Khoa học là một từ mà chúng ta chủ yếu dùng theo hai nghĩa: thứ nhất, trong các Nghệ thuật, chúng ta gán nó cho những ai đưa nghệ thuật của họ đạt đến độ chính xác cao nhất;[22] chẳng hạn, Phidias, chúng ta gọi là một nhà điêu khắc có khoa học hoặc tài nghệ; Polycleitus là một thợ tạc tượng có khoa học hoặc tài nghệ; trong trường hợp này, khoa học không mang ý nghĩa nào khác ngoài sự xuất sắc trong nghệ thuật: theo nghĩa thứ hai, chúng ta cho rằng một số người có tính khoa học theo cách tổng quát, chứ không phải trong một lĩnh vực hay một sự việc cụ thể nào, giống như cách Homer nói về một người trong tác phẩm Margites của ông: “Hắn ta được các Vị thần phú cho chẳng làm nổi người đào đất, kẻ cày bừa, hay tỏ ra có khoa học theo bất kỳ cách nào khác.”
Vì vậy, rõ ràng là Khoa học ắt phải có nghĩa là sự Hiểu biết chính xác nhất trong tất cả các loại Hiểu biết; nhưng nếu thế, thì con người có khoa học không chỉ đơn thuần am hiểu các hệ quả suy ra từ những Nguyên lý Đầu tiên mà còn phải nắm giữ chân lý về chính các Nguyên lý Đầu tiên trực thuộc đó. Do đó, Khoa học ắt phải tương đương với Trực giác và Hiểu biết; nói một cách hình tượng, đó chính là Hiểu biết về những đối tượng quý giá nhất, đi kèm với lý trí minh mẫn.[23]
Tôi gọi đó là những điều quý giá nhất, bởi vì thật ngớ ngẩn khi cho rằng πολιτικὴ,[24] hay Sự khôn ngoan thực tiễn, là điều cao cả nhất, trừ khi có thể chứng minh rằng Con người là thực thể xuất chúng nhất trong toàn bộ Vũ trụ. Giờ đây, nếu như “lành mạnh” và “tốt đẹp” là những thuật ngữ mang tính tương đối, thay đổi tùy theo việc áp dụng cho con người hay cho loài cá, nhưng “trắng” và “thẳng” lại luôn luôn giống nhau, thì người ta phải thừa nhận rằng cái có tính khoa học thì luôn luôn giống nhau, trong khi cái khôn ngoan thực tiễn thì thay đổi: bởi vì bất cứ thứ gì lo liệu mọi điều tốt đẹp cho chính nó, thì người ta sẽ gán cho nó danh hiệu khôn ngoan thực tiễn, và phó thác những vấn đề này cho nó; nhân tiện, đó cũng là lý do tại sao họ gọi một số loài vật là khôn ngoan thực tiễn, chẳng hạn như những loài hiển nhiên có khả năng lo xa cho sự sinh tồn của chính chúng.
Và hoàn toàn rõ ràng rằng Khoa học và πολιτικὴ không thể đồng nhất với nhau: bởi vì nếu người ta gán tên gọi Khoa học cho năng lực được vận dụng vào những điều có lợi cho bản thân họ, thì sẽ có rất nhiều năng lực thay vì chỉ có một, nguyên nhân là vì không có một năng lực duy nhất và đồng nhất được vận dụng cho lợi ích của tất cả các loài động vật nói chung, trừ khi được hiểu theo nghĩa giống như bạn nói rằng chỉ có một nghệ thuật chữa bệnh duy nhất áp dụng cho mọi sinh vật sống.
Nếu có ai biện rằng con người vượt trội hơn tất cả các loài động vật khác, thì điều đó cũng chẳng tạo ra sự khác biệt nào: bởi vì có rất nhiều thứ khác mang bản chất thần thánh hơn nhiều so với Con người, rõ ràng nhất chính là các nguyên tố cấu thành nên Vũ trụ.[25]
Do đó, rõ ràng Khoa học chính là sự kết hợp giữa Hiểu biết và Trực giác, và có đối tượng là những sự vật mang bản chất quý giá nhất. Theo đó, Anaxagoras, Thales, và những người cùng chí hướng như họ, người ta gọi là có tính khoa học, nhưng lại không khôn ngoan thực tiễn bởi vì người ta thấy họ mù tờ trước những vấn đề liên quan đến chính bản thân mình; và người ta cho rằng những gì họ biết quả thực vượt xa mức thông thường, rất đỗi kỳ diệu, khó khăn, và chắc chắn là vô cùng tinh tế, nhưng rốt cuộc lại vô dụng vì họ không mưu cầu những điều tốt đẹp cho chính tư cách con người của mình.
