“They said of old the Soul had human shape,

But smaller, subtler than the fleshly self,

So wandered forth for airing when it pleased.

And see! beside her cherub-face there floats

A pale-lipped form aerial whispering

Its promptings in that little shell her ear.”

Tin tức thường được lan truyền một cách vô tình nhưng vô cùng hiệu quả, tựa như thứ phấn hoa mà bấy loài ong vô tình mang đi — chúng nào hay biết thân mình đẫm thứ bột ấy — khi đang râm ran bay lượn tìm thứ mật ngọt quen thuộc của riêng mình. Sự ví von tinh tế này ứng với Fred Vincy, kẻ vào buổi tối hôm ấy tại nhà xứ Lowick đã nghe các quý bà sôi nổi bàn tán về nguồn tin mà người đầy bếp lớn tuổi của họ nghe được từ Tantripp, liên quan đến việc ông Casaubon bất ngờ nhắc đến ông Ladislaw trong một điều khoản bổ sung của di chúc, được lập ngay trước khi qua đời. Cô Winifred vô cùng kinh ngạc khi phát hiện ra em trai mình đã biết chuyện từ trước, và nhận xét rằng Camden là kẻ kỳ diệu nhất trong việc nắm bắt mọi thứ mà chẳng hề hé môi; đoạn Mary Garth liền bảo rằng điều khoản bổ sung ấy có lẽ đã bị lẫn lộn với tập tính của loài nhện, khiến cô Winifred chẳng buồn lắng nghe. Bà Farebrother thì cho rằng tin tức đó có liên quan đến việc họ chỉ mới bắt gặp ông Ladislaw ở Lowick có một lần, trong khi cô Noble cứ phát ra những tiếng kêu meo meo nhỏ nhẹ đầy thương cảm.

Fred biết rất ít và cũng chẳng mờm màng gì về Ladislaw hay nhà Casaubons, tâm trí cậu chẳng mảy may nhớ đến cuộc bàn tán đó cho đến một hôm, khi ghé thăm Rosamond theo lời dặn của mẹ để nhắn nhủ vài lời trên đường đi ngang qua, cậu tình cờ thấy Ladislaw đang rời đi. Fred và Rosamond giờ đây chẳng còn chuyện gì để trò chuyện với nhau nhiều nữa, từ khi cuộc hôn nhân đã đưa cô ra khỏi những va chạm với đám em trai phiền toái, và nhất là kể từ khi cậu có một bước đi mà cô cho là ngớ ngẩn, thậm chí đáng khiển trách, từ bỏ Giáo hội để dấn thân vào công việc kinh doanh của ông Garth. Thế nên, Fred thích trò chuyện về những tin tức mà cậu cho là vô thưởng vô phạt hơn, và “nhân cơ hội nhắc đến chàng thanh niên Ladislaw nọ”, cậu đã kể lại những gì mình nghe được ở nhà xứ Lowick.

Lại nói về Lydgate, cũng giống như ông Farebrother, anh biết nhiều hơn những gì mình nói, và một khi đã suy ngẫm về mối quan hệ giữa Will và Dorothea, những phỏng đoán của anh thậm chí đã đi xa hơn thực tế. Anh tưởng tượng rằng giữa họ có một thứ tình cảm nồng nhiệt từ cả hai phía, và điều này khiến anh thấy quá ư nghiêm trọng để mà đem ra bàn tán. Anh nhớ lại sự cáu kỉnh của Will khi anh nhắc đến bà Casaubon, và vì thế càng thêm phần thận trọng. Nhìn chung, những phỏng đoán ấy, cộng với những gì anh biết thực tế, càng làm tăng thêm sự thân thiện và khoan dung của anh đối với Ladislaw, đồng thời giúp anh thấu hiểu sự do dự đã giữ chân chàng trai này ở Middlemarch sau khi anh ta từng tuyên bố sẽ rời đi. Việc Lydgate hoàn toàn không có ý định bàn tán với Rosamond về chủ đề này cho thấy một khoảng cách nhất định giữa tâm trí anh và vợ mình; quả thực, anh không hoàn toàn tin tưởng vào sự kín đáo của cô đối với Will. Và anh đã đúng; dù anh không thể lường trước được cách thức mà tâm trí cô sẽ thúc đẩy cô cất lời.

Khi cô đem câu chuyện của Fred kể lại cho Lydgate, anh liền nói: “Hãy cẩn thận đấy, đừng để lộ dù chỉ là một bóng gió nhỏ nhất với Ladislaw nhé, Rosy. Cậu ta rất dễ nổi giận lôi đình như thể em đang sỉ nhục cậu ta vậy. Dĩ nhiên, đó là một câu chuyện nhức nhối.”

Rosamond quay cổ, vuốt nhẹ mái tóc, trông chẳng khác nào hiện thân của sự dửng dưng điềm tĩnh. Thế nhưng, vào lần tiếp theo Will ghé đến lúc Lydgate không có nhà, cô lại bóng gió trêu chọc chuyện anh mãi vẫn chưa chịu về Luân Đôn như đã dọa.

“Tôi biết hết mọi chuyện rồi đấy. Tôi có một chú chim nhỏ chuyên thì thầm những điều mật thiết,” cô nói, đầu nghiêng đi với những điệu bộ vô cùng xinh xắn trên món đồ thêu đang cầm cao giữa những ngón tay thoăn thoắt. “Có một nam châm cực kỳ mạnh đang ở khu vực này đấy.”

“Chắc chắn là vậy rồi. Chẳng ai hiểu rõ điều đó hơn cô đâu,” Will đáp lại với vẻ lịch thiệp nhạt nhòa, nhưng trong lòng đã sẵn sàng nổi giận.

“Thật sự là một mối tình lãng mạn nhất trên đời: Ông Casaubon nổi ghen, và lường trước rằng chẳng có ai khác mà bà Casaubon lại muốn kết hôn cùng, và cũng chẳng có ai muốn cưới bà ấy bằng một quý ông nào đó; rồi ông ta vạch ra kế hoạch phá hỏng tất cả bằng cách buộc bà ấy phải từ bỏ toàn bộ gia tài nếu dám kết hôn với quý ông đó — rồi — rồi — rồi — ồ, tôi chẳng mảy may nghi ngờ gì rằng cái kết sẽ vô cùng lãng mạn cho mà xem.”

“Lạy Chúa vĩ đại! Ý cô là gì?” Will thốt lên, khuôn mặt và đôi tai đỏ bừng, nét mặt biến sắc như vừaứng chịu một cú sốc mạnh. “Đừng có đùa giỡn; hãy nói cho tôi biết cô có ý gì đi.”

“Anh thực sự không biết gì sao?” Rosamond cất lời, không còn vẻ đùa cợt nữa, và chẳng mong gì hơn ngoài việc được kể lại để khơi gợi nên những phản ứng.

“Không!” anh đáp lại với giọng đầy sốt ruột.

“Không biết rằng ông Casaubon đã để lại trong di chúc điều khoản rằng nếu bà Casaubon kết hôn với anh thì bà ấy sẽ bị tước bỏ toàn bộ tài sản ư?”

“Làm sao cô biết điều đó là sự thật?” Will hỏi dồn dập.

“Anh trai Fred của tôi nghe được từ nhà Farebrother.” Will bật dậy khỏi ghế và với lấy chiếc mũ của mình.

“Tôi dám cá là bà ấy thích anh hơn là đống tài sản đó,” Rosamond nói, đứng nhìn anh từ phía xa.

“Xin cô đừng nói thêm lời nào về chuyện này nữa,” Will cất giọng trầm khàn, khác hẳn với giọng điệu nhẹ nhàng thường ngày của anh. “Đó là một sự sỉ nhục đê tiện đối với bà ấy và cả tôi nữa.” Đoạn anh thừ người ngồi xuống, mắt nhìn đăm đăm về phía trước mà chẳng thấy gì cả.

“Giờ thì anh đang giận tôi rồi đấy,” Rosamond nói. “Thật quá đáng khi cứ ôm hận trong lòng như thế. Lẽ ra anh phải biết ơn vì tôi đã kể cho anh nghe chứ.”

“Thì tôi có đây,” Will đáp cộc lộc, cất lời với thứ tâm trạng nửa tỉnh nửa mê thường thấy ở những kẻ mộng du khi trả lời câu hỏi.

“Tôi chờ để được nghe tin về đám cưới đấy nhé,” Rosamond trêu chọc.

“Không bao giờ! Cô sẽ chẳng bao giờ được nghe về đám cưới ấy đâu!”

Thốt lên những lời đầy bồng bột ấy, Will đứng phắt dậy, đưa tay ra về phía Rosamond với dáng vẻ của một kẻ mộng du, rồi quay lưng bước đi.

Khi anh đi rồi, Rosamond rời khỏi ghế và bước đến phía bên kia căn phòng, khi đến nơi liền tựa người vào chiếc tủ đựng đồ, mệt mỏi nhìn ra ngoài cửa sổ. Cô bị chìm ngập trong sự chán chường, cùng nỗi bất mãn mà trong tâm trí phụ nữ thường hay biến tướng thành một thứ ghen tuông vặt vãnh, chẳng bám vào bất kỳ đòi hỏi thực tế nào, chẳng bắt nguồn từ một niềm đam mê sâu sắc nào ngoài sự đòi hỏi mơ hồ của tính ích kỷ, vậy mà lại đủ sức thúc đẩy cả hành động lẫn lời nói. “Thật sự chẳng có gì đáng để mà bận tâm cho cam,” cô nàng tội nghiệp Rosamond thầm nghĩ, nhớ về gia đình ở Quallingham chẳng mảy may viết thư cho mình; và rằng có lẽ khi Tertius trở về nhà, anh lại cằn nhằn cô về chuyện tiền nong. Cô vốn đã ngầm trái lời anh khi nhờ cha mình giúp đỡ, để rồi cuối cùng nhận lại câu trả lời dứt khoát: “Chính ta còn đang sắp cần người giúp đây này.”