Cứ thế, Pantagruel lớn lên từng ngày, và trong mắt mọi người, vóc dáng chàng ngày càng cao lớn phổng phao ở mọi chiều kích, khiến người cha vô cùng hoan hỉ bởi tình thâm máu mủ. Do đó, khi chàng còn nhỏ, ông đã cho làm riêng cho chàng một chiếc nỏ xinh xắn để bắn chim muôn, thứ mà ngày nay người ta gọi là cây nỏ lớn ở Chantelle. Rồi ông gửi chàng đến trường để học hành, dung dưỡng tuổi trẻ trong đức hạnh. Trên con đường thực hiện hoài bão ấy, trước tiên chàng đến Poictiers. Tại đây, trong lúc miệt mài đèn sách và thu thu nhận được không ít tri thức, chàng thấy các sinh viên thường hay rảnh rỗi mà chẳng biết tiêu khiển vào đâu. Điều đó khiến chàng sinh lòng trắc ẩn, đến nỗi một hôm, chàng nhấc một khối đá khổng lồ từ một dãy đá cao gọi là Passelourdin – khối đá rộng chừng mười hai sải vuông và dày mười bốn gang tay – rồi với sức lực nhẹ nhàng, chàng đặt nó lên bốn trụ đá giữa một cánh đồng, với mục đích duy nhất là để các sinh viên nọ, những khi rỗi việc, có thể giải khuây bằng cách trèo lên tảng đá ấy, mở tiệc với vô số đùi giăm bông, bánh nướng cùng những vò rượu, rồi khắc tên mình lên đá bằng dao. Để ghi dấu sự việc ấy, cho đến tận ngày nay người ta vẫn gọi đó là tảng đá nhấc. Và để tưởng nhớ chuyện này, chưa một ai được ghi tên vào sổ bộ của trường đại học ấy, hay được công nhận có đủ năng lực thọ nhận bất kỳ học vị nào, nếu trước tiên chưa uống nước ở dòng suối caballine của xứ Croustelles, vượt qua Passelourdin và trèo lên được tảng đá nhấc.

Sau đó, khi đọc những biên niên sử đầy thú vị về tổ tiên mình, chàng phát hiện ra rằng Geoffrey xứ Lusignan, người có biệt danh Geoffrey Răng Lớn – cụ nội của người anh em họ bên vợ của người chị cả của người cô của người con rể của người chú của cô con gái ngoan của mẹ kế chàng – được an táng tại Maillezais. Thế nên, có một hôm chàng xin nghỉ phép đi chơi (vốn là một khoảng thời gian nghỉ học ngắn ngủi để vui chơi đôi chút), nhằm đến thăm ông như thăm một bậc hiền nhân. Xuất phát từ Poictiers cùng một số bạn hữu, họ đi qua Guge (Leguge), ghé thăm vị viện phụ quý phái Ardillon; rồi qua Lusignan, Sansay, Celles, Coolonges, Fontenay-le-Comte, chào hỏi bậc túc nho Tiraqueau, và từ đó đặt chân đến Maillezais. Tại đây, chàng vào chiêm ngưỡng phần mộ của vị Geoffrey Răng Lớn kể trên; bức họa điêu khắc với những đường nét sinh động miêu tả ông trong hình hài một người đang nổi giận lôi đình, tay rút nửa thanh trường kiếm Malchus khỏi vỏ, đã khiến chàng ít nhiều thấy e sợ. Khi được hỏi về nguyên nhân của tạo hình ấy, các tu sĩ ở đó bảo chàng rằng chẳng có lý do nào khác ngoài câu Pictoribus atque Poetis, &c., nghĩa là các họa sĩ và thi sĩ có quyền tự do tô vẽ và sáng tạo bất cứ điều gì theo trí tưởng tượng của họ. Song chàng không thỏa mãn với câu trả lời đó, và nói rằng: “Ông ấy không đời nào được khắc họa như thế này mà lại không có nguyên cớ, và ta nghi ngờ rằng khi qua đời, ông đã phải chịu điều oan ức nào đó, nên mới đòi hỏi dòng tộc phải đứng lên trả thù. Ta sẽ dò la cho ra lẽ, rồi mới hành xử theo lẽ phải.” Kế đó, chàng không quay về Poictiers mà muốn đi ngoạn cảnh các trường đại học khác ở Pháp. Vì thế, đi đến Rochelle, chàng lên tàu và tới Bordeaux. Ở đây chẳng có hoạt động gì đáng kể, ngoài việc thỉnh thoảng chàng thấy mấy kẻ thủy thủ và phu phen vật lộn trên cầu tàu hoặc bãi cát bên bờ sông. Từ đó, chàng đến Toulouse, nơi chàng học khiêu vũ rất cừ, lại biết dùng cả kiếm hai lưỡi, đúng theo thói quen của sinh viên trường đại học ấy là hay vung tay múa chân trong những trò chơi khiến họ bận rộn tối mặt tối mày; nhưng chàng chẳng ở lại đó lâu khi thấy họ thiêu sống các vị quản nhi như những con cá trích đỏ, miệng thầm kêu lên: “Lạy Chúa, xin đừng để con phải chết cái chết này! Bởi tự bản chất, con vốn dĩ đã khô khan lắm rồi, chẳng cần phải tự làm mình nóng thêm nữa.”

Chàng bèn đến Montpellier, nơi chàng hội ngộ các phụ nữ xứ Mirevaux cùng bầu bạn vui tươi, và từng có ý định dốc sức vào việc học y khoa; nhưng rồi chàng ngẫm lại rằng nghề nghiệp ấy quá ư phiền toái và ủ ê, và các thầy thuốc thì lúc nào cũng sực nức mùi thuốc thụt trông chẳng khác nào ác quỷ già. Do đó, chàng quyết định sẽ học luật; nhưng khi thấy ở nơi ấy chỉ có vỏn vẹn ba vị thông luật đầu chấy và một vị đầu trọc, chàng bèn rời đi. Trên đường đi, chàng đã xây nên cầu Guard và đấu trường Nimes chưa đầy ba tiếng đồng hồ – một công trình dường như mang nhiều nét thần thánh hơn là nhân gian. Sau đó, chàng tới Avignon, và chỉ ở chưa đầy ba ngày là chàng đã vướng vào lưới tình; bởi phụ nữ ở vùng này rất thích thú trò chơi gối chăn gần gũi, cốt vì đây là vùng đất dưới quyền Giáo hoàng. Nhận ra điều đó, gia sư kiêm người giám hộ Epistemon bèn kéo chàng rời khỏi chốn ấy, đưa chàng đến Valence thuộc vùng Dauphiny. Ở đây chẳng có mấy trò tiêu khiển, chỉ có điều bọn côn đồ trong trấn hay hành hung đám sinh viên, khiến chàng nổi giận đùng đùng. Cho đến một ngày chủ nhật nọ, thời tiết rất đẹp, dân chúng đang nhảy múa ngoài phố, và có một sinh viên ngỏ ý muốn bước vào vòng tròn để hòa mình vào cuộc vui, nhưng bọn côn đồ kia nhất quyết không cho cậu ta hòa nhập vào đám đông. Thấy vậy, chàng liền đứng ra bênh vực sinh viên nọ, nện cho chúng những đòn nhừ tử, quật ngã tả tơi cho đến khi đẩy hết thảy bọn chúng chạy thục mạng ra tận bờ sông Rhone, suýt nữa thì dìm chết chúng xuống nước, nếu như chúng không cúi rạp người xuống và ẩn mình im lìm suốt nửa dặm dưới đáy sông. Cái hố ấy nay vẫn còn nhìn thấy được.

Sau đó, chàng rời nơi ấy, chỉ với ba bước dài và một cú nhảy là tới được Angiers. Ở đây chàng thấy rất thoải mái và định ở lại một thời gian, ngặt vì dịch hạch đã đuổi họ đi nơi khác. Thế là từ đó chàng tới Bourges, miệt mài đèn sách suốt một thời gian dài và thu nhận được vô số kiến thức uyên bác về ngành luật. Chàng thường hay bảo rằng những bộ luật dân sự chẳng khác nào một tấm áo choàng bằng vải vàng vô cùng trân quý, vương giả và lộng lẫy nhưng lại viền những thứ dơ bẩn; bởi trên đời này chẳng có những cuốn sách nào đẹp đẽ hơn, hoa mỹ hơn hay hùng biện hơn những văn bản trong bộ Pandects, thế nhưng phần viền quanh chúng – tức là những lời chú giải của Accursius – lại quá đỗi bần tiện, đê hèn, thấp kém và vô vị, chẳng khác nào rác rưởi và sự bỉ ổi.

Rời Bourges, chàng đến Orleans và bắt gặp rất nhiều sinh viên ngông nghênh. Họ chào đón chàng rất nồng hậu, và chính tại đây chàng đã học chơi quần vợt giỏi đến mức thành bậc thầy của bộ môn ấy. Bởi sinh viên chốn đó coi đây là môn thể thao chủ lực; và đôi khi họ còn dẫn chàng đến những chốn ăn chơi của thần Tình yêu (ở thành phố ấy người ta gọi là những hòn đảo, bởi chúng hầu như bị bao quanh bởi những ngôi nhà khác chứ không liền kề với mặt đường), để chàng giải trí với trò poussavant, thứ mà các cô gái thành London gọi là trò ferkers in and in. Còn chuyện làm tổn hại bộ óc vì đọc sách quá đà thì chàng tuyệt đối tránh bằng mọi giá, cốt để không làm hại đến đôi mắt. Chàng càng cẩn trọng hơn về điều này sau khi được một trong các giáo thụ ở đó cảnh báo rằng chứng đau mắt chính là điều nguy hiểm nhất đối với thị lực. Cũng vì lý do này, khi chàng được phong cử nhân luật vào một ngày nọ, một sinh viên quen biết vốn chữ nghĩa chẳng có bao nhiêu, bù lại rất giỏi khiêu vũ và chơi quần vợt, đã làm bài thơ vịnh và biểu trưng cho các tân cử nhân tại trường đại học ấy như sau:

Kia vợt cầm tay, chớ lững lờ,

Bóng quần lót túi, dạ phăng-phơ,

Luật thư chóp mũ, oai ra phết,

Nhún nhảy khoan thai, múa uyển lơ,

Tài hoa khéo léo, đà khoe đủ,

Áo mũ cử nhân, xứng ngước chờ.