[Hampstead, 21 tháng 9 năm 1818.]

Charles Dilke thương mến của tôi,—Theo bản Bản tin Wentworth Place thì anh đã rời Brighton với sức khỏe cải thiện rất nhiều: do đó, dăm ba dòng thư lúc này sẽ mang lại niềm vui nhiều hơn là sự phiền toái. Tôi có nhiều điều muốn nói với anh, và rất muốn bắt tay ngay vào những chuyện ấy ở dòng thứ tư này đây: nhưng ngặt vì tâm trí tôi quá mực ngăn nắp nên chẳng thể tiến hành bất cứ việc gì mà thiếu đi những lời mở đầu cho phải lẽ.—Có lẽ anh từng nhận thấy rằng, khi ăn củ cải, tôi chẳng bao giờ bắt đầu từ phần rễ mà cứ liên tục nhúng phần chóp xanh nhỏ xíu vào muối; rằng trong ván bài Whist, hễ cầm trong tay một con Át là tôi nhất định phải đánh nó đầu tiên. Vậy thì làm sao tôi có thể đường hoàng bắt tay vào chuyện mà thiếu đi một bài luận về nghệ thuật viết thư cơ chứ? Thế nhưng, khi ngẫm lại rằng một tờ giấy chỉ có chỗ cho ba trang rưỡi, tôi lại tự hỏi làm sao mình có thể làm tròn trách nhiệm với một đề tài phong phú nhường ấy? Tuy nhiên, hệt như anh từng thấy lịch sử thế giới được thu nhỏ lại qua một thấu kính phân kì dưới dạng một Bản đồ niên đại, tôi cũng sẽ “với những chiếc vuốt co lại” mà thu gọn đề tài này thành một bảng phân loại—nhờ đó nó sẽ chỉ chiếm đúng phần còn lại của trang đầu tiên này thôi—

Khổ Giấy Lớn (Folio)—Dành cho các mục sư, luật sư, chính khách, và y bác sĩ thất nghiệp—hoặc như—Eustace, Thornton—những người đang ngưng hành nghề hoặc đi du lịch.

Khổ Giấy Viết (Foolscap)—1. Loại thượng hạng—Các nhà thơ giàu có hoặc quý tộc—chẳng hạn như Byron. 2. Loại thông thường—như chính bản thân tôi đây.

Khổ Giấy Tứ Khai (Quarto)—Các nhà kế hoạch dự án, chủ nhân bằng sáng chế, các chủ tịch, và những người trồng khoai tây.

Khổ Giấy Bath (Bath)—Các trường nội trú, và cư dân ngoại ô nói chung.

Khổ Giấy Viền Vàng (Gilt edge)—Những kẻ chải chuốt điệu đà nói chung, dù là nam, nữ hay người viết văn.

Khổ Giấy Bát Khai hoặc Giấy Thấm Lệ (Octavo or tears)—Tất cả những ai dùng con dấu có hình ảnh khêu gợi.

Khổ Giấy Thập Nhị Khai (Duodec.)—Thường được tìm thấy trên bàn phòng khách của các thợ may nón và thợ may áo phụ nữ.

Khổ Giấy Dải (Strip)—Ở cửa các nhà hát, hoặc bất cứ đâu.

Khổ Giấy Mỏng (Slip)—Chỉ là một biến thể khác.

Khổ Giấy Nhỏ (Snip)—Được gọi như vậy vì kích thước của nó bị ngụy trang bằng một nếp gấp.

Chắc anh đã nghe tin Hazlitt đang tiến hành kiện Blackwood. Tôi đã dùng bữa tối với anh ấy cách đây vài hôm ở nhà Hessey—chẳng có một lời nào được nhắc đến về chuyện đó, dù tôi được biết anh ấy đang vô cùng bực bội. Qua những gì tôi nghe được, Reynolds hình như đang hạnh phúc quá mức, còn Rice thì đang ở thị trấn. Tôi chưa gặp anh ấy, và có lẽ cũng chưa thể gặp trong một thời gian nữa, bởi cổ họng tôi vừa mới khỏi nay lại trở nặng hơn, và tôi quyết định ở nhà cho đến khi khỏe hẳn. Tôi đã định lên thị trấn vào ngày mai cùng với bà D., nhưng sáng nay tôi nghĩ tốt nhất là nên xin phép cáo lỗi với bà ấy. Ước gì tôi có thể nói rằng tình hình của Tom đã khá hơn chút nào. Hình bóng của em ấy cứ bám riết lấy tôi suốt cả ngày khiến tôi buộc phải ra ngoài—và dẫu tôi từng định dành chút thời gian để tự mình nghiên cứu, tôi lại đành phải viết và lao vào những hình tượng trừu tượng để giải tỏa bản thân khỏi khuôn mặt, giọng nói và sự yếu ớt của em ấy—thế nên giờ đây tôi sống trong một cơn sốt dằng dặc. Cơn sốt ấy hẳn là một thứ độc dược gặm nhấm cuộc sống, dẫu cho tôi vẫn cảm thấy khỏe khoắn đi chăng nữa. Hãy thử tưởng tượng “cuộc vây hãm đầy căm hận của những điều trái ngược”—nếu tôi nghĩ về danh tiếng, về thơ ca, thì điều đó tựa như một tội ác đối với tôi, vậy mà tôi buộc phải nghĩ đến nó nếu không muốn chịu đựng đớn đau. Tôi rất tiếc vì đã làm anh phiền lòng—tôi suýt chút nữa đã quyết định đốt lá thư này—nhưng quả thực tôi không đủ sự điềm tĩnh và cao thượng để xử lý mọi chuyện theo cách khác đi—rốt cuộc thì đây có lẽ chỉ là chứng suy nhược thần kinh do chất Thủy ngân gây ra mà thôi.

Tôi nghe nói Bailey đang lấy lại tinh thần, rồi anh ấy sẽ trở thành một con người vui vẻ, điều mà có lẽ trước đây tôi từng cho là bất khả—tôi nghĩ người ta cũng ít nhắc đến anh ấy hơn ở khu Little Britain. Tôi quên béng không hỏi bà Dilke xem bà ấy có điều gì cần nhắn nhủ riêng với anh hay không. Sáng nay trời trông có vẻ ảm đạm nên tôi không nghĩ bà ấy sẽ đi—nhưng khi cho người sang lấy vài cuốn sách của Gibbon thì tôi biết bà ấy đã đi rồi. Hôm qua tôi có chút hoảng hốt, vì tôi đã gửi đi một mảnh giấy chưa niêm phong với những lời mắng mỏ đùa cợt, cho đến khi tôi sực nhớ ra từ những gì Charles kể rằng người đầy tớ ấy không biết đọc cũng không biết viết—thậm chí còn chẳng viết được cho chính mẹ mình như Charles đã nhận xét. Tôi vừa nhận được thư từ Reynolds—mọi chuyện của anh ấy đang tiến triển vô cùng tốt đẹp. Dưới đây là bản dịch cho một câu thơ của Ronsard—

Tình yêu đã trút trọn nét đẹp vào dòng máu ấm áp của tôi.

Anh đã trải qua thời mặn nồng lãng mạn của mình, còn tôi thì chưa từng vướng vào, bằng không thì tôi nghĩ câu thơ này sẽ là một bữa tiệc thị soạn dành cho một trong những người tình của anh đấy. Dạo này Brown thế nào rồi?

Bạn chân thành của anh

John Keats.