Đang là mùa đông; không khí lạnh buốt, gió thổi căm căm, nhưng bên trong những cánh cửa đóng kín lại ấm áp và dễ chịu, và bên trong căn phòng kín ấy là đóa hoa; nó nằm trong củ hoa vùi dưới lớp đất phủ đầy tuyết.
Một ngày nọ, trời đổ mưa. Những giọt nước thấm qua lớp tuyết phủ xuyên xuống lòng đất, chạm vào củ hoa, và thì thầm về thế giới tươi sáng ngoài kia. Chẳng mấy chốc, một tia nắng rọi xuyên qua lớp tuyết vào đến tận rễ, khiến rễ cây bắt đầu cựa mình.
— Hãy vào đi, — đóa hoa lên tiếng.
— Ta không thể, — tia nắng đáp. — Ta chưa đủ sức để mở khóa cửa! Khi mùa hè đến, ta sẽ mạnh mẽ!
— Khi nào thì mùa hè đến? — Đóa hoa hỏi, và nàng lặp lại câu hỏi ấy mỗi khi có một tia nắng mới rọi xuống với mình. Nhưng mùa hè hãy còn ở rất xa. Tuyết vẫn phủ đầy mặt đất, và nước trên mặt hồ đóng băng vào mỗi đêm.
— Sao lâu thế! Sao lâu thế! — Đóa hoa thầm nghĩ. — Ta cảm thấy có sự cựa quậy và thôi thúc trong lồng ngực; ta phải vươn mình, ta phải mở cửa, ta phải bước ra ngoài, gửi lời chào buổi sáng đến mùa hè, và đó sẽ là khoảng thời gian hạnh phúc biết bao!
Thế rồi đóa hoa cựa quậy và vươn mình bên trong lớp vỏ mỏng đã được nước làm mềm từ bên ngoài, được tuyết và đất sưởi ấm, và được tia nắng gõ cửa; nó vươn chồi lên khỏi lớp tuyết với một đóa hoa trắng ngả xanh trên chiếc cuống xanh, cùng những chiếc lá nhỏ dày dường như muốn che chở cho nó. Tuyết rất lạnh, nhưng đã bị tia nắng xuyên thủng, thế nên việc vươn qua lớp tuyết chẳng mấy khó khăn, và giờ đây tia nắng chiếu xuống với sức mạnh lớn hơn trước.
— Chào mừng, chào mừng! — Mỗi tia nắng đều ngân nga ca hát, và đóa hoa vươn mình nhô lên khỏi lớp tuyết để hòa vào thế giới rực rỡ hơn. Những tia nắng vuốt ve và hôn lên nó, khiến nó nở bung trọn vẹn, trắng muốt như tuyết và điểm xuyết những sọc xanh. Nó cúi đầu trong niềm hạnh phúc và sự khiêm nhường.
— Đóa hoa xinh đẹp! — Các tia nắng trầm trồ. — Bạn mới duyên dáng và mỏng manh làm sao! Bạn là người đầu tiên, bạn là người duy nhất! Bạn là tình yêu của chúng tôi! Bạn là chiếc chuông ngân vang báo hiệu mùa hè, mùa hè tuyệt đẹp, khắp miền quê và phố thị. Toàn bộ tuyết sẽ tan chảy; những cơn gió lạnh sẽ bị xua đuổi; chúng ta sẽ thống trị; vạn vật sẽ chuyển xanh, và rồi bạn sẽ có những người bạn đồng hành, hoa tử đinh hương, hoa đậu chổi và hoa hồng; nhưng bạn là người đầu tiên, thật duyên dáng, thật mỏng manh!
Đó là một niềm vui lớn lao. Cảm tưởng như không khí đang cất tiếng hát ca, như những tia sáng đang len lỏi qua từng chiếc lá và cuống của đóa hoa. Nó đứng đó, mong manh và dễ dã vỡ là thế, nhưng lại kiên cường biết bao trong vẻ đẹp tuổi trẻ; nó đứng đó trong chiếc áo trắng sọc xanh của mình, và mang mùa hè đến. Nhưng vẫn còn một khoảng thời gian rất dài nữa mới đến chính vụ mùa hè. Những đám mây che khuất mặt trời, và những cơn gió lạnh buốt bắt đầu thổi.
— Ngươi đến quá sớm rồi, — Gió và Thời Tiết gầm gừ. — Bọn ta vẫn còn quyền uy, và ngươi sẽ phải nếm trải điều đó, rồi phải cúi đầu khuất phục trước bọn ta. Lẽ ra ngươi nên nằm im một chỗ trong nhà chứ đừng có xớ rớ chui ra đây khoe mẽ. Thời của ngươi chưa tới đâu!
Thật là cái lạnh cắt da cắt thịt! Những ngày tiếp theo chẳng mang lại nổi lấy một tia nắng. Đó là thứ thời tiết có thể bẻ gãy đôi một đóa hoa nhỏ bé nhường ấy vì giá buốt. Nhưng đóa hoa lại có sức mạnh lớn hơn chính bản thân nó tưởng tượng. Nó kiên cường nhờ niềm vui và niềm tin vào mùa hè, thứ chắc chắn sẽ tới, đã được báo hiệu bởi nỗi khát khao sâu thẳm và được xác nhận bởi ánh nắng ấm áp; và cứ thế, nó vẫn hiên ngang đứng giữa tuyết trong tấm áo trắng ngần, cúi đầu ngay cả khi những bông tuyết rơi dày và nặng trĩu, còn những cơn gió băng giá quét qua người.
— Mày sẽ gãy thôi! — Chúng chế giễu. — Rồi sẽ tàn lụi, tàn lụi mà thôi! Mày ra đây làm gì hả? Sao lại để bản thân bị dụ dỗ cơ chứ? Tia nắng chỉ đang đùa cợt mày thôi. Giờ thì mày phải nhận lấy hậu quả đi, cái đồ ngốc nghếch của mùa hè.
— Đồ ngốc của mùa hè! — Nó lặp lại trong buổi sáng giá lạnh.
— Ồ, đồ ngốc của mùa hè! — Đám trẻ reo hò mừng rỡ. — Đằng kia có một bông kìa — đẹp quá, đẹp quá! Bông đầu tiên, bông duy nhất!
Những lời ấy mang lại cho đóa hoa sự ấm áp vô bờ, chúng tựa như những tia nắng ấm áp vậy. Trong niềm vui sướng, đóa hoa thậm chí chẳng cảm nhận được khoảnh khắc mình bị bẻ gãy. Nó nằm gọn trong bàn tay trẻ thơ, được đôi môi trẻ thơ hôn lên, được mang vào căn phòng ấm áp, được ngắm nhìn bởi những ánh mắt dịu dàng và được cắm vào một lọ nước. Thật là tiếp thêm sinh lực, thật là sảng khoái làm sao! Đóa hoa cứ ngỡ như mình vừa bước vào mùa hè một cách đột ngột.
Đứa con gái trong nhà, một cô bé xinh xắn, vừa cử hành nghi thức xác tín đạo, và cô có một người bạn cũng vừa mới chịu lễ này. Cậu đang ôn thi cho một kỳ tuyển dụng quan trọng. "Cậu ấy sẽ là đồ ngốc mùa hè của em," cô bé nói; rồi cô nâng niu đóa hoa mỏng manh đặt vào một tờ giấy thơm, trên đó có ghi những vần thơ mở đầu bằng "đồ ngốc mùa hè" và kết thúc cũng bằng "đồ ngốc mùa hè". "Bạn tôi ơi, hãy cứ làm một tên ngốc mùa hè đi." Cô đã dùng mùa hè để trêu chọc cậu. Vâng, tất cả những điều ấy đều nằm trong những vần thơ, và bức thư được gấp lại, đóa hoa cũng được xếp gọn trong lá thư ấy. Xung quanh nó tối đen như mực, tối y như những ngày nó còn ẩn mình trong củ. Đóa hoa lên đường bước vào chuyến hành trình, nằm trong túi thư, bị ép và nghiền nát, chẳng dễ chịu gì cho cam; nhưng rồi chuyện đó cũng mau chóng kết thúc.
Chuyến đi đã dứt; lá thư được mở ra và được người bạn trai đọc lấy. Cậu mới vui mừng làm sao! Cậu hôn lên lá thư, và nó được đặt cùng với những vần thơ đính kèm vào một chiếc hộp, nơi chứa đựng rất nhiều vần thơ hay, nhưng tất cả đều không có hoa; chỉ riêng nó là người đầu tiên, là duy nhất, đúng như những gì tia nắng đã gọi nó; và nghĩ đến điều đó thật là dễ chịu.
Hơn nữa, nó có thừa thời gian để suy ngẫm về điều đó; nó ngẫm nghĩ trong suốt quãng thời gian mùa hè trôi qua, mùa đông dài giá buốt lướt qua, và mùa hè lại quay trở về, trước khi nó xuất hiện thêm lần nữa. Nhưng giờ thì chàng trai trẻ chẳng còn chút vui mừng nào cả. Cậu cầm lá thư một cách cục cằn, vứt phăng những vần thơ đi, khiến đóa hoa rơi xuống đất. Dĩ nhiên là nó đã bẹp dúm và phai tàn, nhưng cớ gì phải vứt nó xuống đất cơ chứ? Dẫu vậy, nằm ở đây vẫn còn hơn là ở trong đống lửa, nơi những vần thơ và tờ giấy đang bị thiêu thành tro bụi. Chuyện gì đã xảy ra vậy? Một chuyện vẫn hay xảy ra:—đóa hoa đã biến cậu thành một kẻ ngốc, đó chỉ là một trò đùa; nhưng cô gái đã biến cậu thành một trò hề, thì đó lại chẳng phải trò đùa nữa, bởi trong suốt mùa hè, cô đã chọn một người bạn khác.
Sáng hôm sau, ánh mặt trời chiếu rọi vào đóa hoa giọt tuyết nhỏ bé đã bị ép bẹp, trông cứ như thể nó vừa được vẽ lên sàn nhà. Cô con gái nhà chủ, lúc đang quét dọn phòng, đã nhặt nó lên và kẹp vào một trong những cuốn sách để trên bàn, đinh ninh rằng nó vô tình rơi ra khi căn phòng được dọn dẹp. Một lần nữa, đóa hoa lại nằm giữa những vần thơ—những vần thơ in ấn—và chúng tốt hơn những vần thơ viết tay rất nhiều—ít ra thì người ta cũng đã tốn nhiều tiền hơn cho chúng.
Và rồi năm tháng trôi qua. Cuốn sách nằm trên giá, cho đến một ngày được lấy xuống và có ai đó đọc nó. Đó là một cuốn sách hay; bao gồm những vần thơ và khúc ca của nhà thơ Đan Mạch cổ Ambrosius Stub, rất đáng để đọc. Người đàn ông đang đọc sách lật qua một trang.
— Ồ, có một bông hoa kìa! — Ông thốt lên. — Một đóa giọt tuyết, một gã ngốc mùa hè, một gã thi sĩ khờ khạo! Chắc hẳn đóa hoa này đã được kẹp vào đây với một ngụ ý nào đó! Tội nghiệp Ambrosius Stub thay! Hắn cũng là một tên ngốc mùa hè, một gã thi sĩ khờ khạo; hắn đến quá sớm, trước cả thời đại của mình, và vì thế hắn phải nếm trải những cơn gió sắc lạnh, phải lang thang làm khách từ dinh thự của nhà quý tộc này sang điền chủ nọ, tựa như một bông hoa cắm trong ly nước, một bông hoa nằm giữa những vần thơ có vần điệu! Kẻ ngốc mùa hè, kẻ ngốc mùa đông, trò vui và sự dại khờ—nhưng lại là nhà thơ Đan Mạch trẻ tuổi đầu tiên, duy nhất và đầy tươi mới của những ngày tháng ấy. Vâng, ngươi sẽ mãi là một kỷ vật trong cuốn sách này, hỡi đóa giọt tuyết nhỏ bé: ngươi đã được gửi gắm vào đây với một ý nghĩa sâu xa.
Và thế là đóa giọt tuyết lại được đặt trở lại vào trang sách, cảm thấy vừa vinh dự vừa hạnh phúc khi biết rằng mình là một kỷ vật trong cuốn sách ca khúc huy hoàng ấy, và rằng người đầu tiên cất tiếng ca và ngòi bút cũng từng là một đóa giọt tuyết, từng là một gã ngốc mùa hè, và từng bị xem như một kẻ khờ trong những ngày tháng mùa đông. Đóa hoa đã hiểu điều đó theo cách riêng của mình, cũng giống như cách chúng ta lý giải mọi thứ theo cách riêng của mình vậy.
Đó là câu chuyện về đóa giọt tuyết.
