[Hampstead, ngày 27 tháng 10 năm 1818.]
Woodhouse quý mến của tôi,—Thư của anh mang lại cho tôi niềm hoan hỉ lớn lao, không chỉ bởi tình cảm thân thiết của anh mà còn hơn thế nữa, bởi sự đồng điệu với những điều thường được coi là vô cùng dễ chịu đối với “giới nghệ sĩ dễ nổi giận.” Câu trả lời tốt nhất tôi có thể dành cho anh là, theo lối làm việc cẩn trọng của một thư ký, đưa ra vài nhận định về hai điểm chính dường như đóng vai trò như những chiếc kim chỉ nam dẫn lối vào giữa toàn bộ những ý kiến thuận chiều và trái chiều xoay quanh thiên tài, tầm nhìn, thành tựu, hoài bão, vân vân.—Thứ nhất. Về bản thân Đặc điểm thơ ca (ý tôi là loại thơ ca mà, nếu tôi có chút ít năng lực nào, tôi chính là một thành viên; loại thơ ca khác biệt với dòng thơ của Wordsworth, hay dòng Thơ tuyệt đỉnh vị kỷ; vốn là một thực thể tự thân và đứng độc lập), bản thân nó không có hình hài cố định—nó không có cái tôi—Nó là vạn vật và cũng chẳng là gì cả—Nó không có tính cách riêng—nó đắm chìm trong ánh sáng và bóng tối; nó sống bằng sự hào hứng, dù là đục hay trong, cao hay thấp, giàu hay nghèo, hèn mọn hay cao cả—Nó tận hưởng việc nhào nặn một nhân vật Iago cũng nhiều như khi tạo ra một Imogen. Điều làm triết gia đạo đức chấn động lại chính là niềm vui của nhà thơ tắc kè hoa. Nó chẳng gây tổn hại gì từ sở thích thưởng ngoạn mặt tối của vạn vật, cũng giống như từ gu thẩm mỹ ưa chuộng mặt sáng của chúng, bởi vì tất cả đều quy tụ lại ở sự chiêm nghiệm. Một nhà thơ là sinh vật phi thơ ca nhất trong số mọi tồn tại, bởi vì anh ta không có Bản ngã—anh ta liên tục hòa mình vào và hóa thân thành một thể xác nào đó khác. Mặt Trời,—Mặt Trăng,—Biển cả, và những con người, vốn là những tạo vật của cảm xúc, mang tính thơ ca, và sở hữu một thuộc tính bất biến; nhà thơ thì không có, chẳng có chút bản ngã nào—anh ta đích thực là tạo vật phi thơ ca nhất trong tất cả những gì Chúa tạo ra.—Vậy nếu anh ta không có cái tôi, và nếu tôi là một nhà thơ, thì có gì là kỳ lạ khi tôi nói rằng mình sẽ không viết thêm nữa? Liệu có khi nào ngay vào khoảnh khắc đó, tôi đang ngẫm nghĩ về Tính cách của Saturn và Ops hay không? Thật là một điều đáng buồn khi phải thừa nhận; nhưng đó lại là sự thật phũ phàng, rằng không một từ nào tôi từng thốt lên có thể được mặc nhiên coi là một quan điểm xuất phát từ Bản ngã thực sự của tôi—làm sao có thể như vậy được, khi tôi vốn chẳng có Bản ngã nào? Khi tôi ở trong một căn phòng với mọi người, nếu tôi không bận chiêm nghiệm về những sáng tạo của chính bộ óc mình, thì khi đó, không phải cái tôi của tôi quay về với tôi, mà là bản ngã của từng người trong phòng bắt đầu áp đảo lấy tôi, khiến cho tôi chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủι đã bị xóa sổ hoàn toàn—không chỉ giữa những người lớn; điều đó cũng diễn ra y như vậy ngay cả trong một nhà trẻ đầy trẻ em. Tôi không biết mình có diễn đạt để anh hoàn toàn hiểu ý không: tôi chỉ mong chừng đó cũng đủ để anh thấy rằng không thể đặt niềm tin vào những gì tôi đã nói ngày hôm đó.
Thứ hai, tôi xin bàn về những hoài bão của mình, và về cuộc đời mà tôi tự định hướng cho bản thân. Tôi khao khát mang lại cho thế giới một chút ích lợi: nếu tôi được trời thương cho sống thọ hơn, đó có thể là công việc của những năm tháng trưởng thành hơn—trong khoảng thời gian này, tôi sẽ cố gắng vươn tới đỉnh cao nhất của thi ca mà sức chịu đựng được ban phách cho tôi có thể cho phép. Những hình dung mơ hồ của tôi về những bài thơ sắp tới thường khiến máu dồn lên trán tôi—Tất cả những gì tôi hy vọng là tôi sẽ không đánh mất mọi sự quan tâm đến các vấn đề nhân thế—rằng sự Dửng dưng đơn độc mà tôi dành cho những lời ca tụng, dẫu là từ những tâm hồn cao quý nhất, sẽ không làm cùn mòn bất kỳ sự nhạy bén thị giác nào mà tôi có thể có. Tôi không nghĩ điều đó xảy ra. Tôi cảm thấy chắc chắn rằng mình vẫn sẽ viết ra từ chính niềm khát khao và sự gắn bó thuần túy mà tôi dành cho cái đẹp, ngay cả khi những nhọc nhằn ban đêm của tôi bị thiêu rụi vào mỗi Buổi sáng, và chẳng có một ánh mắt nào thèm đoái hoài đến chúng. Nhưng ngay cả lúc này, có lẽ tôi cũng không đang nói từ chính con người mình, mà từ một Nhân vật nào đó trong tâm hồn mà tôi đang trú ngụ.
Tuy nhiên, tôi chắc chắn rằng câu tiếp theo đây xuất phát từ chính tôi—tôi cảm nhận được sự lo lắng, thiện chí và tình bạn của anh ở mức độ cao nhất, và tôi là
Bạn chân thành nhất của anh
John Keats.
