Pasha đã tính toán tất cả với sự chính xác đến tới nửa mét, và căn cứ vào kinh nghiệm đã trải qua, tôi biết rõ rằng, làm được như vậy quả là khó khăn, cho nên đã phải thầm khen ngợi đồng chí ấy trong suy nghĩ riêng của mình.
Bọn chúng đã dừng chân ngay trước nơi phục kích, và tôi có thể nhận rõ cả ba đứa, – từ dưới đùi trở lên.
Hai vai viên thượng úy và trung úy đều đeo những chiếc ba lô ních căng một thứ đồ vật gì đó, mà xét theo hình dáng phần nổi tròn trĩnh của ba lô thì đúng là một vật mềm, nhưng điều đó thật ra còn chưa nói lên được cái gì cả: thông thường người ta cũng hay bọc bộ điện đài bằng một chiếc áo mưa, bên trong có chèn lót bằng một bộ áo quân mặc lót chưa dùng tới.
Gương mặt viên đại úy có một vẻ đẹp đôn hậu – lành mạnh, vững tin, không có gì là trâng tráo, càn bậy cả. Và cũng chính hắn tỏ ra có thái độ bình thản, tự nhiên, không có gì quá hối hả. Tôi rất ưa những nét tính cách như vậy.
Viên sĩ quan thứ hai – viên thượng úy – gợi cho tôi một phần nào nhớ tới Bashka, anh công nhân khuân vác hàng ở cảng Balaklava, là một tay nát rượu.
Mỗi lần uống xong, anh ta cầm lấy quai những chiếc bình bằng đất sét nung giơ lên rồi lần lượt đập ngay vào đầu mình, trước sự khoái trá của đám người cũng ngây ngốc như chính anh ta. Cũng có thể là Bashka mập lùn hơn và tất nhiên về dáng trông có khác hơn, nhưng nét mặt cả hai người đều rất giống nhau. Vì vậy, tôi lập tức đặt ngay tên viên thượng úy đó là đứa vạm vỡ để dùng riêng với mình.
Còn viên sĩ quan thứ ba – viên trung úy – cứ theo bộ điệu anh ta mà xét thì chẳng khác nào dập từ một khuôn ra cả – một loại cán bộ cấp trung đội trẻ măng, rất điển hình, một S.K. (nghĩa là chấm dứt buổi liên lạc) nào đấy, mà không hiểu sao tôi lại còn cho rằng, nếu cả ba đứa đều là điệp viên thì hắn ta đúng hơn cả phải là nhân viên điện đài, không thể nào khác được.
Họ là ai? Điều đó lúc này đây, qua từng phút một, Pasha phải xác định rõ, không được mắc sai lầm. Tôi biết rằng, trường hợp của đồng chí bây giờ khó khăn hơn gấp trăm lần so với trường hợp của chúng tôi cùng với cậu Nhóc đã gặp phải. Nhiệm vụ cũng vô cùng phức tạp không lấy gì mà so sánh được, cho nên tôi đã hình dung thấy rõ được tất cả sự căng thẳng thần kinh của anh.
Vừa kiểm tra và nhận định xem các loại giấy tờ đó là thật hay giả, anh vừa phải thầm cân nhắc những điều đã được biết về ba viên sĩ quan này và dựa theo hàng nghìn điều chỉ dẫn lùng tìm để xác định nhận dạng trong chân dung đã được phổ biến về chúng. Thêm vào đó còn luôn luôn phải nhận thấy những tình tiết và sắc thái khác nhau trong hành vi của họ, nhận thấy trò bịp bợm cùng với những phản ứng cân não của họ để có thể lập tức tóm ngay được đúng chỗ yếu, chỗ sơ hở và nếu cần thiết thì ra hiệu cho chúng tôi biết như đã quy ước mật với nhau. Và ngoài ra, anh cũng cần phải kiểm tra và đánh giá không sai sót các thứ giấy tờ, cách thức tạo ra giấy tờ đó, những điều thêm bớt cùng tất cả các dấu hiệu đặc biệt và chứng thực khác, cũng như phải xác định được nội dung các loại giấy tờ đó phù hợp đúng với tình hình thực tế tới mức độ nào.
Muốn tranh thủ và kéo dài được thời gian kiểm tra, từ giây phút đầu tiên tới tận giây phút cuối cùng, anh còn phải biết cải dạng và đóng kịch nữa: bắt chước một anh chàng nhân viên chất phác nào đấy xuất thân nông dân, cũng biết cảnh giác, nhưng trí tuệ thì thiển cận, chẳng qua nhờ có chiến tranh mà phất lên thành sĩ quan mà thôi. Hiện nay những con người như vậy không thiếu lắm đâu.
Ngoài ra, trong trường hợp này, anh còn phải buộc họ dùng “tay trái” nữa, điều đó thật chẳng giản đơn chút nào... khi đó, nếu đòi hỏi anh phải làm căng thẳng tình huống... Ngoài ra, khi có cơ hội, còn phải biết moi họ bằng cách đặt ra những câu hỏi gián tiếp dường như chẳng có liên quan gì... Ngoài ra... có lẽ, hắn còn có thể có hàng chục cái “ngoài ra”, hàng chục cái “đồng chí phải”, “đồng chí có nhiệm vụ phải”... ấy nữa, còn tôi thì biết rất rõ rằng, trong những giây phút như vậy, do thần kinh quá căng thẳng, thậm chí ngay cả những con chó săn sói, thuộc loài giống khỏe nhất, lưng chúng cũng phải ướt đẫm mồ hôi ra... Các đội tuần tiễu có thể lầm lẫn trong khi kiểm tra giấy tờ, nhưng người chiến sĩ làm công tác truy lùng thì không thể, không có quyền lầm lẫn...
Tôi ra hiệu bảo cậu Nhóc tóm giữ viên trung úy. Thật ra, cũng hãy còn chưa biết được là sẽ phải bắt giữ ai ở đây, nhưng kế hoạch chiến trường có tính chất cưỡng bách. Kế hoạch đó phân định rõ những nhiệm vụ, nghĩa vụ, do đó làm nảy sinh ra trách nhiệm – kể từ giây phút này, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về viên đại úy đầu trọc và tên vạm vỡ, còn cậu Nhóc thì về viên trung úy. Tôi đặt hy vọng vào cậu Nhóc trong giới hạn số kinh nghiệm ít ỏi của cậu ta và vì thế đã giao phó cho cậu nhận cái viên sĩ quan trẻ nhất và như tôi đã quy định, đúng hơn là như tôi đã dự đoán, ít nguy hiểm nhất.
