Anh trở về sân bay Lida lúc gần tối.

Trong phòng làm việc của Ban phản gián quân đoàn không quân, bên trong có những cánh cửa sổ đóng kín, hình như đang có chuyện gì đó.

Phía ngoài tòa nhà, vẫn như thường lệ, có mấy chiến sĩ mang tiểu liên đi lại, tuần tiễu, nhưng phía trước thềm không phải là một hai xe như mọi khi, mà có tới bảy chiếc và trong đó lại có một xe của trung tướng. Andrei đi lại gần và nhận ra hai lỗ thủng ở kính chắn gió. Ngoài ra còn hai chiếc Dodge. Trên các xe, chiến sĩ lái đều sẵn sàng.

Andrei đứng trong bóng tối gần thềm chờ Alekhin ra để báo cáo cho anh về hai lần tìm kiếm chiếc xẻng, nhưng vẫn không có hiệu quả.

Anh không dám vào nhà. Anh sợ nhất gặp phải Egorov. Anh buồn rầu tự hình dung nếu anh đụng phải trung tướng, ông sẽ hỏi anh về chiếc xẻng ra sao và nếu ông biết rằng không tìm thấy nó, ông sẽ nói với Polyakov: “Đến cái xẻng cũng không biết cách tìm... Thế mà cũng là sĩ quan tác chiến đấy? Cho đi giữ trẻ còn hơn!”

Nhưng dầu sao cũng không thể trì hoãn việc báo cáo được. Trong khi đó, Khizhnyak như Andrei đoán, đã ở nhà trung đội bảo vệ ngay phía sau tòa nhà lớn. Anh ngồi cạnh bếp lò, vừa uống nước chè nóng vừa nói chuyện với người bếp trưởng đồng hương đã đứng tuổi. Andrei vỗ tay ra hiệu gọi và nhờ anh vào nhà tìm Alekhin.

Lát sau, Alekhin ra ngoài thềm từ trước, chờ đợi. Andrei gọi anh lại góc nhà, nên vẻ hồi hộp, báo cáo.

- Thế cậu có tìm kiếm thật kỹ chưa? - Đại úy hỏi.

- Chỉ chỉ... thiếu có ghé mũi đánh hơi nữa thôi!.. - Andrei dùng lời nói của Tamantsev để khẳng định lại cho đại úy tin. - Chúng... chúng tôi đã tìm tới hai lần, đi dọc rồi lại đi ngang.

- Thế cậu có gặp gia đình Pavlenkis, những người đầu tiên trông thấy chiếc xe và cũng là những người đầu tiên đi vào rừng không?

- Có chứ! Nhưng... nhưng ông ta cũng không thấy chiếc xẻng nào trong xe cả. Tôi, tôi có cầm giấy cam đoan của ông ta về đây...

- Giấy với tờ... Ý kiến cậu ra sao? Cậu nhận định thế nào?

- Cả trong xe và trong rừng đều... đều không có. – Andrei nói, giọng buồn hẳn.

Trong bóng tối, Andrei không thể nhìn thấy nét mặt đại úy phản ứng ra sao, nhưng giọng nói của Alekhin vẫn như mọi lúc, – bình tĩnh, đều đều, và dầu sao thì Andrei cũng cảm thấy trong câu hỏi của anh có vẻ sốt ruột và hồi hộp.

- Đi ăn cơm tối ở nhà ăn trung đội bảo vệ, – đại úy nói. - Sau đó hãy đến phòng làm việc cuối cùng ở dãy bên trái viết báo cáo thật tỉ mỉ cho trung tá. Cậu đã làm những gì, gặp ai và kết luận của cậu ra sao, viết thật rõ ràng, gọn và cụ thể, viết xong giao cho thư ký. Tranh thủ, có thể ngủ đến sáng mai được... chà, các phòng đều bận, dưới nhà trung đội cũng đầy người. Cứ ngủ tạm trên xe vậy...

Alekhin khuất sau cánh cửa phòng lớn, đi báo cáo.

Sau khi nghe Khizhnyak nói thầm, người bếp trưởng đã múc một ca men cháo nóng đầy thịt và mấy khoanh bánh mì lớn. Suốt ngày nay Andrei không có miếng gì vào miệng, giờ mới thấy đói cồn cào. Anh ngồi vào ăn ngay, không để ý đến thức ăn ngon lành ra sao, không để ý đến cả tiếng nhai chóp chép của mình. Cửa phòng bên cạnh mở toang, trong phòng có mấy sĩ quan mặc nguyên cả quần áo nằm ngủ trên ghế, trên đi-văng. Họ đeo quân hàm các binh chủng khác nhau trên cầu vai áo quân phục; chỉ có hai sĩ quan quân hàm thượng úy, trẻ, khỏe đang ngồi lau súng.

- Họ từ Mátxcơva đến đấy... - Khizhnyak nói thầm với Andrei, - cả một chuyến máy bay...

Cả căn phòng mà nhóm anh đã từng ngủ ở đây nhiều lần cũng đầy người. Tất cả những người mới đến hầu như cùng một lứa tuổi (25 đến 30 là cùng), giống như một đội tuyển. Ai nấy đều khỏe mạnh, hồng hào, thông minh, ngoài súng lục ra, họ còn được trang bị thêm tiểu liên cá nhân. Andrei thoáng nghĩ: “Nhân viên tảo thanh” hay đúng hơn là “những tay săn sói” đáng gờm, đúng như Tamantsev có lần nói.

Cả một chuyến máy bay. Quả là từ khi về công tác ở ngành này, Andrei chưa hề gặp sự kiện nào như thế này. Alekhin không nói gì với anh cả, và trong nhận thức của mình, Andrei cũng không biết rằng việc thiếu tướng đến đây, việc tìm chiếc xẻng rồi những người mới đến, tất cả những sự việc này đều có liên quan trực tiếp tới cái điện đài bí mật mà nhóm anh đã truy tìm suốt mười hai ngày đêm nay.

Anh hiểu rõ một điều: có việc khác thường, khẩn cấp gì đó đang diễn ra. Trong lúc đó, sau bức tường kia, Alekhin đã báo cáo không tìm thấy chiếc xẻng. Thậm chí Andrei cũng đã tưởng tượng được phản ứng của trung tướng và Polyakov đáng sợ như thế nào. Để khỏi suy nghĩ nhiều về điều đó, Andrei tập trung suy nghĩ để viết báo cáo.

Anh rất muốn được ngồi viết ngay ở nhà ngủ của trung đội bảo vệ này, nhưng Alekhin lại bắt anh phải ngồi ở phòng làm việc, mà ngồi ở đây thì bất cứ ở khoảnh khắc nào cũng có thể gặp phải trung tướng hoặc trung tá Polyakov.

Andrei ăn hết thức ăn, no đến nỗi không dám nhìn đến ca men thứ hai. Anh vươn vai, lòng nặng trĩu, dạo bước trên đường. Cái ý nghĩ bắt gặp trung tướng làm anh day dứt như bị ném vào than nóng.

Anh bước nhẹ qua căn phòng có lính gác bên ngoài, thoắt bước nhanh như lần vào căn phòng vắng cuối cùng. Trên bàn đã sẵn giấy, mực và cả bút nữa.

Anh nặng nề ngồi viết, và thỉnh thoảng ngoài hành lang vọng vào tiếng bước chân và anh lại hồi hộp, thấp thỏm tưởng như cánh cửa sịch mở và trung tướng nghiêm khắc bước vào...

Anh viết đến hơn một giờ. Viết xong, đọc lại, anh đưa luôn cho viên sĩ quan thư ký – một trung úy, nét mặt có vẻ lầm lì. Anh ta cầm bản báo cáo, chả thèm nhìn gì và xếp ngay vào cặp hồ sơ trên bàn.

Khi đi qua phòng làm việc của trưởng ban phản gián, Andrei nghe tiếng nói chuyện rì rầm từ sau cánh cửa đóng kín. Không nghe rõ gì cả, nhưng anh có cảm giác như anh vẫn nhận được giọng nói tức giận của tướng Egorov. Lát sau Andrei đã nằm trong ghế đệm xe, trăn trở mãi mà vẫn không ngủ được.

Anh lo lắng sợ rằng, sớm mai người ta sẽ cử những sĩ quan dày dạn kinh nghiệm từ Mátxcơva mới đến kia vào rừng sục sạo và có thể họ sẽ tìm được chiếc xẻng. Hoặc có thể họ sẽ cử Tamantsev đến đây, anh chàng này thì, lạy chúa, đừng nói gì đến cái xẻng, mà ngay cả que diêm hay mẩu thuốc lá, anh ta cũng có thể phát hiện ra được.

Trí tưởng tượng đã vẽ ra trước Andrei bức tranh nặng nề. Trung tướng vung tay, giơ bản báo cáo của anh lên, đi quanh trong phòng, giọng căm giận quát lên: “Thế là hắn không tìm nổi chiếc xẻng! Thật xấu hổ, thật nhục nhã!”

Alekhin là một người ít nói và tốt bụng và trung tá, con người khác thường đó, Andrei thích cả hai người này, định thanh minh hộ anh, nhưng việc đó lại càng làm cho trung tướng cáu giận và mắng luôn: “Tôi cần chiếc xẻng chứ không cần lời biện bạch! Chiếc xẻng ở đâu?.. Các anh cử một thằng trẻ con như thế!.. Người ta đã giao cho nó cả một đại đội, thế mà nó chả làm được việc gì cả! Hắn có khả năng gì? Làm sao hắn lại đến được đây?.. Trả nó về trung đoàn cũ đi! Trả ngay! Vô dụng! Loại ấy chỉ đi giữ trẻ được thôi!”

Buồn phiền đến phát khóc, Andrei không nhận thấy rằng, trong tưởng tượng của anh Egorov đã mắng mỏ anh bằng những lời lẽ của Tamantsev.

Được, cứ để họ điều đi đâu thì điều. Anh không phải là người đi săn sói mà chỉ là một sĩ quan chiến đấu mong được về trung đoàn cũ, đừng bắt về lực lượng dự bị là ổn rồi. Dẫu sao thì ở bất cứ đơn vị chiến đấu nào anh cũng chẳng sợ. Anh sẽ là một con người xứng đáng. Anh sẽ chẳng chịu thua ai, nếu như không nói là sẽ xuất sắc hơn. Ở đây, nếu anh có phải hy sinh trong chiến đấu thì họ sẽ viết về anh giống như anh đã từng viết nhiều lần về các chiến sĩ và hạ sĩ quan của anh như: “...đã trung thành với lời thề chiến đấu, đã thể hiện lòng dũng cảm và anh hùng, đã hy sinh anh dũng....” Còn ở đây, anh chỉ như một kẻ ăn bám, một kẻ toi cơm, cho dù đã năm lần suýt chết, nhưng chỉ một lần thất bại thì anh vẫn chỉ là một kẻ có lỗi và vô ích mà thôi.

...Trong những giờ phút căng thẳng đó, các thủ trưởng của Blinov lại không hề để ý đến anh. Để cho cuộc tìm kiếm được kỹ càng, thực sự nhiệt tình và có trách nhiệm, sáng sớm hôm nay họ cũng không hề lộ cho anh biết rằng, có thể chiếc xẻng đó không có ở trong rừng. Ngay cả Alekhin, trước khi giao nhiệm vụ thường giải thích kỹ càng, nhưng lần này cũng không nói gì hơn, không giải thích gì cả, vì vội. Andrei không hề biết rằng, chiếc xẻng không có ở khu vực quanh chiếc xe Dodge bị đánh cắp, và việc tìm nó chỉ là khẳng định một giả thuyết mà Polyakov phỏng đoán sau cuộc gặp gỡ với Gusev ở trong bệnh viện chiều hôm kia. Anh không hiểu được rằng, khi Alekhin báo cáo “Khu rừng đã được tìm kiếm kỹ càng tới hai lần, nhưng chiếc xẻng vẫn không phát hiện được”, thì, cả trung tá lẫn trung tướng đều nghĩ, đây là nguồn tin đáng vui nhất trong những ngày đêm căng thẳng này.