Suy ngẫm về niềm si mê dành cho người tình.
Hỡi các Nữ thần Vận mệnh, ta nào sợ chi các ngươi.
Mọi món nợ ta phải trả đều đã xong, trừ các ngươi.
Thế thì, hãy để ta yên trước lúc ta lên đường.
Nhưng Vận mệnh ơi, sự uy quyền đã rời bỏ các ngươi,
Tình yêu chỉ đả thương những kẻ mà thần Chết chẳng dám gần;
[trang 408]
Bằng không, nếu các ngươi công bình và đúng đắn,
Ta ắt đã khuất phục được nàng, như các ngươi đã hạ gục ta.
Bằng không, những kẻ yêu nhau chẳng phải sẽ đương đầu với đớn đau của thần Chết rồi vẫn sống,
Nhưng ngặt nỗi, một quy luật muôn đời là thần Chết chẳng đến để giải thoát.
Hay nỗi kinh hoàng của thần Chết, vốn xanh xao và nhợt nhạt,
Lại ẩn sâu trong cõi lòng những kẻ si tình đến mức khiến chính thần Chết phải khiếp sợ?
Hay (chút an ủi mọn màng này), ta có bạn đồng hành?
Nàng có từng khuất phục Vận mệnh, Tình yêu, và thần Chết, cũng giống như ta?
Phải chứ, các Nữ thần Vận mệnh phải dâng lụa lên trục kéo sợi của nàng,
Ðể chuộc thân, đó là thứ thuế mà chúng bắt chúng ta đóng.
Tình yêu ban cho nàng tuổi trẻ, và đó là lý do vì sao
Vì bóng hình nàng, tuổi trẻ người thì héo mòn, kẻ thì ngã xuống.
Thần Chết khốn khổ chẳng thể ban phát chi; thế nhưng, vì nàng,
Hết lần này đến lần khác, thần vẫn bắt đi một kẻ si tình:
Và dẫu thần Chết có lật lọng, nàng nào có sợ chi;
Bởi nàng đã có các nàng Thơ của chúng ta đến để cứu chuộc.
Đêm định mệnh đôi ta trao nhau nụ hôn cuối cùng ấy, ta đã cầu nguyện,
Hay đúng hơn, ta đã tuyệt vọng; ta phải nói thế này mới đúng:
Vẫn những nụ hôn, mà sao vẫn tuyệt vọng? Cây cõi cấm
Từng hứa hẹn (rồi lừa dối) chẳng kém gì nàng.
Như bầy cừu nhìn thấy bầu vú mẹ mà chỉ được ăn cỏ khô,
Một thứ thức ăn mà hương vị của nó đã khiến ta héo hòn tàn tạ.
Hỡi Dives, khi ngươi nhìn thấy chốn cực lạc, và khát khao chạm vào
Một giọt nước, những nỗi đau đớn của ngươi mới lớn lao làm sao.
Đến đây, nỗi sầu muộn chẳng còn đủ sự tinh anh, bởi trí tuệ của ta đã cạn kiệt,
Và những tiếng thở dài đã mệt mỏi, tiếng rên rỉ là tất cả sản vật ta thu về;
[trang 409]
Chẳng thể chịu đựng thêm nỗi đớn đau này nữa,
Chúng vỡ tung tựa tiếng sấm triền miên, rồi kéo theo những trận mưa trút xuống.
Cứ thế, cho đến khi những giọt nước mắt khô cạn hàn gắn đôi mắt ta lại, ta khóc miên man;
Và rồi, ta mơ thấy nàng đang yên giấc nồng,
Và trong giấc mơ, nàng cất tiếng cười chê bai ta. Ta căm hận,
Và cầu xin Tình yêu: Mong tất cả đều như thế! Người xót thương cho hoàn cảnh của ta,
Nhưng bảo rằng ta chẳng thể tìm thấy sự trả thù nào ở đó;
Mặt trời vẫn cứ chiếu sáng, dẫu cho cả thế gian có mù lòa.
Tuy vậy, để thử thách lòng căm hận của ta, Tình yêu đã cho ta thấy giọt nước mắt của nàng;
Và ta đã chết quẻ, nếu không có nụ cười của nàng ở đó.
Cái cau mày của nàng hủy diệt ta; nụ cười của nàng là gia tài của ta;
Và tùy theo ánh mắt nàng nhìn xuống, sức khỏe của ta mới được bình an.
Ta ngỡ như Tình yêu, khi chứng kiến cảnh ấy, vì thương hại ta
Nên đã trao hai bàn tay nàng, từ mu bàn tay cho đến lòng bàn tay, để ta hôn lên.
Điều đó chẳng chữa lành cho ta, mà chỉ tiếp thêm sức mạnh để ta chịu đựng đớn đau,
Và những gì nó mất đi ở cường độ, nó lại bù đắp bằng sự kéo dài.
Ta lại kêu cứu Tình yêu, kẻ vốn kinh sợ nàng đến mức
Lại khiến lòng trắc ẩn của ngài hóa thành nỗi thống khổ lớn hơn;
Bởi vì, khi ấy ta mơ thấy mình được nằm chung giường với nàng,
Nhưng chẳng dám sờ chạm, vì sợ điều đó không phải là sự thực.
Điều này chẳng đáng để nàng nổi giận, dẫu cho có là thế đi nữa,
Vị Nữ thần Khiết tịnh từng bị nhìn thấy trong bộ dạng khỏa thân;
Và ngay trên giường mà chẳng dám chạm vào, nỗi đớn đau ta gánh chịu
Còn lớn hơn cả nỗi đau của Actæon khi trót nhìn lén.
Còn bầu ngực phơi bày trước mắt ấy, ta chẳng thể nhận ra nổi,
Nếu không vì vẻ thanh khiết của nó, tựa một khối tuyết tinh khôi,
Cũng chẳng thể phân biệt nổi núm vú ngọt ngào ngự trên đỉnh ấy
Với nụ hồng mà vì ta, nàng từng cài trên ngực áo.
Để những nỗi sầu muộn này có lối thoát, ta thử giãi bày qua những vần thơ,
Hoặc chuyển dời hướng đi của chúng bằng những chuyến đi xa, hay một mối tình mới:
[trang 410]
Mọi cách đều vô hiệu. Cuối cùng ta đành thử phương kế tốt nhất:
Chẳng thể gượng trụ thêm được nữa, ta đã lìa đời.
Và rồi ta nhận ra mình đã đánh mất sự sống, còn cái chết thì bị bỏ lại phía sau bằng sự trốn chạy:
Những kẻ sống sót qua hàng trăm năm suy cho cùng cũng chỉ đang hấp hối ngần ấy thời gian.
Charon đã chịu để ta qua sông: ta sẽ báo đáp lão.
Việc chỉ chăm chăm ngắm nhìn những lùm cây hay bóng râm là trái với niềm vui của ta.
Ta chỉ muốn cất lời về những bóng ma ta bắt gặp một mình nơi ấy,
Hàng ngàn vong linh mà chính ta đã hòa mình vào làm một,
Tất cả đều mang hình bóng của nàng. Ta cất tiếng hỏi họ, vì cớ gì?
Vị Quan tòa liền bảo với ta rằng, tất cả bọn họ đều vì nàng mà ngã xuống,
Và bởi thế nên mới có được niềm hạnh phúc chốn Elysium,
Là được ôm hôn chính tình yêu của mình trong vòng tay người khác.
Ồ, ở nơi này ta chẳng đánh mất niềm hạnh phúc, mà là vì ta đã chết;
Bởi kìa, ta đã mơ, ta lại mơ; và khi tỉnh giấc, ta tự thốt lên rằng:
Hỡi Thiên đàng, nếu những kẻ ở trong Người bắt buộc phải trú ngụ nơi đó,
Làm sao mà khi nãy ta ở trên ấy, để rồi giờ đây lại rơi xuống chốn này.