Ngày xửa ngày xưa, có một quý ông lịch thiệp, ngoài những đồ dùng khác, anh ta còn sở hữu một chiếc dụng cụ tháo giày và một chiếc lược chải tóc; nhưng anh ta cũng có cả chiếc cổ áo đẹp nhất trên đời, và chúng ta sắp sửa được nghe một câu chuyện về chiếc cổ áo này. Chiếc cổ áo đã cũ đến mức nó bắt đầu nghĩ đến chuyện lập gia đình; và một hôm, tình cờ nó thấy mình nằm chung trong một chậu giặt với một chiếc nịt bít tất. Cổ áo liền lên tiếng: “Trời ơi, tôi chưa từng thấy thứ gì mảnh mai và thanh tú, gọn gàng và mềm mại đến thế trước đây. Liệu tôi mạo muội xin hỏi quý danh của tiểu thư được không?”

“Tôi sẽ không nói cho anh biết đâu,” chiếc nịt bít tất đáp.

“Cơ ngơi của cô ở đâu khi ở nhà?” chiếc cổ áo hỏi tiếp. Nhưng vốn dĩ mang tính rụt rè, chiếc nịt bít tất chẳng biết phải trả lời một câu hỏi như thế nào.

“Ta đoán nàng là một chiếc thắt lưng,” chiếc cổ áo nói, “một dạng thắt lưng lót bên trong. Ta thấy nàng vừa hữu ích lại vừa duyên dáng, tiểu thư của ta ạ.”

“Anh không được phép nói chuyện với tôi,” chiếc nịt bít tất bảo; “tôi không nghĩ mình đã bày tỏ thái độ khuyến khích anh làm thế.”

“Ồ, khi một người xinh đẹp nhường ấy,” chiếc cổ áo cất lời, “chẳng phải đó đã là sự khích lệ lớn lao rồi sao?”

“Tránh ra; đừng đến gần tôi thế,” chiếc nịt bít tất thốt lên, “anh trông chẳng khác nào đàn ông cả.”

“Dĩ nhiên ta là một quý ông lịch lãm rồi,” chiếc cổ áo đáp, “ta có cả một chiếc dụng cụ tháo giày lẫn một chiếc lược chải tóc.” Điều này không đúng sự thật, bởi vì những thứ đó là của ông chủ hắn; nhưng hắn là một kẻ khoác lác.

“Đừng đến gần tôi nữa,” chiếc nịt bít tất nói; “tôi không quen điều đó.”

“Thật là làm dáng!” chiếc cổ áo lầm bầm.

Rồi chúng được vớt khỏi chậu giặt, đem đi hồ cứng, phơi lên một chiếc ghế dưới ánh nắng mặt trời, rồi lại được đặt lên bàn là. Và giờ đây, chiếc bàn là nóng rực tiến đến. “Mụ góa phụ,” chiếc cổ áo cất tiếng gọi, “bà góa phụ nhỏ bé ơi, tôi thấy ấm áp quá. Tôi đang thay đổi, tôi đang mất hết cả những nếp nhăn đây này. Cô đang đốt cháy một lỗ trên người tôi đấy. Ugh! Tôi ngỏ lời cầu hôn cô nhé.”

“Đồ giẻ rách,” chiếc bàn là là lượt đáp, lao phăng phăng đầy kiêu hãnh qua chiếc cổ áo, vì mụ ta tự tưởng tượng mình là một cỗ xe lửa đang băng qua đường ray và kéo theo các toa tàu. “Đồ giẻ rách!” mụ ta lặp lại.

Các mép của chiếc cổ áo bị sờn đôi chút, thế là người ta đem kéo ra để cắt xén lại cho phẳng phiu. “Ồ!” chiếc cổ áo thốt lên, “cô sẽ trở thành một vũ công hạng nhất mất; cô duỗi chân cừ quá. Tôi chưa từng thấy điều gì cuốn hút nhường ấy; chắc chắn không một con người nào có thể làm được như vậy.”

“Tôi ngỡ là thế,” chiếc kéo đáp gọn lỏn.

“Lẽ ra cô phải là một nữ bá tước mới phải,” chiếc cổ áo nói; “nhưng tất cả những gì tôi sở hữu chỉ là một quý ông lịch thiệp, một chiếc dụng cụ tháo giày và một chiếc lược. Ước gì tôi có cả một cơ ngơi vì lợi ích của cô.”

“Gì chứ? Hắn định cầu hôn mình đấy à?” chiếc kéo nghĩ thầm, và cô ta tức giận đến mức cắt quá mạnh tay vào chiếc cổ áo, khiến nó đành phải bị vứt xó vì chẳng còn dùng được nữa.

“Chắc ta buộc phải ngỏ lời với chiếc lược chải tóc vậy,” chiếc cổ thật thà nghĩ bụng; thế là một hôm nó lên tiếng nhận xét: “Thật kỳ diệu làm sao khi cô sở hữu một mái tóc đẹp tuyệt trần, tiểu thư của tôi ơi. Cô đã bao giờ nghĩ đến chuyện đính ước chưa?”

“Anh thừa biết là tôi có nghĩ đến chứ,” chiếc lược chải tóc đáp; “tôi đã đính ước với chiếc dụng cụ tháo giày rồi.”

“Đính ước rồi ư!” chiếc cổ áo kêu lên, “vậy là chẳng còn ai sót lại để mà cầu hôn nữa cả;” rồi nó ra điều phớt lờ mọi chuyện yêu đương tình ái.

Một thời gian dài trôi qua, và chiếc cổ áo được cho vào một chiếc bao tải chở đến nhà máy giấy. Ở đây có rất nhiều những mảnh giẻ rách, những mảnh hảo hạng nằm riêng một góc, được tách biệt khỏi đám thô ráp hơn, đúng ra phải thế. Tất cả bọn chúng đều có rất nhiều chuyện để kể, đặc biệt là chiếc cổ áo, vốn là một kẻ khoác lác kinh khủng. “Tôi từng có vô số cuộc tình,” chiếc cổ áo khoác lác kể lể, “chẳng ai để cho tôi được yên thân cả. Đúng là tôi từng là một quý ông rất mực lịch lãm; vô cùng kiêu kỳ. Tôi có một dụng cụ tháo giày và một chiếc lược mà tôi chẳng bao giờ dùng đến. Lẽ ra các người phải trông thấy tôi lúc bấy giờ, khi tôi được bẻ gập cổ xuống. Tôi sẽ không bao giờ quên mối tình đầu của mình; nàng là một chiếc thắt lưng, vô cùng quyến rũ, thanh tú và mềm mại, và nàng đã lao mình xuống chậu giặt vì tôi. Lại có cả một gụ góa phụ nữa, người đã say đắm tôi nồng nhiệt, nhưng tôi mặc thây nàng, để rồi nàng ra nỗi thâm sì. Người tiếp theo là một nữ vũ công hạng nhất; chính cô ta đã gây ra cho tôi vết thương mà đến tận bây giờ tôi vẫn còn chịu đựng, cô ta quá đỗi nồng nhiệt. Ngay cả chiếc lược chải tóc của tôi cũng đem lòng yêu tôi, và rụng sạch cả tóc vì nỗi buồn tình duyên trắc trở. Vâng, tôi đã trải qua rất nhiều kinh nghiệm kiểu này, nhưng nỗi đau lớn nhất của tôi là dành cho chiếc nịt bít tật—ý tôi là chiếc thắt lưng—kẻ đã nhảy ùm xuống chậu giặt. Tôi mang trên lương tâm mình rất nhiều điều, và thực sự đã đến lúc tôi nên được biến thành giấy trắng.”

Và cuối cùng thì chiếc cổ áo cũng đi đến kết cục đó. Tất cả những mảnh giẻ rách đều được chế biến thành giấy trắng, và chiếc cổ áo đã trở thành đúng mảnh giấy mà giờ đây chúng ta đang nhìn thấy, nơi câu chuyện này được in lên. Mọi chuyện xảy ra như một hình phạt dành cho nó, vì tội đã khoác lác một cách ghê rợn về những điều không có thật. Và đây cũng là lời cảnh tỉnh cho chúng ta, hãy cẩn trọng trong từng hành động của mình, bởi vì biết đâu một ngày nào đó chúng ta sẽ thấy mình nằm trong chiếc túi đựng giẻ rách, để rồi bị biến thành tờ giấy trắng, nơi toàn bộ lịch sử cuộc đời ta sẽ được viết lên, kể cả những hành động thầm kín nhất. Và sẽ chẳng mấy dễ chịu gì khi phải lang thang khắp thế gian dưới hình dạng một mảnh giấy, kể lể mọi điều chúng ta từng làm, y như chiếc cổ áo hay khoác lác kia vậy.