Nhân Sư đang lim dim,
Cánh thu gọn lại rồi;
Lờ mờ đôi taiếc,
Ngẫm ngợi sự đời.
"Ai giải giùm ta bí ẩn,
Ngàn đời giữ kínmật?
Ta đợi chờ nhà hiền triết
Khi mọi người ngủ say:—
"Số phận của đứa trẻ,
Ý nghĩa của con người;
Quả ngon của điều ẩn giấu;
Bố cục tựa Daedalus;
Từ giấc ngủ tỉnh giấc,
Từ thức giấc chìm sâu;
Sự sống vượt qua cái chết,
Tầng sâu nối tầng sâu?
"Hiên ngang như tia nắng,
Cây cọ vươn thẳng lên;
Con voi đang gặm cỏ,
Bình thản chẳng nao núng;
Trong chuyển động tuyệt đẹp
Chim hoạ mi đập cánh;
Những chiếc lá tốt lành nơi ẩn náu,
Hát lên khúc sầu ca tĩnh lặng của ngươi.
"Những con sóng thẹn thùng,
Trong sự khác biệt dịu ngọt,
Vui đùa cùng làn gió,
Những người bạn cũ gặp nhau;
Những nguyên tử chuyển dời,
Những thực thể nguyên thủy,
Vững vàng lôi kéo, vững vàng thúc đẩy,
Bởi các cực có linh hồn.
"Biển, đất, không khí, âm thanh, tĩnh lặng.
Cây cỏ, thú bốn chân, loài chim,
Bị mê hoặc bởi một khúc nhạc,
Được lay động bởi một vị thần,—
Mỗi người tôn vinh lẫn nhau,
Vẫn đồng hành mãi mãi;
Đêm che khuất buổi sáng,
Làn sương che ngọn đồi.
"Đứa bé bên mẹ mình
Được tắm đẫm niềm vui;
Những giờ phút trôi qua không đếm xuể,—
Mặt trời là món đồ chơi của nó;
Toả sáng sự bình yên của muôn loài,
Không một bóng mây trong đôi mắt;
Và tổng hòa của thế giới
Nằm gọn trong bức thu nhỏ dịu êm.
"Nhưng con người co ro và đỏ mặt,
Trốn tránh và giấu giếm;
Hắn lủi thủi và dòm ngó,
Hắn lươn lẹo và trộm cắp;
Yếu đuối, u sầu,
Liếc nhìn đầy đố kỵ,
Một kẻ ngốc, một kẻ đồng loã,
Hắn làm ô uế mặt đất.
"Người mẹ lớn cất lời,
Khi chứng kiến sự sợ hãi của hắn;—
Theo tiếng vọng của Người
Cả cõi trần run lẩy bẩy:—
'Ai đã pha thuốc vào cốc của con ta?
Ai đã nhào trộn bánh mì của con ta?
Ai, bằng nỗi buồn và sự điên loạn,
Đã làm đầu óc đứa con ta u mê?'"
Tôi nghe một nhà thơ đáp lời
Lớn tiếng và đầy vui tươi,
'Cứ nói đi, Nhân Sư ngọt ngào! Khúc điếu văn của ngươi
Là những bài ca vui đối với tôi.
Tình yêu sâu sắc nằm ẩn khuất
Dưới những bức tranh thời gian này;
Chúng phai mờ trong ánh sáng
Của ý nghĩa siêu việt.
"Con ác thú hành hạ con người
Chính là tình yêu Điều Tốt;
Há miệng vực của Long Vương,
Được thắp sáng bởi ánh hào quang từ đấng Phước Lành.
Dòng sông quên lãng của Tự nhiên
Không thể làm mê muội lần nữa,
Kẻ mà tâm hồn nhìn thấy sự hoàn hảo,
Thứ mà đôi mắt hắn hoài công tìm kiếm.
"Đến với tầm nhìn sâu sắc hơn,
Tâm linh con người phải lặn sâu;
Con mắt chuyển động không ngừng của hắn
Sẽ chẳng đến được đích nào;
Những tầng trời nay lôi cuốn hắn
Với sự ngọt ngào khôn tả,
Một khi tìm thấy,—vì những tầng trời mới
Hắn hất hủi những tầng trời cũ.
"Kiêu ngạo đã hủy hoại các thiên thần,
Sự hổ thẹn chuộc lại họ;
Ẩn chứa niềm vui ngọt ngào nhất
Trong những mũi gai của sự ăn năn.
"Ta có một người tình
Cao thượng và tự do ư?—
Ta ước gì anh ấy cao thượng hơn
Là đi yêu ta.
"Sự luân phiên vĩnh cửu
Lúc theo sau, lúc bay đi;
Và dưới nỗi đau, niềm vui nằm đó,—
Dưới niềm vui, nỗi đau ẩn mình.
"Tình yêu hoạt động ở trung tâm,
Nhịp tim luôn phập phồng;
Vút bay những nhịp đập mạnh mẽ
Đến tận rìa của ánh ban mai.
"Nhân Sư đần độn, cầu thần Jove giữ lấy năm giác quan ngươi;
Tầm nhìn ngươi đang mờ đục;
Cần cỏ thi, mộc dược và thì là cho Nhân Sư,
Để đôi mắt vẩn đục của ngươi được sáng rõ!"
Mụ Nhân Sư già cắn chặt bờ môi dày,—
Nói rằng, "Ai đã dạy ngươi gọi tên ta?
Ta là tâm hồn của ngươi, là bạn đồng hành;
Ta chính là tia sáng từ mắt ngươi.
"Ngươi là câu hỏi không có lời đáp;
Nếu ngươi có thể nhìn thấy con mắt thực sự của mình,
Nó vẫn luôn hỏi, luôn hỏi;
Và mọi câu trả lời đều là dối trá.
"Vậy hãy dấn thân vào hành trình qua tự nhiên,
Nó xuyên qua ngàn vạn bản chất;
Cứ hỏi tiếp đi, hỡi cõi vĩnh hằng được khoác áo;
Thời gian chính là câu trả lời sai lầm."
Nhân Sư vui vẻ vùng dậy,
Không còn co ro trong tượng đá;
Mụ tan biến vào đám mây tía,
Mụ hóa bạc trong ánh trăng;
Mụ vút thành ngọn lửa vàng;
Mụ nở thành những đóa hoa đỏ;
Mụ hòa vào con sóng bạc đầu:
Mụ đứng trên đỉnh Monadnock.
Qua muôn ngàn tiếng nói
Vị nữ thần vạn vật đã cất lời;
"Ai giải được một trong những ý nghĩa của ta
Chính là chủ nhân của tất cả những gì là ta."
