text

variant

footnote

line number

Theo tiếng gọi của Tự nhiên tôi đến,

Được Lý trí chuẩn thuận. Liệu có thể lầm đường, lựa chọn này,

Khi đã biến nơi thanh bình, tươi đẹp nhất trần gian,

Cùng mọi vẻ trù phú chẳng cần tranh giành,

Thành của riêng tôi, và không chỉ riêng tôi, bởi cùng tôi

Ẩn mình — phải nói là nép mình yên ả —

Dưới vườn cây kia, trong ngôi tranh nghèo nọ,

Một đứa trẻ mồ côi non trẻ từ mái ấm đã tàn lụi,

Đứa con gái duy nhất của cha mẹ tôi đang sinh sống:

Phải, hãy nghĩ về điều đó, hỡi trái tim tôi, và thôi thổn thức;

Hãy ngưng lại ở đó, và để thể xác đang thở này

Thôi thở nữa, mà hãy thỏa thuê tất thảy.

Ôi, nếu sự tĩnh lặng ấy chẳng phải lời tạ ơn Thiên Chúa

Vì những gì đã ban ơn, thì nào, khi ấy ở đâu

Lòng biết ơn mới tìm được chốn nghỉ ngơi? Mắt tôi chưa từng

Dán vào một cảnh vật nên thơ, tâm trí tôi cũng chưa từng

Tìm niềm vui giữa những nghĩ suy hạnh phúc,

Mà thiếu vắng bóng hình nàng, người tôi đang có, người giờ đây

Cùng tôi chia sẻ mái nhà yêu dấu này, đã ở đó,

Hoặc ở ngay gần bên. Dù bước chân tôi hướng về đâu,

Giọng nói nàng tựa chú chim ẩn mình đang cất tiếng hót;

Hình bóng nàng tựa tia chói sáng

Hay một bầu bạn vô hình, một hơi thở

Hay hương thơm chẳng lệ thuộc vào gió trời.

Trong mọi bước đi của tôi, trong những dòng suy tưởng

Mới lẫn cũ, và trong điều này,

Điều tôi yêu quý nhất, điều tuyệt vời nhất trên đời...

Hãy ôm lấy tôi, hỡi những ngọn đồi, và bao bọc lấy tôi.

Giờ đây giữa ánh ngày rạng rỡ, trong lành, tôi cảm nhận

Sự chở che của các bạn: tôi ghi khắc vào tim;

Tựa như bóng đêm thâm nghiêm che chở.

Nhưng tôi muốn gọi em là xinh đẹp; bởi dịu dàng,

Và êm ái, tươi vui, và xinh đẹp là em,

Thung lũng thân thương, trên khuôn mặt luôn mỉm cười,

Dù thanh bình nhưng tràn ngập niềm vui. Em rất đỗi hân hoan,

Hân hoan với những mỏm đá, vách núi rợp bóng cây, hồ nước của em,

Hòn đảo xanh duy nhất, và những bờ hồ quanh co,

Muôn vàn ngọn đồi đá nhỏ xinh,

Ngôi nhà thờ và những mái tranh xây bằng đá núi

Núp ru như những vì sao, vài chòm thưa thớt, nhưng phần lớn đơn côi,

Ẩn hiện mờ ảo trong chốn thâm sơn cùng cốc,

Hay trao nhau những ánh nhìn vui tươi,

Như những vì sao cách biệt có mây mù ngăn cách.

Note

Contents

5

10

15

20

25

30

35

40

Note:

Ngôi nhà tranh ở Grasmere này gắn bó, hơn hẳn Rydal Mount, với "thời kỳ đỉnh cao thơ ca" của Wordsworth. Nơi đây từng là một quán trọ, mang biển hiệu Bồ câu và Nhành Ô-liu — và từng được nhắc đến như vậy trong tác phẩm The Waggoner — chính vì thế mà trong suốt một thời gian dài, và cho đến nay, người ta thường gọi là "Dove Cottage" (Nhà tranh Bồ Câu). Là một ngôi nhà nhỏ hai tầng, nơi đây được miêu tả khá chi tiết — đúng như vào thời của Wordsworth — bởi De Quincey trong cuốn Kỉ niệm về các hồ, và bởi Cố Giám mục xứ Lincoln trong cuốn Hồi ký về người chú của ông.

"Mặt tiền của ngôi nhà quay ra hồ; phía sau là một mảnh vườn và vườn cây ăn trái nhỏ, nơi có một con suối và những mỏm đá; khoảng sân quây quần dốc thoai thoải về phía sườn núi rợp bóng cây ở phía trên."A

Dưới đây là miêu tả của De Quincey về ngôi nhà, khi ông nhìn thấy nó vào mùa hè năm 1807.

"Một ngôi nhà tranh màu trắng, với hai cây thủy tùng làm dịu bớt ánh chói lọi của những bức tường trắng" (những cây thủy tùng này nay vẫn đứng ở phía đông của ngôi nhà). "Một tiền sảnh nhỏ nằm giữa hai cánh cửa dẫn vào căn phòng có thể coi là phòng chính của ngôi nhà. Đó là một gian phòng hình chữ nhật, cao chưa tới tám thước rưỡi, dài mười sáu thước và rộng mười hai thước; được ốp vách gỗ sồi đánh bóng sẫm màu từ sàn đến trần, được chạm trổ nhẹ nhàng đầy tinh tế. Chỉ có duy nhất một khung cửa sổ — một ô cửa sổ nhà tranh hoàn hảo và giản dị, với những ô kính hình thoi, hầu như quanh năm được rợp bóng bởi những khóm hoa hồng; và vào mùa hè và mùa thu, là muôn vàn hoa nhài cùng các loài cây có mùi thơm khác... Tôi được dẫn lên một cầu thang nhỏ, tổng cộng có mười bốn bậc, để lên một phòng khách nhỏ, hay bất cứ tên gọi nào mà độc giả muốn đặt cho nó. Chính Wordsworth đã miêu tả lò sưởi của căn phòng này là

'Một nửa lò sưởi nhà bếp, một nửa lò sưởi phòng khách.'

Căn phòng cao chưa đầy bảy sáu inch, và về các kích thước khác thì gần như tương đương với phòng khách mộc mạc ở tầng dưới. Tuy nhiên, trong một hốc tường nhỏ, có một tủ sách gồm khoảng ba mục sách, dường như tô điểm thêm sự tôn nghiêm cho căn phòng như là phòng nghiên cứu và phòng sáng tác của nhà thơ, và thỉnh thoảng nơi đây cũng mang chức năng đó. Nhưng thường thì ông hay nghiên cứu, như tôi đã nhận thấy, và sáng tác ngay trên con đường lớn."B

Những bài thơ khác từ những năm sau này đề cập đầy đủ hơn rất nhiều so với những dòng trên về ngôi nhà tranh này, cùng khu vườn cây ăn trái của nó, nơi rất nhiều bài thơ trữ tình của Wordsworth được sáng tác.

"Khu vườn cây ăn trái," phần lớn mọc cỏ, thoải dốc lên cao; nhưng một phần đáng kể đá tự nhiên lộ thiên; và trên bề mặt đá đó, một số bậc đá thô sơ đã được đục đẽo bởi chính Wordsworth, với sự giúp đỡ của một người hàng xóm thân thiết — John Fisher — để có thể lên bậc thềm phía trên một cách thuận tiện hơn, nơi nhà thơ đã dựng cho mình một chiếc chòi nhỏ. Toàn bộ khu vườn và vườn cây ăn trái này không thay đổi nhiều kể từ năm 1800. Lối đi bậc thềm ngắn uốn lượn, với một khoảng cỏ dốc ở phía trên, được che bóng bởi những cây táo, phỉ, ô rô, hoàng kim, nguyệt quế và thanh lương trà. Dưới thềm là cái giếng từng cung cấp nước cho ngôi nhà tranh vào thời Wordsworth; và ở đó những khóm hoa anh thảo lá lớn vẫn mọc, chắc chắn là hậu duệ của những khía cây do chính tay ông và em gái trồng. Phía trên và giữa những khóm đá là hoa thủy tiên vàng, thứ mà họ cũng mang đến "khu vườn" của mình; những bông hoa hồng Giáng sinh mà họ trồng gần giếng đã được chuyển sang phía đông của khu vườn, nơi chúng phát triển tươi tốt vào năm 1882; nhưng nay thì than ôi! đã biến mất. Cây hoàng dương do nhà thơ trồng mọc sát ngay ngôi nhà tranh. Chiếc chòi nay không còn nữa; nhưng tại nơi nó từng đứng, một chiếc ghế băng đã được dựng lên. Con suối ẩn mình vẫn cất tiếng hát thầm như xưa nay vẫn thế, "mang tâm hồn tĩnh lặng ban phát cho muôn nơi," và chú chim xanh chắc chắn vẫn có thể được nhìn thấy, giống như hồi năm 1803. Những ẩn ý về khu vườn tại Dove Cottage trong các bài thơ tiếp theo sẽ được chú thích khi chúng xuất hiện.—Bt.

Contents 1800

Main Contents

Footnote A:

Xem Tiểu sử Wordsworth, tập i. tr. 156.—Bt.

return to footnote mark

Footnote B:

Xem Kỉ niệm về các hồ, v.v., tr. 130-137, Tác phẩm, tập ii., ấn bản năm 1862.—Bt.

return