Đi qua Shilovichy, sau khi rẽ sang trái, Andrei dục Khizhnyak giảm tốc độ và chú ý nhìn hai bên tìm dấu hiệu mà Alekhin đã hẹn. Từ xa, anh đã nhìn thấy khu trại cũ và đi quá một quãng nữa, anh nhận ra hai gốc sồi dính liền lại; và từ đây sẽ đi thẳng góc với hai gốc sồi để đến cửa rừng, nơi có con đường rậm đi sâu vào rừng.

Khi xe vừa đèn ngang qua những cây này, Andrei liền gõ mạnh vào tấm kính sau buồng lái.

- Dừng, dừng lại! – Anh nói và không chờ cho xe dừng hẳn, đã nhảy qua thành xe xuống đường.

Đại úy đứng dậy và từ từ, không chút vội vàng, trèo qua xe xuống; suốt chặng đường anh không hề nói một điều gì.

Thò đầu qua cửa buồng lái, Andrei theo lời chỉ dẫn của Alekhin, dặn Khizhnyak đánh xe về Kamenka và chờ ở đấy đến mười sáu giờ ba mươi, còn đến mười bây giờ, khi quay lại chỗ ở gần đâu đây, nhưng nhất thiết không được đến gần chỗ khu trại bỏ hoang, mà chúng vừa đi qua – chính Alekhin đã nhấn mạnh điều này.

Trong lúc Andrei đang dặn dò Khizhnyak, đại úy trợ lý vừa xoa bóp đôi chân tê mỏi, đi tụt lại sau độ mười bước, vừa xem lại bộ quân phục, vuốt lại những nếp nhăn và chắp tay sau lưng, im lặng.

- Chúng ta đi nào, - Andrei nói với anh, - xin nhớ là phải, phải thật kín đáo...

- Thế nào là thật kín đáo? Thế tức là phải nằm và phải bò qua các bụi cây chắc? - đại úy bỗng cao giọng hỏi với vẻ mỉa mai, châm chọc.

- Nếu như điều đó là cần thiết!.. - Andrei đỏ mặt, lẩm bẩm trả lời và cảm thấy lúc này anh hoàn toàn thông cảm được thái độ của Tamantsev đối với những sĩ quan đèn phối hợp.

Họ len lỏi qua các bụi cây rậm đi sâu vào rừng và đại úy thì tỏ vẻ lo lắng làm sao để bộ quân phục mới may này của mình khỏi bị lem lấm, còn Blinov thì hoàn toàn bận tâm vào chuyện khác, thỉnh thoảng dừng lại, đưa tay ra hiệu – để một ngón tay lên môi – chăm chú lắng nghe.

Trên đường họ gặp một bãi trống. Để khỏi bị lộ, họ phải đi vòng tránh bãi trống. Rồi các bụi cây cũng thưa dần và họ chỉ còn cách chỗ Alekhin hẹn khoảng năm chục mét; nhưng từ rừng ra đây chỉ có các bụi cây nhỏ cao không quá thắt lưng nên không thể đi ngang qua được; vì rằng, các bụi cây kéo dài, đi qua nó sẽ bị lộ, nên Andrei cố tìm cách vượt qua một cách kín đáo.

- Cần... cần phải bò thôi!.. sau một lát suy nghĩ, anh đành phải rầu rĩ lên tiếng và ngay lúc đó từ sau một bụi cây, tựa như từ dưới đất chui ra, Alekhin xuất hiện. Không đi ra chỗ trống, anh khoát tay ra hiệu với vẻ bực mình, im lặng: đến đây nhanh lên.

Sau khi vượt qua các bụi cây lúp xúp, họ đến chỗ anh nấp, đứng dưới bóng cây sum suê và nhìn thấy đại úy trợ lý, anh niềm nở bắt tay và tự giới thiệu:

- Đại úy Alekhin... đồng chí ở Ban quân quản?

- Trợ lý chỉ huy Ban quân quản thành phố!

- Ồ, rất vui sướng... chúng ta sẽ cùng nhau hành động.

Andrei định thanh minh vì sao họ đến muộn, nhưng Alekhin đã ngăn lại.

Đại úy trợ lý rút bao thuốc lá “Kazbek” loại thuốc sang nhất thời bấy giờ ra – có thể nói từ đầu chiến tranh tới nay Andrei chưa hề trông thấy. Anh ta rút một điếu, vỗ vỗ xuống bàn tay rồi, với dáng điệu lịch sự, chìa bao thuốc mời Alekhin.

- Xin cảm ơn! - Alekhin từ chối.

Chả hiểu vì sao Andrei lại nghĩ là viên trợ lý này sẽ mời anh hút, nhưng việc đó đã không xảy ra. Đại úy bỏ bao thuốc vào túi, gõ gõ đầu điếu thuốc vào ngón tay cái và sau đó, bỗng nhớ ra rằng, anh ta để quên bao diêm ở túi áo cũ. Anh nhìn Alekhin với vẻ dò hỏi và Alekhin đã hiểu hàm ý cái nhìn đó.

- Kostya, – vừa quay đầu, anh vừa gọi. - Cho mượn bao diêm.

Từ trong bụi cây gần đó, một bao diêm được một cánh tay khỏe mạnh ném ra, bay vù về phía họ và rơi cạnh các sĩ quan. Andrei không biết Kostya là ai, nhưng anh hình dung được rằng, nhất định là một người trong nhóm quan sát. Anh ta đang quan sát từ đường cái vào rừng.

Cúi nhặt bao diêm, Alekhin châm lửa cho đại úy trợ lý. Anh nhắc họ là trong rừng không được nói to và giải thích rõ cụ thể phải làm gì.

- Như các anh đã rõ, – anh thì thầm nói với đại úy, - nhóm điệp viên đang bị truy lùng là một bọn rất nguy hiểm đối với bộ đội tác chiến... Theo những điều chúng ta được biết, có thể từ bây giờ đến chiều, chúng sẽ xuất hiện ở đây, tại khu rừng này. Trên các ngả đường mà chúng có thể xuất hiện đã bố trí các nhóm phục kích, trong đó có nhóm của chúng ta... Nhiệm vụ của chúng ta là: kiểm soát với danh nghĩa tổ tuần tiêu của bộ tư lệnh trong hoàn cảnh nhất định, – Alekhin nhấn mạnh, - tất cả những người đi lại trên con đường này...

- Thế nào là trong hoàn cảnh nhất định? - Đại úy trợ lý hỏi lại.

- Phục kích với sự bảo đảm. Rồi đồng chí sẽ hiểu được tất cả tại chỗ... Thứ tự kiểm tra, lúc đầu sẽ xem tất cả các loại giấy tờ – giấy giới thiệu cá nhân, chứng minh thư và giấy công lệnh. Sau đó là các giấy tờ phụ khác như: phiếu cấp thực phẩm và lương thực, giấy chứng nhận đeo huân chương và các loại khác...

- Sau đó cần phải xem ba lô hoặc hành lý khác của những người bị kiểm tra...

- “Xem xét” nghĩa là thế nào?.. Anh muốn nói rằng, khám xét phải không? - Đại úy trợ lý hỏi lại.

- Không, tôi không có ý nói như vậy, mà là làm cách khác. Chúng ta có thể tránh điều đó. Chúng ta sẽ yêu cầu họ tự mở ba lô hành lý và đưa cho xem các đồ vật bên trong.

- Thế tức là lục soát trên cơ sở tự nguyện. Thế còn luật pháp để đi đâu?.. Việc này có đúng không?

- Việc này đã được quyết định dứt khoát... Đây là điều cần thiết... Tôi đã có chỉ thị chính thức, - Alekhin nói vẻ thận trọng.

- “Thế nhưng tôi lại không được biết những chỉ thị đó!” - Đại úy định nói như vậy nhưng anh kịp kìm lại và hỏi tiếp:

- Tôi giữ vai trò gì ở đây? Cá nhân tôi phải làm gì?

- Làm gì ư?.. Đồng chí cứ chính thức tự giới thiệu: chức vụ và họ tên mình và yêu cầu họ xuất trình giấy tờ cần thiết để kiểm tra. Đồng chí phải để họ coi chúng tôi là đội tuần tra chính thức của bộ tư lệnh thành phố, – Alekhin mỉm cười. - Nếu như họ biết rõ đồng chí, và không thể loại trừ khả năng đó, vì họ cũng đã từng ở Lida thì cứ làm ra vẻ hết sức tự nhiên. Trong khi kiểm tra phải làm cho họ thật sự tin tưởng rằng, đúng là họ đang được làm việc với đội tuần tra của Ban quân quản thành phố và chúng ta chỉ có hai người thôi.

- Cứ làm ra vẻ như thật... - Đại úy hơi mỉm cười, chỉ nhếch khẽ đôi môi. - Nhưng những sĩ quan chỉ được cử đi làm việc trong phạm vi thành phố thôi.

- Chỉ có ít người biết điều này. Còn sau này có thể có những trường hợp ngoại lệ: đi ra ngoài phạm vi, kiểm tra những vấn đề cần thiết hoặc làm những việc tương tự. Điều này không có gì là không thực tế cả... - Alekhin nhìn Đại úy nói tiếp: - Tức là chúng ta sẽ kiểm tra các giấy tờ chủ yếu, sau đó đến các loại thứ yếu và sau cùng cả hành lý nữa.

- Không. Anh như là đội trưởng đội tuần tra, yêu cầu họ xuất trình giấy tờ, rồi đề nghị cho xem ba lô hoặc va-li, nghĩa là những thứ gì họ mang theo người. Những việc còn lại sẽ do tôi làm. Còn anh thì sẵn sàng để phòng trường hợp có thể bị tấn công lại như đã có vài lần xảy ra. Tới nơi phục kích, tôi sẽ chỉ dẫn thêm những chi tiết.

- Đồng chí có nói rằng, chúng ta có hai người, thế còn trung úy? – Vừa hỏi, đại úy trợ lý vừa đưa mắt nhìn Blinov.

- Cậu ấy sẽ không đi cùng ta. Cậu ta làm nhiệm vụ bảo vệ ở nơi phục kích. Chỉ có hai chúng ta xuất hiện thôi. Và tôi cần nhắc anh biết rằng: trong khi kiểm tra, ngay từ phút đầu đến cuối cùng phải luôn luôn chú ý và đề phòng cẩn thận...

- Tôi biết rồi, đại úy nhíu mày. Người ta đã nói nhiều rồi.

- Có thể tôi chỉ nhắc lại những điều người ta đã nói, nhưng tôi thấy vẫn cần thiết nói rõ hơn... Mục đích của chúng ta là bắt quả tang hoặc buộc chúng phải tự lộ mặt. Để đạt được mục đích đó, chúng ta cần phải vừa kiểm tra, vừa bố trí bảo vệ từ chỗ phục kích... Tại sao phải làm như vậy! Anh có hiểu không, khi săn tìm kẻ địch thường có những trường hợp xảy ra như thế này: không khám xét, không truy hỏi, không làm gì cả.

- Về chuyện truy hỏi, khám xét, – đại úy trợ lý cười khẩy, thì, rõ ràng là, đồng chí hiểu rõ hơn tôi...

- Tại sao tôi cứ phải nhắc anh vì sự cần thiết phải hết sức thận trọng? – Alekhin tiếp tục nói, làm như không nghe thấy câu nói và vẻ mỉa mai của đại úy. - Tôi cùng với anh chỉ là những con mồi sống và nhất thiết không được làm cho chúng nghi ngờ là có người phục kích. Đấy là một chỗ không người... Tức là chúng ta chỉ là những kẻ khiêu khích chúng, tạo điều kiện để chúng tự lộ chân tướng, vạch trần bộ mặt thật của chúng ra...

- Làm sao để chân tướng ấy lộ ra được?..

- Nếu thật là kẻ thù thì thế nào chúng cũng tìm cách giết chúng ta.

- Chà, những triển vọng không có gì phấn khởi lắm, – đại úy trợ lý mỉm cười, nhận xét. - Quả là không có gì đặc sắc cả. Cuộc đời là như vậy, người ta giết nhau trong chiến tranh. Nói chung thì tôi đã hiểu nhiệm vụ của mình... Chỉ còn một vài điểm chưa rõ, ta cứ cho rằng, có người nào đó đi lại trong khu vực các anh phục kích... Và chúng ta, à, các anh sẽ khám xét, truy hỏi họ... Và, nếu họ không phải là những kẻ mà các anh cần thì sao?.. Nếu như họ là những người Xô-viết chân chính thì sao? Lúc ấy sẽ xử trí ra sao?

- Thì phải xin lỗi người ta.

- Chỉ có thế thôi ư?

- Thẻ còn biết làm thế nào hơn nữa?

- Tôi không biết. Phần này thuộc phạm vi các anh giải quyết. Bản thân tôi, đây là lần đầu tiên va chạm đến cái chuyện kiểm tra, khám xét như vậy!

Đại úy trợ lý rít một hơi thuốc dài và cả hai đều im lặng, mỗi người theo đuổi ý nghĩ riêng của mình. Trong những mối quan hệ với các sĩ quan được cử biệt phái đến phối hợp thường có những điều khó hiểu, nếu như không muốn nói là trái ngược nhau. Họ thường được cử đến phối hợp để làm những công việc nhất định nào đó, hạn chế trong một chừng mực nào đó có tính chất thứ yếu, phối hợp mà thôi, nên không thể thông báo hết cho họ toàn bộ sự thật của công việc được. Đối với họ chỉ có thể nói rõ những ý kiến chính, cơ bản có tính nguyên tắc, nhưng thật ra nếu lờ đi không nói gì hết với những con người tự cao, tự đại này quả là sẽ gây cho họ những cảm giác không tốt đẹp gì. Để khắc phục điều đó chỉ có cách là phải tỏ ra hết sức tôn trọng họ, điều mà giờ đây Alekhin đang cố gắng làm.

Anh thấy cần phải chỉ dẫn thêm cho viên đại úy này những điều cần thiết khác, nhưng vì cảm thấy anh ta có một thái độ phản ứng không lịch sự và mỉa mai, châm chọc như vậy nên anh quyết định im lặng đã. Câu chuyện sẽ được tiếp tục vào lúc đi đường hoặc ngay tại nơi bố trí phục kích. Anh hiểu ngay rằng, đại úy trợ lý là người có cá tính, hay nói đúng hơn, là một kẻ kiêu kỳ, hợm mình và khuyên bảo anh ta không phải là chuyện dễ dàng. Để thuyết phục con người như vậy chỉ có cách phải tỏ ra hết sức lịch thiệp, thân mật để làm tăng thêm quan hệ thiện cảm giữa hai người.

Hút hết điều thuốc, viên đại úy vứt luôn mẩu tàn xuống đất, Alekhin im lặng nhặt lên và dúi sâu xuống đất cạnh gốc cây dẻ. Đại úy trông thấy, bặm môi lại, nhưng không nói gì cả.

- Kostya! - Alekhin quay nhìn vào một bụi cây, lên tiếng gọi. - Chúng tôi giữ bao diêm, có được không?

- Biết làm sao được... - Từ trong bụi cây vọng ra tiếng trả lời có vẻ miễn cưỡng.

Đứng chệch sang một phía, Blinov chăm chú quan sát đại úy trợ lý. Anh ta cao hơn hẳn Alekhin một nửa đầu, tóc đen nháy, khuôn mặt sáng sủa, quần áo chỉnh tề, sạch sẽ, phẳng phiu và cái phong cách hiên ngang đường hoàng hơi có vẻ trịnh trọng của anh không phải bất cứ sĩ quan nào cũng có được. Giọng nói anh vang, rõ và có duyên. Loại này thì con gái mê phải biết, – Andrei thấm nghĩ và bỗng nhiên anh có cảm giác... - Chà, chà, đúng là mình đã gặp tay này ở đâu rồi nhỉ?..”