Trimalchio vô cùng thích thú trước lời thách thức này. “Này các bạn, nô lệ cũng là con người,” ông nhận xét, “nhưng không chỉ có thế, họ đã bú cùng dòng sữa với chúng ta, dẫu cho vận hạn nghiệt ngã có đè bẹp họ; và nếu ta còn sống, họ sẽ được uống nguồn nước của tự do: nói ngắn gọn lại, ta sẽ phóng thích tất cả bọn họ trong di chúc của mình. Ta để lại cho Philargyrus một điền trang cùng với người tình của hắn. Carrio sẽ nhận được một căn nhà cho thuê, khoản tiền thuế thân, cùng một chiếc giường và chăn đệm đi kèm. Ta lập Fortunata làm người thừa kế và xin phó thác nàng cho tất cả bạn bè của ta. Ta công bố mọi điều này trước công chúng để gia nhân của ta yêu mến ta lúc này cũng như khi ta đã qua đời.” Tất cả bọn họ bắt đầu ca ngợi sự hào phóng của người chủ, đúng lúc ông, dẹp bỏ vẻ đùa cợt sang một bên, liền ra lệnh đem bản di chúc tới và đọc to từ đầu đến cuối trong tiếng rên rỉ hòa theo của toàn thể gia nhân. Sau đó, nhìn sang Habinnas, ông khẩn khoản: “Anh thấy thế nào, người bạn thân mến của tôi; anh sẽ xây lăng mộ cho tôi theo đúng những bản vẽ mà tôi đã giao phó chứ? Tôi tha thiết cầu xin anh hãy tạc một con chó cái nhỏ ở dưới chân bức tượng của tôi, vài vòng hoa, mấy vạc nước hoa, và toàn bộ những trận đấu của Petraites. Nhờ lòng tốt của anh, tôi sẽ có thể sống tiếp ngay cả khi đã qua đời. Hãy lo sao cho mặt tiền rộng một trăm bộ và chiều sâu hai trăm bộ. Tôi muốn xung quanh tro cốt của mình được trồng đủ loại cây ăn quả; và cả thật nhiều dây leo nữa, bởi vì thật sai lầm khi một kẻ cứ lo trang hoàng cho ngôi nhà lúc sinh thời, lại chẳng màng chăm chút cho nơi mà hắn phải ở lâu dài hơn, và đó là lý do vì sao tôi đặc biệt muốn bổ sung dòng thông báo này:

--LĂNG MỘ NÀY SẼ KHÔNG--

--TRUYỀN CHO NGƯỜI THỪA KẾ--

“Dù sao đi nữa, tôi sẽ lo liệu qua một điều khoản trong di chúc rằng mình không bị xúc phạm sau khi chết. Và để đề phòng bọn vô loại chạy xộc vào lăng mộ của tôi để phóng uế, tôi sẽ chỉ định một trong số các gia nô được phóng thích của mình làm người canh giữ lăng mộ. Tôi muốn anh tạc những con tàu đang giương buông căng gió trên lăng mộ của tôi, và hình ảnh tôi, trong bộ y phục quan chức, đang ngồi trên bục xét xử, với năm chiếc nhẫn vàng trên ngón tay, đang phân phát tiền xu từ trong một cái túi cho dân chúng, vì như anh biết đấy, tôi từng thết tiễn một bữa tiệc và tặng hai dinar cho mỗi vị khách. Hãy thể hiện cả một phòng yến tiệc nữa, nếu anh có thể, và những người trong đó đang vui vẻ tận hưởng. Ở bên phải tôi, anh có thể đặt bức tượng Fortunata đang bồ câu và dắt theo một con chó cái nhỏ bằng dây xích, cùng với cậu bé cưng của tôi, và những chiếc vạc lớn bị bịt kín bằng thạch cao để rượu không bị rò rỉ; hãy thể hiện một cái bị vỡ và một cậu bé đang khóc bên cạnh nó. Hãy đặt một chiếc đồng hồ mặt trời ở chính giữa, để bất cứ ai ngước nhìn xem mấy giờ rồi cũng sẽ phải đọc tên tôi dù họ muốn hay không. Còn về văn bia, hãy suy nghĩ thật kỹ điều này, và xem anh có thấy nó thích hợp hay không:

NƠI AN NGHỈ CỦA G. POMPEIUS TRIMALCHIO

NGƯỜI ĐƯỢC PHÓNG THÍCH CỦA MAECENAS

ĐƯỢC SẮC PHONG CHỨC AUGUSTAL, SEVIR KHI VẮNG MẶT

ÔNG ĐÃ CÓ THỂ LÀ THÀNH VIÊN CỦA

MỌI QUÂN KHU Ở ROME NHƯNG ĐÃ KHÔNG MUỐN

DŨNG CẢM, KIÊN CƯỜNG, TRUNG THỰC

ÔNG TRÂN LÊN TỪ BÀN TAY TRẮNG VÀ ĐỂ LẠI

BA MƯƠI TRIỆU SESTERCE

ÔNG CHƯA TỪNG NGHE MỘT TRIẾT GIA NÀO

VĨNH BIỆT TRIMALCHIO

VĨNH BIỆT HÀNH KHÁCH QUA ĐƯỜNG