Một lát sau, theo con đường mòn phủ cỏ, họ đi sâu vào rừng, Alekhin và đại úy đi sóng đôi, Andrei đi sau họ ba bước.

Ngày ấm áp, trong sáng, tuy vậy lúc ở Lida thì khô ráo, nhưng ở đây vừa có cơn mưa nhẹ, trong bóng cây họ đứng – mát lạnh và ẩm ướt, thoảng mùi rêu ẩm. Những tia nắng xuyên qua kẽ lá chiếu từng đám cỏ ướt như phủ sương.

Sáng nay, sau khi cùng đến đây với các sĩ quan khác của Cục phản gián mặt trận – Polyakov đã phải đến đây tất cả các sĩ quan của ban ông, – Alekhin cùng Tamantsev đã chọn địa điểm phục kích trên đoạn đường đã phân công cho họ và khi trở ra cửa rừng, anh đã đến khu trại hoang mà anh đã đề nghị Polyakov dùng làm chỉ huy sở của ban lãnh đạo truy lùng.

Trên các lối đi vào khu trại vắng chủ này – các chủ nhân của khu trại đã bị bọn Đức đốt cháy cùng một số nhà, vì tội liên lạc với du kích – ở từng quãng nhất định đều có những tay súng tiểu liên được ngụy trang rất kín đáo bảo vệ. Alekhin bị giữ lại và anh đã phải trình chứng minh thư cho một trung úy bận quân phục bộ đội biên phòng.

Những bụi cây gai mọc đầy chung quanh khu trại. Cảnh hoang vắng, tĩnh mịch. Nhưng trên mặt đất ẩm trước cửa ra vào còn ghi lại dấu vết tươi rói của những chiếc xe mới đến. Alekhin đẩy cửa hé nhìn vào, anh thấy có đến gần ba chục người trong gian phòng mờ tối.

Cạnh chiếc bàn dã chiến bày ngổn ngang giấy tờ, đặt ở giữa nhà đối diện ngay trước mặt Alekhin, một sĩ quan tướng lĩnh đang cùng với Egorov trao đổi ý kiến. Còn các sĩ quan cấp dưới xếp thành hai vòng cung riêng biệt sau các vị tướng.

Dọc theo các bức tường đặt sẵn mấy bộ điện đài, trong đó có hai bộ có công suất mạnh để liên lạc thẳng với Mátxcơva; ở góc tường đối diện, một khoảng nhỏ được ngăn lại bằng vải bạt dành cho tổ dịch mật mã; trên mỗi bộ điện đài có một bóng đèn ô tô chạy bằng ắc quy.

Khác với các vị tướng khác, Egorov bận bộ quân phục bằng vải bông thường, trên vai áo đã cũ không mang quân hàm, và đi đôi ủng da bò. Alekhin chợt nhớ lại, cách đây độ hai tháng, trước khi bước vào cuộc tấn công, Egorov cũng đã từng mặc bộ quân phục này xuống một sư đoàn tham gia chiến dịch cùng với anh và Tamantsev.

Lúc bấy giờ đang thực hiện “kế hoạch con đường xanh”[1] hết sức quan trong chiến dịch tung tin giả, nên trung tướng thấy cần phải đích thân có mặt để kiểm tra. Một nhóm ba người được bố trí chạy trốn trong đó chỉ có một người của ta; và để tạo ra hoàn cảnh như thật, cần phải bố trí bắn thật sự. Tamantsev được phân công dùng tiểu liên bắn bị thương một trong hai tên gián điệp địch trong vòng năm giây khi pháo sáng hoạt động. Quả thật không phải là việc đơn giản.

Thực hiện kế hoạch đòi hỏi Egorov xuất hiện ở tiền duyên trong bộ quân phục cấp tướng. Để mọi người khỏi chú ý, ngay khi ngồi trên xe, ông đã cải lên chiếc áo vải bông cũ kỹ này không phải bộ quân hàm đại úy như Alekhin phỏng nghĩ, mà là bộ quân hàm trung úy của sĩ quan giúp việc. Và suốt ngày hôm đó, ông đã đóng vai trung úy rất đạt: nghiêm chỉnh xưng hô, đáp lễ với các sĩ quan cấp trên đúng điều lệnh, mang hộ Tamantsev ba lô và máy băng đạn tròn của súng tiểu liên, đứng nghiêm khi Alekhin hoặc tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn bảo vệ tiền duyên gọi tên. Khu vực tiểu đoàn này được chọn làm địa điểm vượt tuyến cho hai tên điệp viên đang hoạt động và một tên đã loại ngũ. Và Tamantsev cũng đóng vai rất đạt ở chỗ thỉnh thoảng cũng chỉnh vị tướng như chỉnh cấp dưới mình.

Lúc bấy giờ mọi việc diễn ra thật không thể nào tốt hơn được và cho đến bây giờ, Alekhin vẫn còn nhớ một chi tiết nực cười. Chiều hôm đó, sau khi Egorov ra khỏi hầm chỉ huy, tiểu đoàn trưởng – một đại úy trẻ măng – nhìn theo đống chỉ và mỉm cười, vẻ mỉa mai nói:

"Chà, trẻ thật, mới có năm mươi tuổi! mà đã là trung úy rồi! Chả hiểu đến sáu mươi tuổi ông ta sẽ là gì? Có lẽ sẽ được lên thượng úy chắc!..

Một điều thú vị là Egorov, mặc dầu, là một người hay cười chế diễu những anh chàng tình báo mê tín không kém gì một số phi công hoặc lính thủy thường thành kiến với những ngày thứ hai và con số mười ba, Egorov cũng nghiệm thấy rằng, cứ lúc nào tham dự vào các biện pháp quan trọng hoặc các chiến dịch lớn, nếu ông đều mặc bộ quân phục vải bông, mà ông đã từng mặc từ hồi đầu chiến tranh, thì có vẻ gặp may hơn.

Thấy Alekhin xuất hiện, Egorov quay lại nhìn, nhưng không nói gì cả mà vẫn tiếp tục tranh luận với một vị tướng:

- Thưa đồng chí Ủy viên trưởng, đồng chí hãy hiểu đúng ý tôi hơn... Mặc dầu rất kính trọng chức vụ và quyền hạn của đồng chí, nhưng tôi không thể đồng ý với hành động mà tôi cho rằng, lãng phí thời gian và mạo hiểm đối với công việc chung! Vẫn để do Mátxcơva quyết định và...

- Không thể để đến ngày mai được, không thể! – Với giọng nói nặng của người vùng Caucasus, vị tướng như quát: ông là thứ trưởng Bộ dân ủy nội vụ, hàm là Ủy viên trưởng Bộ dân ủy an ninh nhà nước, mà ngay từ đầu Alekhin đã tiếp nhận với hàm thượng tướng. Các đồng chí không hiểu hết, không hiểu hết tình hình nghiêm trọng như thế nào!

- Cần phải chờ trả lời của Tổng hành dinh từng phút một... Egorov vẫn tiếp tục nói.

- Đừng có nuôi ảo tưởng, Tổng hành dinh sẽ bác bỏ! Nếu như anh thực sự tin tưởng vào khả năng là người ta sẽ hoãn lại thì quả là sự ngây thơ của anh đáng kinh ngạc! Chúng tôi không thể và sẽ không giữ ngần này người ở đây được quá một ngày đêm! Không có việc này thì công việc của chúng tôi cũng đã ngập đến cổ rồi!

Egorov và vị Ủy viên trưởng Bộ dân ủy an ninh nhà nước đứng đối diện nhau hai bên bàn và họ không còn chỗ nào kín đáo hơn nữa nên cứ phải tranh luận ngay trước mặt các sĩ quan cấp dưới.

Alekhin định vào gặp Polyakov, xin ý kiến và thống nhất một số chi tiết cho hành động sắp tới, nhưng trung tá không có mặt trong số các sĩ quan và tướng tá đang đứng lặng thinh trong phòng này.

Nội dung bàn cãi giữa Egorov với vị tướng thủ trưởng cơ quan an ninh nhà nước, người mà Alekhin chỉ vừa được biết mặt, đã tự xác nhận, về đại cương, tình hình công việc thực sự đang diễn ra như vậy.

Đến rạng sáng, theo lệnh Egorov, tất cả xe cộ và sĩ quan trực thuộc đang tập hợp ở Vilnius để tham dự vào chiến dịch lùng sục khu rừng Shilovichy, đã được điều động đến bố trí lại ở Radun và Voronovo.

Như vậy là tất cả đã ở trong tư thế “Cộng Một”, tức là hoàn toàn sẵn sàng trước khi bắt đầu hành động một giờ.

Khi Mátxcơva vừa được báo cáo như vậy, người ta liền thúc dục Egorov phải thực hiện ngay kế hoạch hành động.

Trong cuộc báo cáo thường lệ lần thứ ba trong ngày qua máy điện thoại cao tần “VT”, Egorov đã được giải thích rõ lợi ích và yêu cầu của việc thay đổi thời gian bắt đầu hành động đến mười bảy giờ và tất cả mọi người đã được yên tĩnh một thời gian nào đó.

Tuy vậy, sau khi thứ trưởng Bộ dân ủy nội vụ từ Mátxcơva tới, tình hình đột nhiên khẩn trương hẳn lên. Nghe Egorov báo cáo ngay trên bãi để máy bay xong, ông nhận xét ngay rằng, ban chỉ huy cuộc truy lùng còn do dự và chậm trễ, rất nguy hiểm. Dĩ nhiên, ông muốn rằng, sự có mặt của ông ở Lida sẽ được thể hiện bằng những hành động kiên quyết, bằng những hành vi có ý nghĩa nhất trong kế hoạch bao vây, truy lùng lớn lao này. Và dựa vào quyền hạn đặc biệt của mình, ông đòi hỏi phải tiến hành ngay chiến dịch sớm hơn dự định.

Ý kiến của ông không những được các vị tướng cùng đi với ông tới đây, mà cả tướng Lobov, tư lệnh lực lượng bảo vệ hậu cứ mặt trận, cũng như các sĩ quan chỉ huy trung đoàn bộ đội biên phòng và ba nhóm phối hợp từ các mặt trận khác cử đến, nhiệt liệt ủng hộ.

Tất cả những người này đều thuộc một cơ quan là Bộ dân ủy nội vụ; còn Egorov và cả Mokhov lại thuộc cơ quan phản gián quân sự của Bộ dân ủy quốc phòng, nhưng vấn đề không phải là ở chỗ bất đồng ý kiến nào đó giữa bộ này và bộ kia.

Những ý kiến bất đồng của Egorov – ông hiểu rõ điều này – đều dựa trên quan điểm thực tế của công việc. Các đơn vị dưới quyền họ được điều tới đây thường là xa từ hàng chục và hàng trăm kilômét và lại tách rời khỏi nhiệm vụ là đấu tranh chống bọn phản động bí mật nằm vùng, bọn thổ phỉ và các nhóm tân binh Đức có vũ trang, bảo vệ các mục tiêu quan trọng, kiểm tra các đường giao thông dọc biên giới hoặc những việc tương tự. Đó là nhiệm vụ chiến đấu trực tiếp của họ. Ngay từ sáng sớm hôm nay họ đều đã ở trong tư thế sẵn sàng hành động, nhưng chiến dịch này – theo những ý kiến dự đoán khác nhau – có thể bị hoãn lại. Và thế là hàng ngàn người đang rất cần thiết ở các khu vực của hậu phương lại đang ngồi chờ ở đây.

Cùng chung niềm tin với Polyakov là những tên bị truy lùng nhất định sẽ xuất hiện ở khu rừng Shilovychi hôm nay và cùng lắm là ngày mai, Egorov và Mokhov, mặc dầu bị thiểu số, vẫn giữ vững quan điểm của mình. Cuối buổi tranh luận kéo dài tới nửa giờ trong phòng làm việc, thứ trưởng Bộ dân ủy, con người mang phong thái phương Đông, đang phát cáu về sự phản đối này, để kết thúc câu chuyện đã tuyên bố:

- Các đồng chí có hiểu việc gì sẽ xảy ra nếu như những dự đoán của các đồng chí không được xác nhận?.. Tôi có thể nói để các đồng chí biết rằng, sự do dự và chậm trễ này là điều tội lỗi gần như sự phá hoại ngầm vậy!.. Các đồng chí đã tiến hành truy lùng từ mười ba hôm nay – hai tuần lễ đã qua – thế mà kết quả ra sao?.. Các đồng chí còn định lang thang như vậy bao lâu nữa?.. Không được đâu!.. – Ông tức giận nói như quát. - Chúng tôi đã điều đến cho các đồng chí tới trên bảy ngàn người, và việc trì hoãn buộc họ chờ đợi, dù một giờ thôi cũng đủ phạm tội rồi! Những dự đoán đề nghị của các đồng chí nhất thiết không thể biện hộ được cho bất cứ sự do dự và chậm trễ hết sức nguy hiểm nào cả. Các đồng chí và Tổng cục phản gián là những người trước hết phải chỉ đạo tiến hành chiến dịch bao vây và lùng sục này của các đơn vị! – Ông nhìn đồng hồ đeo trên tay rồi nhìn sang các vị tướng và sĩ quan cùng đi nói tiếp, có vẻ như thay mặt họ: - Chúng tôi không phải và không thể là những người ngoài cuộc... những người quan sát thờ ơ được. Tình hình giờ đây hết sức khẩn trương và cá nhân tôi cần phải..., đây là trách nhiệm, là nghĩa vụ của tôi, – trực tiếp nắm quyền chỉ huy ở đây bất kể ý kiến các đồng chí như thế nào. Phải cấp bách bắt tay vào chiến dịch!..

Về chức vụ và quyền hạn, ông không thấp hơn thủ trưởng Tổng cục phản gián và hơn thế nữa, tất cả các đơn vị tập hợp ở Lida, Radun và Voronovo đều trực thuộc quyền chỉ huy của ông chứ không phải thuộc bộ tư lệnh mặt trận nên ông hoàn toàn có quyền ra lệnh như vậy.

Lúc đó Egorov đã thông báo, với danh nghĩa cá nhân, là ông đã khẩn cấp yêu cầu Tổng hành dinh hoãn chiến dịch này lại đến mười bảy giờ chiều mai, tức là không quá một ngày một đêm. Và chừng nào, nói là vấn đề đang được quyết định tại Mátxcơva, cũng có thể chính Tổng tư lệnh tối cao quyết định vấn đề, ông thấy rằng, không thể và không nên khuyên những người khác xúc tiến công việc được.

Thật ra, ông chưa kịp yêu cầu đi đâu cả, mặc dầu bức điện mật mã đó đã thảo xong theo đề nghị khẩn cấp của Polyakov, nhưng Egorov không muốn hành động vượt cấp qua thủ trưởng trực tiếp của mình, nên chưa ký chuyển. Giờ ông thấy cần phải làm việc đó và chỉ mấy phút sau nó đã được chuyển khẩn về Tổng hành dinh, còn bản sao chuyển cho Kolybanov.

Egorov biết rõ, Tổng tư lệnh tối cao, sau khi làm việc suốt đêm đến sáng, thường ngủ cho đến gần trưa và ít ra một giờ sau điện của Egorov mới được đệ trình lên. Và ngay như nếu việc giải quyết không bị chậm trễ, thì dù thế nào chăng nữa cũng cứ phải chờ đợi mất một ít thời gian.

Đúng như Egorov đã dự đoán, sau khi nghe thông báo vấn đề do Mátxcơva quyết định, thì sức ép của những người mới đến giảm xuống, mặc dầu vị tướng của Bộ dân ủy nội vụ cũng đã tuyên bố ngay rằng, nhất định Tổng hành dinh sẽ bác bỏ yêu cầu này. Hai giờ đồng hồ trôi qua khá yên tĩnh, nhưng khi họ đến khu trại này thì những ý kiến tranh luận lại nổi lên.

Hai chiếc xe tải ngụy trang kia chở đầy, đến chật cứng, các sĩ quan, chạy lùi vào cổng để không ai trông thấy các tướng tá mới đến. Cũng chính vì thế mà ngay từ lúc ở Lida, Egorov đã cảnh cáo trước mọi người rằng, dù đến việc đi tiểu vẫn không được cho phép bất cứ ai rời khỏi khu nhà này trước lúc trời tối.

Hầu như người ta đã xem xét, dự kiến trước tất cả, nhưng đôi khi, trong những hoàn cảnh không bình thường nào đó vẫn xảy ra những việc thiếu sót mà đành chịu. Chẳng hạn như lần này người ta đã không kịp nghĩ đến việc bố trí đủ ghế ngồi cho mọi người. Các ghế đẩu, ghế bành chỉ đủ cho nhân viên điện đài và giải mật mã, còn những người khác đành phải đứng. Chỉ còn độc một chiếc ghế tựa, Egorov mời thứ trưởng Bộ dân ủy ngồi, nhưng ông ta, rõ ràng là để giữ lịch thiệp với các vị tướng khác, đã cảm ơn và không ngồi. Không khí trong phòng oi nóng, ngột ngạt làm mọi người khó chịu, đặc biệt là vị tướng già bận quân phục cấp tướng vải gabardin, ngực đeo bốn cuống huân chương Cờ Đỏ và huy hiệu “Người tình báo vinh dự”. Ông đã phải lên cơn hen suyễn. Ông đứng im, hai tay dựa bàn, khuôn mặt xanh nhợt, ho sặc sụa, nước mắt trào ra, nhưng ông vẫn không yêu cầu hoặc chịu ra khỏi phòng, mặc dầu Egorov đã đề nghị, và khi vị thứ trưởng đề nghị ngồi ông cũng từ chối.

Trong khi thảo luận ở sân bay, vị tướng này đã phát biểu những ý kiến hết sức cụ thể, chính xác và Egorov rất hài lòng. Vì vậy, đồng chí hết sức lo lắng cho sức khỏe của ông trong giờ phút này.

Khi điện đài vừa bắt đầu bắt liên lạc trở lại, những dòng số thông báo nối nhau hiện lên và năm nhân viên giải mật mã được cử đến đây liền bắt tay ngay vào việc rất khẩn trương.

Egorov đi đến chỗ họ, sau tấm bạt và không chờ cho họ dịch xong, ông đọc thẳng những dòng chữ số mật mã trước đây một giờ rưỡi đã gửi đến Lida cho ông, và ở đây, đang chuyển về đây cho ông.

Tư lệnh mặt trận và nguyên soái đại diện Tổng hành dinh, điện hỏi họ còn cần sự giúp đỡ gì về người và kỹ thuật; trong bức điện mật mã của Tổng tham mưu trưởng cũng nêu vấn đề như vậy. Mátxcơva đòi phải xác nhận và khẳng định xem tất cả các đơn vị tham gia vào chiến dịch truy lùng này có được bảo đảm cung cấp thực phẩm đầy đủ theo tiêu chuẩn đặc biệt của lực lượng không quân của Hồng quân ấn định hay không, yêu cầu xác định nhiều loại tin tức báo cáo khác nhau.

Egorov đọc lướt tất cả tin tức đó từ nguyên bản với thái độ có vẻ không quan tâm gì lắm. Bộ máy kỹ thuật của chiến dịch lùng sục khẩn cấp này đang dăng ra khắp nơi, đến nỗi có lẽ không có sự giúp đỡ bổ sung nào, không có phương tiện kỹ thuật và người bổ sung nào có thể làm thay đổi được tình hình hiện tại và thậm chí có thể đẩy nhanh tốc độ hơn được nữa.

Điều làm cho Egorov lo lắng là ở chỗ: không có tin tức trực tiếp của Polyakov. Trung tá đã nán lại trong phòng làm việc của ban phản gián ở sân bay để đón thủ trưởng Tổng cục phản gián. Ông vừa báo cáo tình hình truy lùng, vừa thuyết phục thủ trưởng tin rằng, cần phải hoãn việc tiến hành chiến dịch này lại một ngày nữa. Ông tự nhận về mình sứ mạng khó khăn và ít hy vọng này và Egorov cũng hài lòng đồng ý, mặc dầu cả hai cùng ít tin vào kết quả của nó. Dù cho ít tin vào kết quả, Egorov cũng hiểu rằng, Polyakov sẽ giữ quan điểm của ông với thái độ bàng quan kỳ lạ đối với những hậu quả có thể xảy ra do thái độ cố chấp của ông.

Tất cả các tin tức từ các nơi đều chuyển qua Lida tới Polyakov. Từ ngày hôm qua đến giờ ông đã nhận, đã đọc hàng trăm dòng tin tức không ngừng đổ về. Và trước hết là những báo cáo về kết quả hành động của hàng trăm tổ tác chiến và các trạm kiểm soát quân sự, tình hình những người bị bắt giữ, những sự việc và hành động đáng nghi xảy ra trong vùng hậu cứ và cả ở tiền duyên của mặt trận. Rồi từ trong đống tin tức, báo cáo đó, Polyakov phải chọn lọc với thái độ hết sức thận trọng; phải có kết luận và quyết định đúng đắn đối với từng trường hợp một. Chính ông, Polyakov chứ không phải ai khác, đang cảm thấy rõ rệt sự cố gắng của hàng ngàn người, cầm thấy nhịp độ khẩn trương của tất cả các biện pháp đang được tiến hành trong vành đai mặt trận từ Vyazma đến vùng Đông Phổ.

Egorov tin và hy vọng vào Polyakov hơn cả. Trong những ngày đêm căng thẳng chưa từng thấy này, tất cả kết quả của công việc truy lùng đều phụ thuộc vào suy nghĩ về ý đồ tác chiến của trung tá, vào kinh nghiệm phán đoán và khả năng tổ chức của ông nhiều hơn so với bất cứ sự có mặt của các vị tướng và sĩ quan khác được cử tới đây. Và do đó, sự im lặng của Polyakov không những chỉ làm cho Egorov sốt ruột, mà đồng thời, trong chừng mực nào đó, còn làm cho ông băn khoăn nữa.

Sau khi đã chỉ thị cho trưởng phòng mật mã là phải báo cáo và trả lời cho ai, điều gì, Egorov quay lại phòng các vị tướng. Vị tướng già bị hen suyễn vẫn đang cố gượng ghìm cơn hen; còn những người khác hình như cảm thấy chả làm gì để giúp đỡ được nên đã tế nhị cố tránh ánh mắt, không nhìn về phía ông.

Một lần nữa Egorov lại mời ông ra ngoài phòng cho thoáng khí, nhưng ông vẫn lắc đầu từ chối một cách bướng bỉnh.

- Đúng là một ông già cố chấp! – Egorov thầm nghĩ. - Tại sao người ta lại cứ vị tướng này tới đây ?.. Tại sao họ lại đổ xô đến cả đây, giá cứ để họ ở Lida... Ở đây may ra chỉ đủ chỗ cho Lobov và độ chục sĩ quan là cùng....

Trong thâm tâm, ông thầm trách mình về tính không triệt để này, ông lấy làm xấu hổ về tính không kiên quyết của mình khi ông đã phản đối việc dùng bộ binh càn quét khu rừng trong vòng hơn nửa ngày đêm vừa qua. Chính ông đã chịu tác động của vị tướng, thứ trưởng Bộ dân ủy nội vụ và cũng đã đồng ý để họ tới đây.

Tại sao việc lãnh đạo công tác truy lùng lại không để ở Lida có nhiều thuận tiện hơn, hơn thế nữa, ở đây ông lại hầu như mất hút Polyakov.

- Chúng ta sao lại cứ đứng thế này nhỉ? – Một vị tướng bỗng hỏi, giọng bực bội. Khuôn mặt ông có bộ râu hơi vểnh, rất đĩnh đạc; mặc chiếc áo tướng cài hết các khuy và thỉnh thoảng lại lấy khăn tay chặm mồ hôi trên mặt.

- Nếu không thể chịu được nữa, xin hãy tạm ngồi xuống đất vậy. - Egorov lên tiếng đáp lại, giọng nửa đùa nửa thật.

Ông vừa hạ lệnh báo về Lida là sau khoảng hai giờ nữa nhân có xe chở thủ trưởng Tổng cục phản gián và thứ trưởng Bộ dân ủy an ninh tới đây, họ cần kết hợp gửi theo ít ghế tựa. Trong lòng bối rối, ông suy tính cách bố trí làm sao đủ chỗ cho mười lăm vị tướng tá, khoảng năm chục sĩ quan từ ba cơ quan khác nhau đổ về, đây là chưa kể nhân viên điện đài và mật mã.

- Đến cả cái việc cỏn con thế này mà cũng không tính trước được, – thứ trưởng Bộ dân ủy bực bội càu nhàu. - Thật cẩu thả đến lạ lùng!

Thực ra, việc lo lắng chuyện ghế ngồi có thể giao cho bất cứ một trung úy nào đó trong ban phản gián quân đoàn không quân chứ không phải là việc của Egorov, mặc dầu lời trách cứ đó rõ ràng là nhằm vào ông, nhưng ông cứ giả làm ngơ không biết.

Vị thứ trưởng nhìn đồng hồ rồi nói rằng, việc chờ đợi Mátxcơva trả lời – mà chắc chắn là bị bác bỏ – đang làm mất nhiều thì giờ. Và sự chậm trễ cũng chẳng khác gì chờ chết trước hết là đối với Egorov và Mokhov. Egorov không muốn tranh luận và chỉ im lặng gật đầu tỏ vẻ đồng tình với những lời nói đó.

Lúc đó, vị tướng có thân hình đẫy đà, vừa lúc nãy tỏ ý bực bội là mọi người phải đứng lâu, liền tuyên bố với thứ trưởng Bộ dân ủy nội vụ rằng, nếu người ta cứ huy động các trung đoàn biên phòng trực thuộc mà ông có thể huy động được rồi lại còn đòi huy động các đội tác chiến cải trang từ các mặt trận khác, có khi còn lấy cả những đơn vị quân đội nhỏ bé, thì đó quả là một sự chuyên quyền, độc đoán không thể chịu được. Vừa nói, ông vừa tỏ vẻ bực bội, cáu giận thực sự, tay luôn sờ rìa, làm như bộ ria mép này có thể là nạn nhân của ý đồ của các cơ quan tình báo. Vừa sờ vuốt chúng, ông như muốn một lần nữa khẳng định rằng, bộ ria mép của ông vẫn còn đây! Không chịu được, Mokhov liền cãi lại và cuộc tranh luận lại nổ ra. Đúng lúc đó, Alekhin bước vào.

Sau khi nghe vị thứ trưởng Bộ dân ủy nội vụ tuyên bố rằng, công việc của họ đã ngập đến cổ rồi, vì vậy, ông không thể giữ bộ đội của ông ở lại đây đến quá ngày mai được, Egorov liền nói: “Xin lỗi, đồng chí thứ trưởng....” rồi đi lại phía Alekhin.

- Anh cần gặp tôi?

- Thưa đồng chí trung tá... - Alekhin hơi ngập ngừng trước sự có mặt của ngần ấy vị tướng và sĩ quan cao cấp.

- Trung tá đang ở Lida. Và chưa thể đến đây ngay được đâu. Có vấn đề gì không?

Thật ra Alekhin rất muốn xin ý kiến thủ trưởng Cục phản gián rồi thống nhất với ông một số chi tiết cụ thể liên quan đến cuộc phục kích, nhưng ở đây chẳng còn chỗ nào để trao đổi, mời ông ra khỏi phòng là không được, nói thầm với nhau lại là điều bất tiện.

Anh chưa kịp nói chữ không ngay lúc đó, thì Tư lệnh bộ đội bảo vệ hậu phương mặt trận, tướng Lobov liền nói nhỏ gì đó với vị tướng, thứ trưởng Bộ dân ủy nội vụ và ông này liền nhìn Alekhin chăm chăm, với đôi mắt đen láy, long lanh, rồi cất giọng ồm ồm, nặng của người vùng Caucasus, hỏi:

- Anh là tổ trưởng tổ tác chiến vụ này phải không?

- Xin lỗi đồng chí thứ trưởng… – Egorov liền quay ngoắt lại, nói với vị tướng đang cáu giận. Ông ta cảm thấy trong giọng nói, thái độ của thứ trưởng có vẻ bực bội, nên rất có thể sẽ nói những điều không cần thiết, những điều buộc tội này nọ và thậm chí sẽ mắng nhiếc nữa. - Xin đồng chí chờ cho một phút…

Ông nhìn khuôn mặt đáng sợ với cặp mắt tối sẫm, mệt mỏi của vị tướng bị cơn hen làm cho đôi gò má đỏ ửng lên. Cố dịch ra góc bàn, vị tướng già hít thở chủ yếu bằng miệng. Hai đại tá ở Mátxcơva cùng đi vội đỡ lấy hai cánh tay và hình như cố dìu ông ngồi xuống, điều mà lúc này không nên làm. Bị cơn suyễn đang nặng, ông không thể nói được gì mà chỉ im lặng lắc đầu ra hiệu không cần ngồi, hai tay xua xua làm bình nước người ta vừa đặt trước mặt ông đổ lai láng ra giấy tờ trên bàn.

Sự bất đồng của những sĩ quan cấp trên mà những sĩ quan cấp dưới có mặt ở đây và vị tướng già cố chấp, một con người quả là không chịu đựng được chuyến đi dài từ Mátxcơva tới đây và không hợp được với điều kiện chiến trường, đã tăng hơn và do đó, tình hình lại càng không thể chịu nổi. Cần phải làm ngay điều gì đó để thay đổi tình hình.

Egorov quay nhìn hai sĩ quan phản gián đứng gần – viên trợ lý và đại úy đeo quân hàm không quân – đưa mắt ra hiệu về phía vị tướng già đang thở mệt nhọc và ra lệnh:

- Hãy giúp đỡ đồng chí thiếu tướng!.. Cởi áo ngoài và bỏ mũ của đồng chí ấy ra và dìu ngay ra ngoài nơi thoáng khí!..

Ông có cảm giác là họ đang do dự, – họ chỉ là các sĩ quan sơ cấp mà lại đi cởi áo mũ cho một vị tướng chưa hề gặp mặt bao giờ. Do đó, ông không chịu được, liền cau mặt quát lên, giọng giận dữ đến nỗi ngay cả vị tướng thứ trưởng Nội vụ cũng phải giật mình:

- Thi hành đi!!!

Sau một lát im lặng đến nỗi người ta nghe rõ cả tiếng gõ manip của nhân viên điện đài, Egorov vẫn với nét mặt đang cáu giận, thở gấp và vừa đưa tay lau gáy vừa quay lại nhìn Alekhin ra lệnh:

- Nếu không có vấn đề gì thì anh hãy trở về địa điểm quy định ngay!

Sau lưng ông, viên sĩ quan trợ lý và đại úy không quân đã thay thế hai đại tá từ Mátxcơva đến, đang cởi chiếc áo quân phục vải gabardin của vị tướng già ra. Hơi choáng vì khung cảnh đáng nhớ ở đây, Alekhin giơ tay lên vành mũ chào và định quay ra thì Egorov đã hoàn toàn bình tĩnh trở lại, liền đột ngột bắt tay anh rồi nói thêm:

- Tôi tin ở anh... Hãy hành động đi!..

❀ ❀ ❀

[1] Tên lóng chỉ các kế hoạch tung người vượt tuyến chạy sang hàng ngũ bọn Đức. (Chú thích của người dịch.)