Tít trên bầu trời trong lành và thanh tịnh, một vị thiên thần đang bay lượn, tay cầm một bông hoa được hái từ khu vườn thiên đàng. Khi thiên thần đang hôn lên bông hoa, một chiếc lá rất nhỏ từ đó rơi ra và chìm xuống lớp đất mềm giữa một khu rừng. Nó lập tức bén rễ, nảy mầm và đâm chồi hòa lẫn vào giữa những loài thực vật khác.
"Đúng là một cái chồi non thật nực cười!" một kẻ lên tiếng. "Chẳng ai nhận ra nó cả; đến cây kế hay cây tầm ma còn chẳng thèm chấp."
"Chắc lại là một loại cây trồng trong vườn nào đó thôi," kẻ khác phụ họa; thế là chúng mỉa mai và khinh miệt cái cây như một thứ đồ ở vườn hoa lạc đến.
"Mày từ đâu đến thế?" lũ cây kế cao lớn với những chiếc lá đầy gai nhọn lên tiếng quát. "Thật là ngu ngốc khi bày đặt đâm chồi nảy lộc kiểu này; chúng tao đâu có ở đây để nâng đỡ cho mày."
Mùa đông đến, cây cối bị tuyết phủ kín, nhưng lớp tuyết trên mình nó lại lấp lánh như thể bên dưới cũng như bên trên đều ngập tràn ánh nắng.
Khi mùa xuân về, cái cây nở hoa rực rỡ: một vật thể tuyệt đẹp hơn bất kỳ loài cây nào khác trong chốn thâm sơn cùng cốc. Lúc bấy giờ, vị giáo sư thực vật học xuất hiện, một kẻ chuyên dùng giấy trắng mực đen để giải thích kiến thức của mình. Ông ta quan sát và thử nghiệm cái cây, nhưng nó không thuộc hệ thống thực vật học nào của ông, và ông ta cũng hoàn toàn không thể tìm ra nó thuộc lớp nào. "Chắc đây là một loài thoái hóa nào đó," ông ta phán; "Tôi không biết nó, và nó cũng chẳng được ghi chép trong bất kỳ hệ thống nào."
"Không có tên trong bất kỳ hệ thống nào!" lũ cây kế và cây tầm ma nhại lại.
Những cổ thụ to lớn mọc xung quanh nhìn thấy cái cây và nghe những lời bàn tán, nhưng chúng chẳng thốt ra một lời dù tốt hay xấu, đó là cách khôn ngoan nhất dành cho những kẻ dốt nát.
Có một cô gái nghèo khổ và ngây thơ đi ngang qua khu rừng; trái tim cô trong sáng, và sự hiểu biết của cô được bồi đắp bởi đức tin. Gia tài lớn nhất của cô là một cuốn Kinh Thánh cũ, thứ mà cô hằng đọc và trân quý. Từ những trang sách ấy, cô nghe thấy tiếng Chúa phán với mình, dặn dò cô hãy ghi nhớ những lời người ta nói về các anh em nhà Giô-sép khi có kẻ muốn hãm hại cô. "Họ nuôi dưỡng sự dữ trong lòng, nhưng Chúa đã biến nó thành điều tốt." Nếu chúng ta chịu đựng oan ức, nếu chúng ta bị hiểu lầm hoặc khinh miệt, chúng ta phải nhớ đến Đấng vốn thanh sạch và thánh thiện, Đấng đã cầu nguyện cho những kẻ đóng đinh Ngài lên cây thập giá: "Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm."
Cô gái đứng lặng trước cái cây kỳ diệu, bởi những chiếc lá xanh tỏa ra một làn hương ngọt ngào và thanh dịu, những bông hoa lấp lánh và rực rỡ dưới ánh mặt trời như những ngọn lửa muôn màu, và âm vang của những giai điệu ngọt ngào vương vấn xung quanh như thể mỗi bông hoa đều ẩn giấu một suối nguồn giai điệu thâm trầm mà hàng ngàn năm cũng không sao cạn kiệt. Với lòng biết ơn thành kính, cô gái ngắm nhìn công trình vinh hiển này của Chúa, rồi cúi mình bên một nhành cây để quan sát bông hoa và hít hà hương thơm ngọt ngào. Lúc ấy, một luồng ánh sáng bừng lên trong tâm trí cô, và trái tim cô rộng mở. Cô rất muốn hái một bông hoa, nhưng lại không vượt qua được sự ngần ngại vì sợ bẻ gãy nó. Cô biết nó sẽ tàn lụi rất nhanh; thế là cô chỉ ngắt một chiếc lá xanh duy nhất, mang về nhà và kẹp vào cuốn Kinh Thánh của mình, nơi nó mãi mãi xanh tươi, mọc màng và không bao giờ phai tàn. Chiếc lá vẫn nằm giữa những trang Kinh Thánh khi mà, vài tuần sau đó, cuốn Kinh Thánh ấy được đặt dưới đầu người thiếu nữ trong cỗ quan tài của nàng. Một vẻ bình yên thánh thiện vương vấn trênKhuôn mặt cô, tựa như thể thể xác phơi trần kia mang dấu ấn của chân lý rằng giờ đây cô đang đứng trước sự hiện diện của Chúa.
Trong rừng, cái cây kỳ diệu vẫn tiếp tục nở hoa cho đến khi lớn lên và gần như trở thành một cỗ cây, và tất cả loài chim di trú đều cúi đầu trước nó.
"Chắc chắn cái cây đó là đồ ngoại lai," lũ cây kế và cây ngưu bàng bảo nhau. "Chúng ta ở xứ này chẳng bao giờ cư xử kiểu đó cả." Và lũ sên đen trong rừng thậm chí còn phun nước bọt vào bông hoa.
Rồi người chăn heo xuất hiện; hắn ta đang gom lá kế và cây bụi để đốt lấy tro. Hắn nhổ phắt cái cây kỳ diệu lên, mang theo cả rễ, rồi nhét vào bó củi của mình. "Cái này đốt chắc cũng bén như mấy thứ khác thôi," hắn nói; thế là cái cây bị mang đi.
Chẳng bao lâu sau, vị vua của xứ sở lâm bệnh trầm uất nặng nề. Ngài vốn là người siêng năng và chăm chỉ, nhưng công việc chẳng mang lại chút chuyển biến nào cho ngài. Người ta đọc cho ngài nghe những cuốn sách uyên bác và thâm sâu, rồi đến những tác phẩm nhẹ nhàng và nhảm nhí nhất có thể tìm thấy, nhưng tất cả đều vô ích. Cuối cùng, họ tìm đến một nhà thông thái trên đời để xin lời khuyên, và vị ấy gửi tin nhắn báo rằng có một phương thuốc có thể làm dịu và chữa lành cho nhà vua, đó là một loài thực vật có nguồn gốc thiên đàng mọc trong khu rừng thuộc lãnh địa của chính nhà vua. Sứ giả miêu tả bông hoa tỉ mỉ đến mức không thể nhầm lẫn vào đâu được.
Bấy giờ người chăn heo mới kêu lên: "Ôi tôi sợ rằng mình đã mang cái cây đó ra khỏi rừng trong bó củi mất rồi, và chắc nó đã thành tro tui từ lâu. Mà ngặt nỗi tôi có biết gì đâu."
"Mươi không biết gì cơ à! Đúng là dốt chồng lên dốt!"
Viên chăn heo nghèo khổ cứ dằn vặt mãi những lời đó trong lòng, bởi vì chúng nhắm thẳng vào hắn; hắn nào biết rằng vẫn còn khối kẻ dốt nát chẳng kém gì mình. Ngay cả một chiếc lá của cây cũng chẳng thể tìm ra nổi. Chỉ còn sót lại một chiếc, nhưng nó đang nằm trong cỗ quan tài của người đã khuất; chẳng một ai hay biết gì về điều đó.
Rồi nhà vua, trong cơn u sầu, đã thẫn thờ đi đến khoảng đất trống trong rừng. "Đây là nơi cái cây từng mọc," ngài nói; "đây là một chốn linh thiêng." Sau đó, ngài ra lệnh dựng một hàng rào bằng vàng bao quanh khoảnh đất ấy, đồng thời cắt cử lính gác túc trực gần đó.
Vị giáo sư thực vật học bèn viết một khảo luận dài dậm về loài thực vật thiên đàng ấy, nhờ vậy mà ông ta được ban thưởng rất nhiều vàng bạc, giúp cho gia cảnh của bản thân lẫn gia đình trở nên sung túc.
Và đoạn kết này quả thực là phần thú vị nhất của câu chuyện. Bởi vì cái cây đã biến mất, nhà vua vẫn u buồn và ủ dột như xưa, còn người lính gác thì bảo rằng ngài vốn dĩ vẫn luôn như thế từ trước đến nay.
