Chiếc xe vừa đến khu vực kho, đang từ từ dừng lại. Tamantsev nhảy qua thành xe và trong lúc Alekhin xuống xe lại gặp lính gác, thì Tamantsev đã vào trong sân.

Trên bãi đất rộng, từng chồng, từng chồng hòm gỗ, bao bì, túi được xếp đống và phủ bạt. Chung quanh, mọi người đang hoạt động, những lái xe, các thủ kho, cái giới bán dân bán quân phiên nhiều này, còn hơn một người nào đó quá thừa cái ý thức về tầm quan trọng và sự cần thiết của mình trên chiến trường. Những người nhận hàng từ các đơn vị trong những bộ quần áo làm lem dầu mỡ, bột mì, đang khẩn trương khuân vác những hòm, bao, túi lên cân và chất lên xe. Bên góc phải bãi kho, những nòng pháo phòng không vươn cao, sẵn sàng đánh trả những đòn đánh trộm của quân thù.

Alekhin tìm mãi mới gặp được chủ nhiệm kho, gần đống bao bột mì, bên cạnh đoàn xe dài xếp hàng chờ đến lượt bốc hàng – một thiếu tá đứng tuổi, to béo có chiếc bụng phệ trông có vẻ nặng nề, nhưng trái lại dáng đi của ông đặc biệt hoạt bát, lanh lợi, thái độ tiếp khách nhiệt tình. Sau khi nghe giới thiệu, biết Alekhin là cán bộ cơ quan phản gián, ông liền ngừng công việc, dẫn anh vào gian nhà dùng làm sở chỉ huy và ra lệnh cho hai trung sĩ, đang hí hoáy ghi chép, đi ra ngoài. Khi hai người vừa đi ra, ông ngồi xuống chiếc ghế đầu sau bàn và mời Alekhin cùng ngồi, rồi hỏi luôn xem anh cần tìm hiểu vấn đề gì.

- Chiếc “ZIS” I-1-72-15 là của đơn vị đồng chí à?

- I-1-72-15 ấy à?... Vâng, của chúng tôi đấy! Có chuyện gì vậy, đồng chí?

Chả có gì đặc biệt cả đâu, – Alekhin đáp cho ông ta yên lòng.

Hình như nó vừa đi Alytus, hoặc có thể là ở Mariampol hay ngay ở Kaunas về... Thành xe hình như bị hỏng thì phải.

Một chiếc xe được cử đi Mariampol, chiếc nào thì tôi không rõ lắm.

Thành xe bị hỏng hay không, tôi cũng không biết vì phó chủ nhiệm phụ trách phương tiện... Tôi sẽ xác định. – Thiếu tá hứa và đứng dậy.

- Thế đồng chí có biết ai lái xe này không?

- Chiếc “ZIS” này?... Có chứ! Boriskin... Nhưng cũng xin nói thật là tôi chưa hiểu gì nhiều về cậu ta, vì tay này mới chuyển về đây khoảng độ hai tháng thôi. Nhưng có thể nói thẳng là chưa làm điều gì xấu cả. Đồng chí biết đấy, lái xe nào chả có điểm giống nhau.

- Tôi muốn được gặp anh ta. Và cho tôi xem qua sổ nhận xét công tác cá nhân. Nhưng yêu cầu phải giữ kín chuyện này, - Alekhin đề nghị.

- Tôi hiểu rồi!

Thiếu tá đi ra và nói gì đó với người thư ký, rồi quay vào hỏi Alekhin xem đã ăn chiều chưa rồi im lặng lục lọi cặp hồ sơ trong chiếc tủ đứng cũ kỹ. Qua thái độ của ông, rõ ràng ông không phải là người tò mò, ông không hỏi những chuyện riêng tư. Cử chỉ, thái độ tỏ ra là một người thạo việc. Ngay từ đầu Alekhin đã nhận thấy điều đó; anh đã thầm đánh giá tốt về ông.

Có tiếng gõ cửa.

- Mời vào!

- Báo cáo thiếu tá, hạ sĩ lái xe Boriskin đã đến theo lệnh đồng chí.

Alekhin quan sát người lái xe tóc hung, hơi gầy và vóc dáng vừa phải, nhưng đôi mắt đen thẫm có vẻ tinh ranh, không hợp với khuôn mặt trắng trẻo và mệt mỏi đang đứng trước mặt mình. Boriskin mặc bộ quân phục dính đầy dầu mỡ, chân đi đôi ủng da thuộc rất tốt, nhưng đã cũ. Anh ta đảo nhanh mắt nhìn thiếu tá và người đại úy lạ mặt: anh ta có cảm giác rằng, có điều gì đó không tốt lành lắm đang chờ anh ta. Bộ mặt phớt tỉnh, nhưng rõ ràng là đang suy nghĩ và đề phòng...

Ngồi xuống đây, - thiếu tá niềm nở.

Được ạ... tôi xin phép đứng thôi, Boriskin vừa nói vừa liếc nhanh Alekhin lần nữa.

Anh làm hỏng thành xe từ bao giờ?

- Báo cáo trong lúc dỡ hàng đêm hôm kia. Nhưng không phải tại tôi đâu. Một chiếc xe tải lớn trong khi lùi đã xô vào xe tôi và làm gãy thành xe. Tôi đã báo cáo với cán bộ kỹ thuật việc này rồi...

- Thôi được, tôi sẽ kiểm tra sau... Tôi gọi anh lên có việc khác. Đồng chí đại úy đây muốn nói chuyện với anh, - thiếu tá nói và hắt đầu về phía Alekhin.

- Về vấn đề gì cơ ạ? - Boriskin khẽ hỏi.

- Anh sẽ được biết rõ, - thiếu tá nói và ghé sát tai Alekhin hỏi nhỏ:

- Tôi đi ra được chứ?

- Ồ, sao vậy? Đồng chí ở lại đây với tôi... Hạ sĩ, ngồi xuống đây, - Alekhin vừa đáp vừa ra hiệu cho anh chàng lái xe ngồi xuống. Boriskin có vẻ miễn cưỡng ngồi xuống chiếc ghế đầu cách bàn tới ba bước chân.

Alekhin, vẻ tự nhiên, hỏi anh ta những chuyện bình thường như quê ở đâu, những người thân thích còn ai không và ở đâu, vào bộ đội năm nào, có thích ở đơn vị vận tải này không, có phải đi nhiều không và thường hay chở hàng hóa gì...

Boriskin trả lời thong thả và mạch lạc, chứng tỏ là anh ta suy nghĩ kỹ từng chữ và trong khi nói chuyện như vậy anh ta cố tránh không nhìn thẳng vào Alekhin.

- Hôm nay anh có đi đâu không?

- Có. Đi Mariampol. Chở bao bột. Đây, giấy vận chuyển đây. Boriskin rút trong túi tờ giấy gấp tư, có lẽ anh ta đã chuẩn bị sẵn, và đặt trên bàn trước mặt Alekhin.

- Thế hôm nay có ai cùng đi với anh không?

- Ai cơ? Chả có ai cả.

- Có thể anh chở người nào đó chẳng hạn?

- Không! Đơn vị chúng tôi không cho phép như vậy. Đây là xe thực phẩm! Nếu có chở ai đó thì cũng là người trong đơn vị và do chỉ huy ra lệnh chứ chúng tôi không tự động chở ai cả. Còn dân thường, thì tuyệt đối không!.. Phải cảnh giác chứ...

Anh ta nói với một vẻ làm cho người nghe phải tin tưởng. Quả là thế thật, nếu như chính mắt Alekhin không trông thấy anh ta đã chở mấy người nông dân và thậm chí còn lấy tiền thù lao của người ta nữa.

Trong lúc hai người đang nói chuyện, thiếu tá đã tìm thấy quyển sổ lớn đóng bìa cứng và, quay lưng lại Boriskin, ông đặt quyển sổ lên bàn, im lặng đọc điều gì đó và ánh mắt bỗng lộ vẻ ngạc nhiên... Im lặng một lát, ông đẩy quyển sổ đến trước mặt Alekhin. Đại úy cũng đã đoán được đây là cuốn sổ gì rồi, vì trông ngoài bìa anh đã biết đây là cuốn sổ theo mẫu, số bốn – số nhận xét công tác cá nhân.

Vừa nói chuyện với Boriskin, Alekhin vừa đưa mắt đọc lướt sơ yêu lý lịch của anh ta: “Lái xe... hạ sĩ... Boriskin Sergei Aleksandrovich, sinh năm 1912... người Nga, ngoài Đảng, văn hóa lớp 4... không bị bắt làm tù binh và cũng không sống trong vùng địch chiếm đóng. Năm 1936 bị kết án hình sự theo điều luật số 16a về tội ăn trộm là... 5 năm... Đã được thưởng huy chương “Chiến công” và “Huy chương bảo vệ Mátxcơva”.

Thiếu tá đã gạch bên lề chỗ ghi tiền án. Khi đọc đến đoạn này, Alekhin đưa mắt nhìn thiếu tá và, ông này hơi rung rung chiếc bụng nặng nề của mình, nhìn anh thở dài như đáp lại...

- Thế tức là hôm nay anh không hề chở ai chứ? - Alekhin lại hỏi lại.

- Không ạ!

- Suốt dọc đường không chở ai cả chứ? Anh nhớ kỹ xem.

- Việc gì phải nhớ cơ ạ, Boriskin vẫn khăng khăng khẳng định.

- Tôi đi có một mình. Việc gì tôi phải chờ...

... Tuy vậy, anh ta cũng chưa biết rõ là các sĩ quan này muốn gì ở anh ta.

Lúc mới vào đây, anh ta đã đoán già đoán non điều hoàn toàn khác...

Quả là mấy năm nay anh đã sống trong sạch, nhưng vừa sáng nay trước khi lấy hàng đi Mariampol, anh cứ như bị ma ám, nhân lúc tay thủ kho già quay ra ngoài, anh đã nhanh tay vác ngay một bao đường thỏi của Mỹ giấu luôn vào thùng xe. Anh làm điều đó có vẻ hoàn toàn ngẫu nhiên và chẳng phải vì cần tiền uống rượu (anh đau dạ dày nên rất ít uống rượu) hay thích ăn cắp, anh ta chẳng túng thiếu gì mà là để cho bõ ghét tay thủ kho bần tính hay càu nhàu những chuyện không đâu. Tay này nổi tiếng hay cau có với anh em lái xe, với lính tráng, nhưng đối với cấp trên thì lại quỵ lụy, nịnh hót và lúc nào cũng sẵn lòng chiều ý cấp trên, nổi tiếng nghiện rượu và hay thích diện quân phục sĩ quan, tóm lại, hắn ta đang phất to.

Kho hắn ta có tới mấy toa đường và, theo như Boriskin nghĩ, hắn không thể không đánh cắp đường.

Và thế là bao nhiêu năm sống tu tỉnh trong sạch, giờ đây chót dại bị bại lộ thì phải! - anh ta thầm nghĩ như vậy khi được gọi lên gặp chủ nhiệm kho và anh ta tin chắc rằng, Alekhin là sĩ quan quân pháp. Sa lưới rồi! Nhưng làm sao mà lộ được. Anh ta tin chắc không ai thấy anh ta lấy đường cả, còn cái bao của hiếm ấy anh ta đã tống tháo cho bọn con phe ở Mariampol và còn lại độ vài lạng thì anh ta đã gói cẩn thận, bọc vải đút ngay dưới ghế ngồi trong ca-bin. Và điều khó hiểu là ở chỗ những câu hỏi của ông đại úy này hình như ít liên quan tới chuyện ăn cắp bao đường; vì quả là Alekhin tỏ ra rất khôn khéo trong khi hỏi chuyện: “Anh ta mới chỉ xa xôi bóng gió thôi!”

Việc chở dân thường trên các xe quân sự cũng bị cấm, huống chi lại còn thu nhập thêm thì lại càng bị nghiêm cấm hơn, - người ta chả tha thứ cho chuyện đó đâu. Nghĩ vậy nên Boriskin quyết định chối hết, phủ nhận hết, không nhận một tí gì cả. Đã nói dối, đã chối từ đầu thì cứ phải nói dối phải chối hết. Còn thái độ lịch thiệp của Alekhin, cái thái độ lịch thiệp mà trong đời anh ta đã nhiều phen bị cay đắng, làm cho anh ta phải dè chừng hơn.

Alekhin cũng nghĩ thầm. Tại sao Boriskin lại nói dối, nhằm mục đích gì? Ngay từ đầu, anh đã đoán rằng, những sĩ quan lạ mặt này chỉ là những người khách tình cờ của chiếc “ZIS” I-1-72-15 và Boriskin đã làm cho Alekhin chú ý, vì anh muốn rằng, anh chàng lái xe này có thể cung cấp cho anh vài hình ảnh hoặc đặc điểm gì đó của các sĩ quan này để có thể tiếp tục cuộc truy lùng được.

Do đó, Alekhin vẫn kiên nhẫn quần nhau với Boriskin độ mười phút nữa, nhưng anh chàng này vẫn cứ ngoan cố chối mãi và lúc này anh ta đã đoán được câu chuyện đây không liên quan gì đến bao đường cả, mà là một chuyện gì đó. Anh ta có cảm giác người ta chưa biết gì về lỗi lầm này của anh ta cả nên đã có vẻ bình tĩnh và nói năng tự nhiên hơn. Tuy vậy, nói dối mãi cũng không phải là chuyện dễ.

- Boriskin, anh hãy nghe đây! Alekhin bỗng mỉm cười, vừa nói vừa đứng dậy đi lại chỗ Boriskin. - Anh khẳng định, hôm nay anh không chở ai cả. Có phải thế không? - Anh vui vẻ hỏi và chăm chú nhìn nét mặt Boriskin xem thái độ ra sao. - Đúng thế chứ?.. Thế nhưng độ nửa giờ trước đây có hai sĩ quan đã từ xe anh bước xuống và đi vào thành phố!..

Boriskin nhìn Alekhin làm ra vẻ như đang cố nhớ lại điều gì, hơi cau mày, cắn môi, rồi lại nhìn chằm chằm xuống đất, xoa gáy và có dầu vẻ hoang mang, lầm bẩm:

- Chà, chà, để tôi nhớ xem... - và làm như vẻ nhớ ra điều gì quan trọng, anh ta bật dậy như reo lên, mỉm cười nhẹ nhõm. - Đúng! Đúng rồi! Tôi quên khuấy đi mất, đồng chí đại úy ạ. Đúng là dọc đường lúc gần về tới đây có hai sĩ quan xin đi nhờ và tôi đã chở họ. Chả nhẽ như vậy không được hay sao? Chả lẽ đang tâm để họ đi bộ hay sao?

- Tất nhiên đi bộ thì buồn lắm, - Alekhin tỏ vẻ đồng tình, rút thuốc châm hút và mời anh chàng lái xe đang có vẻ tươi tỉnh kia cùng hút.

- Thế là bạn cũ à?

- Không, tôi không quen biết gì họ cả. Đồng chí đại úy, tôi xin thề như vậy đây. Boriskin đặt tay lên ngực, mắt nhìn Alekhin như cầu khẩn.

- Họ xin đi nhờ, thế là tôi cho đi luôn. Thật là đáng tiếc!

- Thế họ có nói họ là ai và từ đâu tới không?

- Không. Và tôi cũng không hỏi. Và lại, tôi cần gì phải hỏi. Họ đi đến gần trụ sở quân đoàn thì xuống, đóng chí cũng trông thấy đấy. Một người là đại úy, hói trán, đã có tuổi. Ông ta rất lịch thiệp, niềm nở, đã mời tôi hút và xé giấy báo cho tôi vấn thuốc. - Boriskin lục túi và vừa cười vừa hỏi: -

- Chả lẽ họ đã làm điều gì xấu chăng?.. Còn người thứ hai trẻ hơn, là trung úy, à, anh ta có một răng vàng... Nếu tôi biết được có điều rắc rối thì...