Ông đến Grodno vì việc chiếc “Dodge” và kết thúc một ngày làm việc ở đây với chiếc “Dodge”.
Viên thượng úy từ Zabolotye trở về khi trời đã tối. Nhìn dáng điệu mệt mỏi, bộ quần áo nhàu nát, bám đầy đất, cũng biết được rằng, anh đã hết sức cố gắng, nhưng vẫn không phát hiện được dấu vết gì thêm ở khu vực quanh lùm cây, nơi đã tìm thấy chiếc xe. Hỏi han, thăm dò, người dân địa phương cũng không thêm được tin tức gì, vì không ai nhìn thấy chiếc xe và những người đi trên xe cả.
Các dấu vết của chiếc xe bị cướp mãi về sau mới được chụp lại và Polyakov nhận phong bì ảnh đó lúc trời gần tối. Ông không xem chúng được, vì trời tối do đó đã quyết định là đến nhà ăn, sau cơm tối sẽ xem luôn thể.
Một ngày dồn dập bao công việc nhưng ông cũng hài lòng nhận định rằng, hầu hết mọi công việc đều xong xuôi. Còn việc lấy tờ sao biên bản quân y viện về cái chết của người lái xe (để biết xem anh ta bị giết như thế nào) thì có thể ủy nhiệm cho sĩ quan cấp dưới nào đó cũng được.
Lúc gần tối, ông đã nói chuyện với Cục trưởng trung tướng Egorov qua máy bộ đàm và trung tướng đã yêu cầu là không nên ở đây lâu. Nói chung, Egorov không thích để cho trưởng phòng truy lùng đi đâu quá một ngày đêm, nhưng Polyakov đã báo cáo, trình bày rõ, ông cần phải đến Lida và chỉ có thể trở về vào ngày mai vào buổi chiều. Trung tướng không hài lòng lắm, đặt ngay ống nghe xuống.
Sáng sớm hôm nay, Polyakov đi vội đến nỗi không thể nói chuyện được với Alekhin dù chỉ là mấy phút và vì vậy, ông có cảm giác là mình chưa làm tròn bổn phận với anh ta.
Giờ đây, việc quan trọng nhất trong chuyến đi này đã làm xong, thì việc quan trọng nhất tiếp theo trong ý nghĩ của ông là quay lại với vụ “Neman”.
Hôm qua, ngay sau khi nhận được bản dịch mật mã, ông đã gọi điện hỏi về tình hình hoạt động của các đoàn tàu từ ngày 9 đến 13 tháng tám trên tất cả sáu tuyến đường sắt trong khu vực hậu phương của mặt trận. Các tin tức ông đã nhận được, giờ đây chỉ cần bình tĩnh ngồi lại đọc, suy nghĩ và phân tích chúng. Polyakov quyết định sẽ làm việc này ở Lida, sau khi đã thảo luận mọi tình hình với Alekhin và sẽ suy nghĩ về vụ “chiến dịch Neman” một phần của đêm, và nếu cần thiết thì sẽ dành cả nửa buổi sáng ngày mai. Sau khi nói chuyện xong với trung tướng, ông liên lạc với phó phòng của ông và ra lệnh đến ngay Ban pharn gián quân đoàn không quân ở Lida để nhận những tin tức mới nhất do Cục thông tin liên lạc chuyển đến.
Đúng chín giờ tối, hoàn thành mọi công việc ở Grodno ông quyết định ra nhà ga. Ông ghé vào nhà ăn, đưa phiếu lĩnh hai món ăn đựng trong ca nhôm gồm xúp, mì, cháo thịt và rau – mà mọi người vẫn gọi đùa là món “hổ lốn”, – rồi chọn dãy bàn dài trong phòng ăn của hạ sĩ quan và lính thường, vì ở đây có vẻ sáng sủa hơn, ngồi ăn ở đó.
Từ sáng đến giờ ông chưa kịp ăn gì, nhưng mặc dầu vậy, trước khi ăn, ông không quên dở báo ra đọc. Thói quen vừa ăn vừa đọc báo hoặc sách của ông có từ thời trước chiến tranh, khi ông còn là một nhà báo. Lâu dần thói quen này thành nhu cầu: trong khi ăn phải đọc các tin tức mới nhất, phải suy nghĩ về chúng.
Tờ báo hôm nay, ông đã đọc lướt qua các đấu để từ sáng, có đăng một tùy bút lớn của Kostya Strunnikov trước đây là học trò và là trợ lý của trung tá. Kostya sau khi rời ghế đại học, liền được cử đến làm việc tại một toà soạn báo ngành, dưới quyền của Polyakov với cương vị là biên tập viên văn học, có triển vọng, nhưng không tiếp tục được. Chiến tranh, anh trở thành phóng viên mặt trận, và tài năng được phát triển, viết nhiều và ngày càng tốt hơn. Polyakov rất vui mỗi khi đọc bài của anh.
Khi lấy báo, Polyakov rút luôn tập ảnh, bày ra trên bàn và chăm chú xem. Trí nhớ đã không nhầm: các vết bánh xe chiếc “Dodge” trong ảnh khớp với dấu vết lốp xe mà nhóm Alekhin đã phát hiện ở khu rừng gần Stolbtsy. Hầu như chưa thật tin ở mắt mình, ông chăm chú xem kỹ lần nữa các bức ảnh rồi xếp lại và giở tờ báo ra, vừa ăn vừa định đọc, nhưng ông lại sốt ruột, gấp tờ báo lại, mặc dù ông đã định tâm đọc hết bài tùy bút.
Ông ăn vội ca cháo thịt rồi đứng dậy đi đến quân y viện.
Trong tập hồ sơ và biên bản dầy cộp về từng trường hợp chết đều có biên bản bệnh lý từng người – ông không tìm thấy tên người chiến sĩ lái xe Gusev. Polyakov đọc lại từng tên bệnh án, nhưng vẫn không thấy tên của Gusev.
Ban chỉ huy quân y viện đã đi ra ga để tiếp nhận thương binh mới được chuyển đến.
Polyakov liền hỏi bà bác sĩ trực ban về trường hợp Gusev.
- Có phải lái xe Gusev?... Có. Anh ta hiện nay là bệnh nhân của tôi, - bà bác sĩ hỏi và đáp luôn. Bà không giấu nổi vẻ thắc mắc của mình, nói luôn. - Anh ta còn sống thì làm sao lại có biên bản tử vong được!
Hai ba phút sau, ông cùng nữ bác sĩ vội đi theo dãy hành lang rộng, hai bên kê hai dãy giường dài của các thương binh. Polyakov, khoác trên mình chiếc áo choàng trắng, hơi rộng rảo bước đi theo bác sĩ, lúng túng trong tay áo rộng. Mùi thuốc sát trùng nồng nặc, cái mùi đáng ghét của bệnh viện làm ông nhớ lại thời kỳ điều trị và an dưỡng suốt năm tháng ròng trong năm chiến tranh đầu tiên sau lúc ông bị thương nặng và được đưa về quân y viện ở Mátxcơva và sau đó ở Gorky.
- Anh ấy bị một vật cứng đánh mạnh vào đầu, – nữ bác sĩ vừa đi vừa kể, – bị ngất lịm và sọ não bị chấn thương nặng. Sau khi ngã ngất, anh còn bị đâm thêm hai nhát dao từ sau lưng vào vùng tim, nhưng quả là may phúc, tim không việc gì, vì vết đâm không đúng...
- Thế hiện giờ còn hy vọng sống được không? - Polyakov cố lấy vẻ điềm tĩnh, hỏi lại.
- Những trường hợp như thế này khó xác định dứt khoát được. Nhưng nói chuyện với anh ta thì hoàn toàn không được. Nếu điều đó là hết sức cần thiết thì tôi buộc phải quyết định, nhưng nói chung là... đồng chí không được làm anh ta mệt thêm, – bỗng nhiên người nữ bác sĩ cao giọng nói và mỉm cười quay nhìn ông. Mãi lúc bây giờ Polyakov mới nhận ra chị còn rất trẻ và khá đẹp. - Hình như trước chiến tranh anh lái xe đã chở một giáo sư nào đó nên giờ đây, trong cơn mê sảng anh ta chỉ nói có một điều là đòi gặp cho được giáo sư đó... Ở đây...
Chị dừng lại trước phòng nhỏ có bốn giường dành cho thương binh nặng, chỉ cho ông chiếc giường kê sát cửa sổ và quay ra luôn. Trong tấm chăn trắng là một người gầy, khuôn mặt hốc hác vẻ đau đớn, ngực và đầu quấn đầy băng. Anh đang đờ đẫn mệt mỏi nhìn đâu đó trên trần nhà.
- Chào Nikolai Kuzmich, - trung tá cất tiếng chào, - sức khỏe thế nào?
Gusev, vẻ như không hiểu là anh đang ở đâu và chuyện gì đã xảy ra với anh, im lặng, trân trân nhìn Polyakov.
- Nikolai Kuzmich, cậu có nghe tôi hỏi không?.. Cậu có biết tôi không?
- Có, - Gusev thì thào nói, sau một lúc im lặng và hỏi luôn : - Đồng chí, đồng chí là giáo sư?
- Không, không phải giáo sư đâu. Tôi là trung tá của Cục phản gián. Chúng tôi đang lùng bắt bọn đã tấn công cậu đấy. Cậu có nhớ sự việc xảy ra thế nào không?.. Có thể kể lại không?.. Cố gắng xem... vì điều này rất quan trọng.
Gusev im lặng.
- Nói khẽ thôi nhé, - Polyakov kéo ghế ngồi sát giường. - Tuần trước cậu đã lái chiếc xe từ Grodno đi Vilnius... Chúng nó đã chặn cậu lại ở đâu?
Ông chăm chăm nhìn Gusev, nhưng anh này chỉ nằm im.
- Cậu gặp chúng nó, những đứa định giết cậu ấy, ở đâu?
Gusev vẫn im lặng.
- Nikolai Kuzmich! - Polyakov gọi to hơn. - Chúng nó tấn công vào xe cậu ra sao?
- Tại trạm kiểm soát, Gusev bỗng thì thào.
- Chúng nó ngồi ngay trong trạm kiểm soát, Polyakov vui mừng hỏi lại. Khi vừa ra khỏi Grodno?
- Vâng...
- Chúng có ba tên? - Polyakov giơ ngón tay, hỏi. - Hay là hai?
- Hai...
