Trời rét buốt và trời sắp tối hẳn trong buổi chiều cuối cùng của năm cũ, tuyết rơi dày đặc. Giữa cái lạnh và bóng tối ấy, một cô bé nghèo khổ, đầu trần chân đất, đang lang thang qua các con phố. Thực ra khi rời nhà, em có đi một đôi giày vải, nhưng chúng chẳng ích gì. Chúng quá khổ – thực sự là quá lớn, vốn của người mẹ quá cố để lại – và tội nghiệp thay, cô bé đã đánh rơi cả đôi khi hoảng hốt băng qua đường để tránh hai cỗ xe đang lao đi với tốc độ chóng mặt. Em không thể tìm lại chiếc giày thứ nhất, còn chiếc thứ hai thì bị một thằng bé chộp lấy rồi bỏ chạy, miệng hô rằng sau này khi có con, nó sẽ dùng chiếc giày ấy làm nôi. Thế là cô bé cứ thế bước đi với đôi chân trần nhỏ bé, đã đỏ bầm và tím tái vì lạnh. Trong chiếc tạp dề cũ kỹ, em mang theo một số bao diêm, và cầm một bó khác trên tay. Suốt cả ngày hôm ấy, chẳng ai mua cho em thứ gì, cũng chẳng ai cho em nổi một đồng xu. Run lẩy bẩy vì lạnh và đói, em lê bước; tội nghiệp đứa trẻ nhỏ, trông em thảm hại làm sao. Những bông tuyết rơi phủ lên mái tóc vàng dài, uốn thành từng lọn xõa trên đôi vai, nhưng em chẳng màng tới.

Ánh đèn hắt ra từ mọi khung cửa sổ, thoảng thơm mùi ngỗng quay, bởi vì hôm nay là đêm giao thừa – vâng, em còn nhớ rõ điều đó. Trong một góc khuất giữa hai bức tường nhà, nơi có một căn chìa hẳn ra so với căn kia, em lả người ngồi sụp xuống và co ro lại. Em thu đôi chân nhỏ xíu vào người, nhưng vẫn không sao chống lại được cái giá rét; và em chẳng dám về nhà, vì chưa bán được bao diêm nào, mang về nhà đến một đồng xu cũng không có. Cha chắc chắn sẽ đánh em; vả lại, ở nhà cũng lạnh chẳng kém gì ngoài này, bởi mái nhà là thứ che chở duy nhất, qua đó gió lùa vào lồng lộng, dẫu cho những kẽ hở lớn nhất đã được chèn tạm bằng rơm và giẻ rách. Đôi bàn tay nhỏ bé của em gần như tê cóng. À! Giá quẹt thử một que diêm, rút nó ra từ bó diêm rồi cọ vào tường để sưởi ấm những ngón tay chút thôi, thì chắc sẽ đỡ biết bao. Em rút một que ra – "sẹt!" nó xì khói và cháy bùng lên mới rực rỡ làm sao! Nó tỏa ra thứ ánh sáng ấm áp, rực rỡ như một ngọn nến nhỏ, khi em khum tay che phía trên. Thật là một thứ ánh sáng kỳ diệu. Cô bé có cảm giác như mình đang ngồi trước một chiếc lò sưởi bằng sắt lớn, với những chiếc chân bằng đồng đánh bóng và các họa tiết chạm trổ bằng đồng. Ngọn lửa cháy mới đẹp làm sao! Nó tỏa ra hơi ấm áp đến mức đứa trẻ vươn đôi bàn tay về phía trước như để sưởi, thì bỗng nhiên – ôi chao! Ngọn diêm tắt ngấm, lò sưởi biến mất, và trong tay em chỉ còn lại mẩu diêm cháy dở.

Em quẹt que diêm thứ hai vào tường. Nó bùng cháy, và nơi ánh sáng rọi vào, bức tường bỗng trở nên trong suốt như một lớp voan mỏng, khiến em nhìn thấu được vào bên trong căn phòng. Chiếc bàn được phủ khăn trắng tinh như tuyết, bày biện một bộ đồ ăn sang trọng, và một con ngỗng quay bốc khói nghi ngút, nhồi táo và mận khô. Và điều kỳ diệu hơn nữa là con ngỗng từ trên đĩa nhảy xuống, mang theo dao dĩa cắm trước ngực, lạch bạch bước trên sàn nhà tiến về phía cô bé. Ngay lúc đó, que diêm tắt ngấm, trước mặt em chẳng còn lại gì ngoài bức tường dày đặc, ẩm ướt và lạnh lẽo.

Em quẹt que diêm khác, và rồi thấy mình đang ngồi dưới một cây thông Nô-en tuyệt đẹp. Nó to lớn và được trang hoàng lộng lẫy hơn cả cây mà em từng thấy qua khung cửa kính ở nhà vị thương gia giàu có. Hàng ngàn ngọn nến đang cháy trên những cành lá xanh tươi, và những bức tranh màu sắc hệt như mấy bức em từng thấy ngoài tủ kính các cửa hàng đang nhìn xuống từ khắp nơi. Đứa nhỏ vươn tay về phía chúng, và diêm lại tắt.

Những ngọn đèn Giáng sinh cứ dâng cao mãi, dâng cao mãi cho đến khi trông giống như những vì sao trên bầu trời. Rồi em thấy một ngôi sao vụt sáng rơi xuống, để lại một vệt lửa rực rỡ phía sau. "Có ai đó vừa chết," cô bé nghĩ thầm, bởi vì người bà quá cố – người duy nhất từng yêu thương em và giờ đã qua đời – từng bảo rằng khi một vì sao rơi xuống là có một linh hồn đang bay về với Chúa.

Em lại quẹt một que diêm lên tường, ánh sáng bao quanh lấy em; trong thứ ánh sáng rực rỡ ấy là hình ảnh người bà kính yêu, hiện lên rõ mồn một và tỏa sáng, nhưng nét mặt vẫn dịu dàng và đầy yêu thương. "Bà ơi," cô bé kêu lên, "xin hãy đưa cháu đi cùng; cháu biết bà sẽ đi mất khi que diêm cháy hết; bà sẽ biến mất hệt như chiếc lò sưởi ấm áp, con ngỗng quay, và cây thông Nô-en vĩ đại tuyệt vời kia." Và em vội vàng quẹt cháy cả bó diêm, bởi em rất muốn giữ bà lại bên mình. Những que diêm tỏa ra thứ ánh sáng còn rực rỡ hơn cả ánh ban trưa, và chưa bao giờ người bà lại hiện ra to lớn và đẹp đẽ đến thế. Bà ôm lấy cô bé vào lòng, và cả hai cùng bay vút lên trong ánh hào quang và niềm hạnh phúc, vượt qua khỏi mặt đất, nơi chẳng còn cái lạnh, nỗi đói hay sự đau đớn nào nữa, bởi họ đã ở bên Chúa.

Vào buổi rạng sáng, thi thể đứa trẻ tội nghiệp nằm đó với đôi má hồng hào cùng khóe môi mỉm cười tựa vào bức tường; em đã chết cóng trong buổi chiều tối cuối cùng của năm cũ; và mặt trời ngày năm mới đã mọc lên, chiếu rọi tấm thân bé nhỏ đã lạnh ngắt! Em bé vẫn ngồi đó trong cái chết cứng đờ, tay ôm chặt những que diêm, trong đó có một bó đã cháy trụi. "Nó cố sưởi ấm đấy thôi," một vài người nói. Chẳng ai có thể tưởng tượng nổi những cảnh tượng tuyệt đẹp mà em từng chứng kiến, hay việc em đã bước vào chốn vinh quang rực rỡ nhường nào cùng với người bà kính yêu của mình trong ngày đầu năm mới.