Giờ đây, tôi có thể hiểu được sự bối rối của ai đó trước phát biểu của chúng ta rằng: con người phải hành động công chính thì mới trở nên công chính, và phải rèn luyện sự tự chủ thì mới có được thói quen tự chủ. Bởi vì, họ sẽ lập luận rằng: “Nếu con người đã làm những hành động ấy, chẳng phải họ đã sẵn có các đức tính tương ứng rồi sao, giống như những người làm nghệ thuật ngữ pháp hay âm nhạc thì bản thân họ đã là nhà ngữ pháp hoặc nhạc sĩ rồi.” Phải chăng chúng ta có thể đáp lại rằng ngay cả trong các bộ môn nghệ thuật vừa kể, sự tình cũng không phải như vậy? Thật vậy, một người có thể tạo ra một sản phẩm đúng ngữ pháp hoặc là nhờ tình cờ, hoặc là nhờ người khác gợi ý; nhưng anh ta chỉ thực sự là một nhà ngữ pháp khi không chỉ tạo ra được một sản phẩm đúng ngữ pháp, mà còn làm việc đó theo đúng tư cách của một nhà ngữ pháp, nghĩa là dựa trên chính tri thức ngữ pháp mà anh ta đang sở hữu.
Hơn nữa, các bộ môn nghệ thuật và các đức tính không tương đồng với nhau. Những sản phẩm do nghệ thuật tạo ra vốn đã có sẵn sự hoàn thiện tự thân, do đó chỉ cần bản thân những sản phẩm ấy đạt đến một trạng thái nhất định khi được hoàn thành là đủ. Ngược lại, những hành động xuất phát từ đức tính không chỉ đơn thuần xét xem bản thân chúng có đạt đến một trạng thái nhất định hay không, mà còn phải xét đến người thực hiện chúng: khi hành động, bản thân người đó phải đang ở trong một trạng thái nhất định. Điều kiện tiên quyết là anh ta phải biết mình đang làm gì; thứ hai là anh ta phải hành động với sự lựa chọn có ý thức, và lựa chọn vì chính bản thân các giá trị ấy; và thứ ba là bản thân anh ta phải có phẩm chất vững vàng, không dễ dao động. Trong khi đó, để được xem là đã nắm vững các nghệ thuật, những yêu cầu này không hề được tính đến, ngoại trừ duy nhất yếu tố tri thức. Ngược lại, đối với việc thụ đắc các đức tính, tri thức có rất ít hoặc không có giá trị gì, trong khi các yêu cầu kia lại có giá trị vô cùng to lớn — hay nói đúng hơn, chúng là tất cả. Và trên thực tế, những yêu cầu này chỉ có được qua việc thường xuyên thực thi các hành động công chính và tự chủ hoàn toàn.
Quả thực, các hành vi ấy mang tên của các phẩm hạnh khi chúng giống với những gì mà một người công chính hoặc người tự chủ hoàn hảo sẽ làm; nhưng một người không thể xem là đã sở hữu đức tính nếu anh ta chỉ đơn thuần làm những hành động đó, mà anh ta phải làm chúng theo đúng cung cách của những người công chính và tự chủ.
Do đó, chúng ta hoàn toàn có lý khi cho rằng các đức tính này được hình thành ở con người thông qua việc thực hành hành động; nhưng nếu ai đó tránh né không làm, thì anh ta sẽ chẳng bao giờ tiến gần đến con đường trở thành một người tốt. Thế nhưng, đa số mọi người lại không chịu thực hiện những hành động ấy; thay vào đó, họ tìm ẩn náu trong những lời bàn suông, tự lừa dối rằng mình đang triết lý và nhờ đó sẽ trở thành người tốt. Xử sự như vậy chẳng khác nào những bệnh nhân chăm chú lắng nghe thầy thuốc nhưng lại chẳng làm theo bất cứ điều gì bác sĩ chỉ bảo. Cũng như những bệnh nhân ấy không thể có được một thể trạng lành mạnh với cách điều trị như vậy, những kẻ triết lý suông kia cũng chẳng thể nào có được một tâm hồn lành mạnh.
