng giờ đã trở nên suy yếu như ngài thấy đấy," Gerásim nói. "Ngài có muốn vào thư phòng không ạ?" Pierre gật đầu. "Căn phòng vẫn được giữ nguyên niêm phong như cũ, nhưng bà Sophia Danílovna đã dặn rằng nếu có người của ngài đến thì cứ để họ xem sách."

Pierre bước vào thư phòng ảm đạm, nơi ông từng bước vào với bao nỗi hồi hộp khi ân nhân của mình còn sống. Căn phòng, vốn đầy bụi bặm và không hề có người đụng vào kể từ khi Joseph Bazdéev qua đời, nay lại càng thêm phần u ám.

Gerásim mở một trong những cánh cửa chớp rồi rón rén rời khỏi phòng. Pierre đi quanh thư phòng, tiến lại gần chiếc tủ chứa các bản thảo, và lấy ra thứ từng là một trong những tài liệu quan trọng nhất, nơi thâm nghiêm nhất của hội. Đó là các bản "Đạo luật Scotland" đích thực với những chú giải và giải thích của Bazdéev. Ông ngồi xuống chiếc bàn viết đầy bụi, trải các bản thảo ra trước mặt, rồi lại gấp chúng lại, cuối cùng đẩy ra xa, chống cằm lên tay và chìm vào suy tư.

Gerásim rón rén nhìn vào thư phòng vài lần và thấy Pierre vẫn ngồi nguyên tư thế đó.

Hơn hai tiếng trôi qua, Gerásim mạn phép gây ra một tiếng động nhỏ ở cửa để gây chú ý, nhưng Pierre không nghe thấy.

"Thưa ngài, có cho người đánh xe về không ạ?"

"Ồ, có chứ!" Pierre đáp, giật mình tỉnh lại và vội vàng đứng dậy. "Này," ông nói thêm, nắm lấy chiếc cúc áo của Gerásim và nhìn xuống ông lão với đôi mắt ầng ậc lệ, sáng rực và đầy phấn khích, "này, anh có biết ngày mai sẽ có một trận đánh lớn không?"

"Chúng tôi có nghe thấy thế ạ," người gia nhân đáp.

"Tôi xin anh đừng nói với ai tôi là ai, và hãy làm những gì tôi yêu cầu."

"Vâng, thưa ngài," Gerásim đáp. "Ngài có muốn dùng chút gì không ạ?"

"Không, nhưng tôi cần thứ khác. Tôi muốn một bộ quần áo nông dân và một khẩu súng lục," Pierre nói, bất ngờ đỏ mặt.

"Vâng, thưa ngài," Gerásim đáp sau khi suy nghĩ một lát.

Suốt phần còn lại của ngày hôm đó, Pierre ở một mình trong thư phòng của ân nhân. Gerásim nghe thấy ông đi lại bồn chồn từ góc này sang góc khác và lẩm bẩm một mình. Ông cũng ngủ đêm ở đó, trên chiếc giường đã được trải sẵn.

Gerásim, vốn là một gia nhân từng chứng kiến nhiều chuyện lạ lùng trong đời, đón nhận việc Pierre tá túc trong ngôi nhà mà không hề tỏ vẻ ngạc nhiên, thậm chí còn có vẻ vui mừng khi có người để phục vụ. Ngay tối hôm đó – mà chẳng hề thắc mắc ông cần chúng để làm gì – lão đã kiếm được một chiếc áo khoác và mũ của người đánh xe cho Pierre, và hứa ngày mai sẽ mua khẩu súng lục cho ông. Makár Alexéevich có ghé qua hai lần trong tối đó, lê đôi ủng cao su đến tận cửa rồi đứng lại, nhìn Pierre vẻ cầu khẩn. Nhưng ngay khi Pierre quay sang nhìn lão, lão liền quấn chặt chiếc áo choàng lại, vẻ mặt vừa xấu hổ vừa giận dữ rồi vội vã bỏ đi. Chính khi Pierre (lúc này đang mặc chiếc áo khoác của người đánh xe mà Gerásim đã kiếm cho và đem đi khử trùng bằng hơi nước) đang trên đường cùng với ông lão đi mua súng lục tại chợ Súkharev thì ông gặp nhà Rostov.