Về các thể chế chính trị, có ba loại chính; và số lượng các hình thái biến tướng từ chúng cũng bằng chừng ấy, có thể nói, đó chính là sự tha hóa của chúng.

Các thể chế chính thống là Vương quyền, Quý tộc chế, và thể chế thừa nhận nguyên tắc tài sản, mà gọi là Chế độ tài phiệt (Timocracy) có vẻ thích hợp (tôi gọi nó bằng cái tên của một thể chế chính trị bởi vì mọi người thường gọi như vậy). Trong số này, tốt nhất là Quân chủ, và tệ nhất là Chế độ tài phiệt.

Từ chế độ quân chủ, hình thái biến tướng là Chuyên chế; cả hai đều là nền quân chủ nhưng rất khác nhau; bởi vì kẻ chuyên chế mưu cầu lợi ích cho riêng mình, còn vị vua thì mưu cầu lợi ích cho thần dân: vì thực chất không phải là vua nếu không hoàn toàn độc lập và vượt trội hơn những người khác về mọi mặt tốt đẹp, và ai đạt đến mức độ đó thì không còn mong muốn gì thêm: do đó ngài sẽ không phải mưu cầu lợi ích cho riêng mình mà cho thần dân của mình, bởi vì kẻ không ở vào vị thế đó chỉ là một vị vua tầm thường được bầu lên bằng cách rút thăm cho qua chuyện.

Nhưng chế độ chuyên chế lại hoàn toàn trái ngược với vương quyền này, bởi vì kẻ chuyên chế theo đuổi lợi ích của riêng hắn: và trong trường hợp này, sự kém cỏi của nó là rõ ràng nhất, và điều tồi tệ hơn nữa là nó đi ngược lại với điều tốt đẹp nhất. Sự chuyển đổi sang chế độ chuyên chế xuất phát từ vương quyền, vì chuyên chế là một hình thức tha hóa của chế độ quân chủ, nghĩa là, một ông vua tồi sẽ trở thành kẻ chuyên chế.

Từ chế độ quý tộc chuyển sang chế độ đầu sỏ là do lỗi của những kẻ cầm quyền khi phân chia tài sản công không theo đúng tỷ lệ công bằng; và trao toàn bộ những gì tốt đẹp, hoặc phần lớn nhất, cho chính họ; và các chức vụ công quyền luôn rơi vào tay cùng một nhóm người, tôn sủng tài sản làm thần tượng; như vậy chỉ có một nhúm kẻ nắm quyền và chúng lại là những kẻ tồi tệ thay vì là những người ưu tú nhất.

Từ chế độ tài phiệt chuyển sang chế độ dân chủ, vì chúng liền kề nhau: bởi vì bản chất của chế độ tài phiệt là nằm trong tay số đông, và tất cả những ai có cùng mức tài sản đều bình đẳng. Dân chủ là hình thức ít đồi bại nhất trong tất cả, vì ở đây hình thức của hiến pháp ít thay đổi nhất.

Chà, đó thường là những thay đổi mà các thể chế chính trị khác nhau dễ mắc phải, xét về mức độ thì nhỏ nhất và dễ thực hiện nhất.

Những điểm tương đồng, và có thể nói là mô hình thu nhỏ của chúng, người ta thậm chí có thể tìm thấy ngay trong đời sống gia đình: chẳng hạn, mối quan hệ giữa Cha và các Con mang hình bóng của vương quyền, bởi vì con cái là đối tượng được người Cha chăm sóc; và do đó Homer gọi Jupiter là Cha vì vương quyền vốn dĩ được định hình như một sự cai trị mang tính phụ tử. Tuy nhiên, ở người Ba Tư, quyền lực của người Cha lại mang tính chuyên chế, vì họ đối xử với con cái như nô lệ. (Mối quan hệ giữa Chủ nhân và Nô lệ mang bản chất của chế độ chuyên chế bởi vì điểm được quan tâm ở đây là lợi ích của người Chủ): điều này bây giờ làm tôi thấy là hợp lẽ, nhưng phong tục của người Ba Tư thì sai lầm; bởi vì những con người khác nhau thì cần phải có những nguyên tắc cai quản khác nhau.

Giữa Chồng và Vợ, mối quan hệ mang hình thức của chế độ quý tộc, bởi vì người chồng cai quản dựa trên lẽ phải và chỉ trong những điểm mà người Chồng nên làm, đồng thời trao cho Người vợ tất cả những gì nàng đáng được hưởng. Nơi nào người Chồng lấn át trong mọi thứ, anh ta biến mối quan hệ đó thành chế độ đầu sỏ; bởi vì anh ta làm điều đó trái với lẽ phải chứ không phải với tư cách là người giỏi hơn trong hai người. Trong một số trường hợp, những người Vợ nắm quyền cai trị, bởi vì họ là những người thừa kế: ở đây việc cai trị không được thực hiện dựa trên sự ưu tú mà là vì lý do tài sản và quyền lực, giống như trong các chế độ đầu sỏ.

Chế độ tài phiệt tìm thấy hình mẫu của mình trong mối quan hệ giữa các Anh em: họ bình đẳng với nhau ngoại trừ những khác biệt do tuổi tác tạo ra: vì lý do đó, nếu họ quá chênh lệch về tuổi tác, thì tình bằng hữu không còn là tình anh em nữa; trong khi chế độ dân chủ được đại diện đặc biệt bởi những gia đình không có người đứng đầu (mọi người đều bình đẳng ở đó), hoặc những gia đình mà người đứng đầu thực sự quá yếu ớt nên mỗi thành viên đều hành động theo điều mà mắt mình cho là phải.