Khizhnyak đánh thức họ dậy khi trời còn nhá nhem. Họ vội vã điểm tâm rồi vào rừng khi mặt trời chưa mọc.

Chung quanh đang triền miên trong giấc ngủ trước buổi bình minh. Họ đi theo con đường nhỏ để lại những dấu chân trên mặt cỏ đẫm sương bạc. Tamantsev có vẻ bực dọc nhìn quanh quất. Cảnh trời hôm nay hứa hẹn một ngày nóng bức – sương sẽ chóng tan và các dấu vết lại biến đi. Trong lúc khí trời còn mát mẻ thế này và hơi rừng còn thoảng mùi thơm dịu, bước đi quả là nhẹ nhàng thoải mái.

Andrei rất muốn được nói chuyện. Vì lát nữa họ sẽ phải tách và suốt ngày sẽ lang thang một mình trong rừng. Nhưng nói gì bây giờ nếu không phải là chuyện công tác, mà lại phải nói thầm. “Rừng không thích ồn ào”, đã nhiều lần Alekhin nhắc tới điều đó.

Nửa giờ sau, Andrei dẫn họ tới một con suối. Bên bờ suối, gần một bụi cây họ phát hiện thấy những vết giày ủng hôm qua còn nguyên. Tamantsev và Alekhin ngồi xổm quan sát kỹ vết giày và đo chiều dài đế giày. Lấy cuộn chỉ có nhiều nút thắt màu khác nhau, Tamantsev đo cẩn thận chiều dài, chiều rộng, độ lún sâu và chiều dày đế giày. Sau đó anh lấy ngón tay ấn vào dấu giày, đất hầu như không dính vào tay.

Anh quan sát kỹ hơn chừng một vài phút, lấy ngón tay ước lượng độ lún của mép giấy rồi nhận xét:

- Ủng sĩ quan Đức. Loại sản xuất hàng loạt, cỡ này ngang với cỡ số bốn hai của chúng ta. Ủng này chưa đi mấy, và có thể nói là còn mới, không thấy có hiện tượng đế đã bị hư mòn. Dấu vết này còn mới, chưa quá hai ngày đêm, dấu vết rất tình cờ; người đi giày xuống suối uống nước, không may trượt chân – trượt từ trên gốc cây cong queo xuống và để lại dấu chân. Người đi ủng này cao độ 175-180 xăngtimét.

- Trong, trong rừng này có người nào đó, - Andrei không im lặng mãi được, thì thầm nói. (Sau khi bị chấn thương, anh ta sinh nói lắp, đặc biệt trong những phút giây hồi hộp.)

- Một sự quan sát thật là tinh tế! - Tamantsev làu bàu chế diễu và với vẻ nghiêm túc anh nói tiếp:

- Có thể không phải chỉ có mình hắn. Vết tích trên cỏ không còn nữa, nhưng ở đây chắc là bọn chúng bước trên cây gỗ đổ cong queo. Và nếu như một thằng trong bọn chúng không để lại dấu vết gì, thì chúng ta khó lòng mà nhận ra được.

- Con suối này ta chưa nghe nói đến và từ ngoài đường cũng không thấy nó, - Andrei quay sang Alekhin, lầm rầm nói; anh muốn rằng, những dấu vết do anh phát hiện ngày hôm qua sẽ là kết quả bước đầu để tiếp tục đi sâu vào cuộc truy lùng, như vậy là, chỉ có những người thuộc các lối trong rừng này hoặc đã đi qua đây một vài lần rồi mới thông thạo lối đi tắt tới đây.

- Cũng như người có bản đồ, - Tamantsev bất ngờ nói chêm vào, - không còn nghi ngờ gì nữa, con suối này có trong bản đồ.

Thật buồn cho Andrei, Tamantsev nói đúng.

Cả ba người chăm chú lần mò quan sát trên mặt cỏ ướt sẫm rậm rạp, luồn dưới các bụi cây mọc quanh nguồn nước, xem xét cả các gốc cây.

- Thật là vô ích! - Tamantsev nhổ nước bọt trong lúc vẫn xoi mói tìm dấu vết mới. – Việc gì cậu cứ phải tìm chứng cứ. Dấu vết này chả nói lên cái gì mới cả. Cái chính chúng ta cần là nội dung bức điện. Không có nội dung bức điện thì chúng ta cứ như mèo mù đi tìm cá rán!

Nhất định hôm nay hoặc mai họ sẽ báo cho bên ta nội dung bức điện đó, - Alekhin nói. - Nhất định sẽ có, anh lại nhấn mạnh lần nữa. - Còn bây giờ chúng ta cứ phải chịu khó đi tìm cho ra nơi phát sóng và xác minh xem hôm kia những ai đã tới khu rừng này.

- “Cần phải... nhất định sẽ!” - Tamantsev cười. - Dấu vết, có thể chúng ta sẽ tìm được nhưng... con người thì... chúng là ai mới được chứ? - Vừa chỉ vào vết ủng, anh vừa hỏi. - Bọn gián điệp nhảy dù chăng?.. Nhất định là không phải. Đã ba năm nay tôi chưa hề gặp vết ủng nào mới như vậy. Hay là bọn AK?.. Cũng có thể là bọn Đức? Hay chỉ là mấy thằng cướp vặt, bọn đào ngũ!

- Bọn đào ngũ, cướp vặt mà lại có điện đài ?.. - Andrei phản đối hỏi lại,

- Ai đã bảo là chúng có điện đài?! - Tamantsev lạnh lùng hỏi lại, không hướng vào ai cả. - Riêng tôi thì tôi cho rằng, dấu vết này không có nghĩa gì cả. Đây chỉ là vết ủng Đức mới. Vẹn vẹn chỉ có vậy! Và có gì hơn đâu!..

12. TAMANTSEV

Cuộc sống cứ như một cô gái đỏng đảnh, hay thay đổi tính nết. Thỉnh thoảng cô ta có mỉm cười, nhưng hay quay mặt đi và biểu lộ tính cách của mình. Quả là lạ, ngày hôm nay nàng lại mỉm cười với chúng tôi.

Chúng tôi xem xét khu rừng chung quanh nguồn nước gần một tiếng đồng hồ. Ở một chỗ trên đường đi, Pasha[1] phát hiện thêm những vết giấy lờ mờ. Trên mặt cỏ, trên nền đất ẩm hiện rõ sáu vết giày giống những vết ở nguồn nước và cùng trong thời gian như vậy.

Đây đó, cũng thấy dấu vết của cùng một con người ấy. Có lẽ là sau khi dừng lại uống nước ở dòng suối hắn ta đã đi về phía Kamenka hay là phía lò nấu nhựa thông. Chúng tôi giả định như vậy sau khi xem xét kỹ bản đồ. Cũng không nên loại trừ khả năng đây chính là một trong hai tên hôm qua đã bắn vào tôi. Nhưng ở đây thì chỉ có mình hắn thôi. Căn cứ theo vết giấy in trên mặt đất, tôi thấy hắn đi khá nhanh với tốc độ năm – sáu kilômét giờ.

Pasha quyết định theo dõi theo hướng đi của hắn tới cửa rừng hoặc thậm chí có thể đến tận Kamenka nữa. Lúc chia tay, tôi vẫn kiên trì nói rằng, cần thiết phải có bản dịch bức điện, anh hơi nhăn mặt nhưng vẫn im lặng.

Tôi và Blinov đi về khu vực của mình. Chúng tôi chia tay nhau và cũng không nghĩ rằng, vài ba giờ sau, cuộc sống sẽ lại mỉm cười với chúng tôi và như người ta vẫn nói – cười với cả ba mươi hai chiếc răng của nàng!

Tôi cũng không nghĩ số phận nào đã kéo tôi trở lại con đường mòn rậm rạp đó. Khó mà nói được trong trường hợp này là do linh tính hay do tài đánh hơi. Đường mòn nào chả như nhau: đầy cỏ rậm và do đó lúc nào tôi cũng phải dán mắt nhìn xuống đất. Cũng như hôm qua, điều làm tôi lo lắng nhất vẫn là những quả mìn sát thương mà bọn chúng cài khéo léo trên các nẻo đường.

Tôi cũng ngạc nhiên là trong đám cỏ mọc um tùm như vậy mà tôi cũng phát hiện ra nó. Không, không phải là mìn, mà chỉ là một cành hoa cúc bị gãy gục cách đây không lâu, lơ lửng trên mặt đất khoảng ba chục xăngtimét. Có thể một con thú nào đấy đã dẫm gãy nó trên đường đi, nhưng dẫu sao tôi cũng cứ phải quan sát kỹ xem, dù chỉ là một tia hy vọng yếu ớt.

Đi quá độ mười bước là lùm cây thưa. Tôi để ý xem xét kỹ và lát sau phát hiện một đám cỏ rộng khoảng chiếc khăn bị dập nát, nằm rạp xuống dưới bụi cây bồ đào. Tôi sững lại vì quá vui đột ngột, và có lẽ cảm giác của tôi lúc bấy giờ cũng giống như cảm giác của những con chó săn đã đánh hơi thấy mùi lạ. Toi quan sát chung quanh và dần dần đi rộng ra quanh bụi cây, vạch từng bụi cỏ, khóm cây và khoảng hai chục phút sau, trong một bụi cây, tôi đã phát hiện ra một quả dưa chuột tươi bị cắn dở.

Tôi cắt một miếng nhỏ nếm thử và vội nhả ra ngay, nó đắng làm sao. À, do vậy nó mới được quẳng đi. Hoan hô dưa chuột đắng. Hoan hô dấu vết mới – tôi muốn la lên như vậy!

Cởi quần ngoài và ủng ra cho khỏi bẩn, dắt khẩu súng lục vào thắt lưng da, tôi chia lùm cây thành các ô vuông, rồi bò và quan sát kỹ từng ô một. Sau hơn hai giờ lồm cồm như vậy qua hết các lùm cây, bụi cỏ, đầu gối tôi như tê dại, tay mỏi nhừ, nhưng công sức không phải là vô ích. Trong một bụi cỏ rậm, sau lùm cây lúp xúp, tôi phát hiện ra quả dưa chuột khác cũng bị cắn dở và có lẽ vì đắng nên bị vứt ra đây và ngay cạnh một bụi cây thấp hơn có hai que diêm cháy dở, đang còn mới. Rồi những tàn tro mờ nhạt còn vương vãi trên nền cỏ.

Những thứ này làm tôi hồ hộp hơn. Tôi đi lùng sục tiếp, nhưng không phát hiện ra dấu bếp của bếp lửa. Có lẽ tàn diêm này là để hút thuốc hoặc đốt giấy tờ gì đó, có thể chúng đã đốt giấy ghi mật mã bức điện sau khi đã chuyển đi chăng?...

Tàn tro đã nát vụn, nhưng tôi cũng xác định được không phải là tàn giấy mà là tàn thuốc: thuốc lá hay thuốc cuộn gì đó.

Điều quí giá nhất đối với tôi lúc này là mẩu thuốc lá. Và, mặc dầu đã nát đầu gối vì bò quanh, nhưng tôi cũng quyết định tìm lại lần nữa khu lùm cây này…

❀ ❀ ❀

[1] Gọi Pavel Alekhin một cách thân mật, trìu mến.