3. “TỔ VIÊN TRUY LÙNG”,

THƯỢNG ÚY TAMANTSEV

Từ sáng sớm tôi đã có một cảm giác rờn rợn gần giống như cảm giác của tang tóc – vì chính ở khu rừng này, Leshka Basos đã bị giết chết. Cậu ta là người bạn thân thiết nhất của tôi và có lẽ là một chàng trai ưu tú nhất trên trái đất này. Và mặc dù cậu ấy hy sinh đã ba tuần nay, nhưng cả ngày nay, lúc nào tôi cũng buồn rầu nghĩ đến cậu ấy.

Hôm cậu ấy hy sinh, tôi phải đi công tác vắng; lúc về thì họ đã chôn cậu ấy rồi, anh em cho tôi biết trên người cậu ấy có rất nhiều vết thương và những vết bỏng nặng. Rõ ràng, trước lúc chết, mặc dù đã bị thương nặng, chúng nó vẫn còn tra tấn, hành hạ cậu ấy để hòng khai thác gì đó và rạch da, đốt bàn chân, ngực và mặt cậu ấy. Sau đó chúng còn bắn thêm hai phát súng vào gáy.

Tại trường hạ sĩ quan của bộ đội biên phòng, suốt một năm ròng, hai đứa chúng tôi nằm chung một giường và, thật đau xót, suốt ngày hôm nay chiếc gáy với hai nhúm tóc hung nâu nâu hết sức quen thuộc và mái tóc vàng nhạt của cậu ấy cứ lởn vởn trước mặt tôi.

Cậu ấy đã chiến đấu ba năm liền thế mà hy sinh lại không phải trên chiến trường.

Chúng nó đã phục kích cậu ấy ở đâu đây, trong khu rừng này, và, thật đau xót, tôi không biết được tên nào đã bắn cậu ấy bị thương, đã hành hạ, đã đốt, đã đâm và cuối cùng, đã hèn hạ giết cậu ấy. Tôi căm thù cái khu rừng đáng nguyền rủa này quá!

Từ sáng sớm lòng khao khát trả thù – liệu có gặp kẻ đã giết cậu ấy không!... đã như thôi thúc, cắn dứt tôi.

Cảm giác thì vẫn là cảm giác, còn công việc thì cứ dồn dập. Chả phải vì nhớ thương Leshka và thậm chí, chả phải vì ý muốn trả thù cho cậu ấy mà chúng tôi đến đây đâu.

Nếu như khu rừng gần Stolbtsy, nơi mà hôm kia chúng tôi vừa lùng sục, không khí chiến tranh hình như đã tan hẳn thì ở đây lại hoàn toàn khác. Ngay từ phút đầu đặt chân tới đây, tôi đã gặp ngay xác một chiếc xe Đức bị cháy rụi cách cửa rừng chừng non hai trăm mét. Nó chưa bị phá hẳn, nhưng bị đốt cháy chỉ còn trơ lại khung xe.

Đi sâu chút ít vào trong lùm cây, tôi gặp ngay hai xác người. Đúng hơn là hai bộ xương thối rữa trong bộ quân phục Đức màu xám đã mục nát của lính xe tăng. Và đi tiếp theo đường mòn trong khu rừng rậm rạp, âm u này, thỉnh thoảng tôi lại thấy những khẩu súng trường cháy xém, những khẩu trung liên hoặc tiểu liên bị gãy cò, những đống bông băng đẫm máu, bẩn thỉu, những hòm hoặc băng đạn vất vưởng, vỏ đồ hộp, giày vụn, quần áo, mũ lính ngổn ngang.

Quá trưa một chút, trong một khu rậm rạp nhất tôi phát hiện ra hai nấm mộ đắp đất sét, có lẽ chỉ mới độ một tháng trước đây thôi, với hai cọc gỗ làm mộ chí, trên gắn hai cây thập tự đóng, cùng hàng chữ Đức:

Karl von Tilen Otto Mader

Major Ober-leutnant

1916-1944 1905-1944

Thường khi rút lui, bọn chúng đều không quên phá hủy hoặc làm mất dấu vết các nấm mộ của đồng đội để tránh khỏi bị làm nhục. Thế mà ở đây, nơi thâm sơn cùng cốc này, chúng lại chôn cất tử tế, còn làm mộ chí ghi rõ chức vụ của hai tên này với ý định rõ ràng là còn có thể quay lại đây nữa. Cái điều trớ trêu đó chả có gì đáng nói đến cả...

Ngay gần đấy, sau các bụi cây, tôi phát hiện thêm hai chiếc cáng cứu thương. Đúng như tôi đã nghĩ, hai tên sĩ quan này đã chết ở đây – bọn chúng đã phải mang hai tên bị thương đi hàng chục và có thể là hàng trăm kilômét đến đây. Không phải chúng bị bắn ở đây, như vẫn thường xảy ra, và bọn lính cũng không vác chúng đi – điều này tôi khẳng định như vậy.

Mới có một ngày mà tôi đã gặp hàng trăm các loại phương tiện chiến tranh. Bọn Đức đã vứt lại trong khi vội vã rút lui. Nhưng, đáng tiếc là, ở đây lại không có cái mà chúng tôi cần tìm kiếm, cái mà chúng tôi lùng sục suốt ngày – đó là những dấu vết mới nhất của những con người mới đến chưa quá một ngày trước đây.

Còn mìn ở đây không đến nỗi đáng sợ như người ta vẫn thường nhắc tới. Suốt ngày lùng sục, nhưng tôi cũng chỉ gặp có một quả, loại sát thương chống bộ binh của bọn Đức mà thôi.

Đang đi, tôi bỗng phát hiện ra một sợi dây thép nhỏ, sáng lấp lánh trong đám cỏ rậm vắt ngang qua vệt đường mòn cách mặt đất mười lăm phân. Chà, nếu tôi mà vô tình bước qua thì có lẽ ruột gan, chân tay đã treo cả lên các cành cây chung quanh hoặc bắn xa đi đâu rồi.

Ba năm chiến tranh vừa qua tôi đã nhiều lần gặp phải nhiều thứ vũ khí khác nhau, nhưng mìn thì có thể nói là chỉ vài ba lần thôi. Và lần này tôi cũng không có thì giờ để phá. Sau khi bẻ cành cây làm dấu ở hai đầu lối mòn, tôi tiếp tục đi.

Mặc dầu cả buổi sáng tôi chỉ gặp có một quả, nhưng lúc nào trong đầu óc cũng cứ lởn vởn ý nghĩ là trong rừng này đâu đâu cũng có thể có mìn và chỉ cần một nháy mắt vô ý là có thể bay tung lên, trạng thái tâm lý lúc nào cũng căng thẳng, không làm sao yên lòng được.

Quá trưa tôi ra bờ suối, cởi ủng, phơi đôi khăn vải lót chân ra nắng, rửa mặt mũi chân tay thoải mái và nhằm nháp bữa trưa. Uống nước xong tôi nằm nghỉ độ mười phút, gác chân lên một thân cây và suy nghĩ về những kẻ lạ mặt mà chúng tôi đang săn lùng.

Hôm qua, tại khu vực rừng này, chúng đã phát sóng lên, tuần trước thì ở Stolbtsy và có thể là ngày mai, ngày kia chúng sẽ còn phát ở bất cứ địa điểm nào: có thể là ở Grodno, ở Brest hay là một nơi nào đó trên vùng ven biển Baltic. Phải phát hiện trong khu rừng rậm rạp này một đài phát lạ thì có khác gì tìm chiếc kim rơi trên đồng cỏ khô. Khu rừng này đối với mình không phải là ruộng dưa, nơi mà mỗi cây dưa mình đều biết và luôn tò mò để ý đến. Còn toàn bộ giả định là phải có dấu vết. Quỷ bắt nó đi, việc quái gì phải có dấu vết? Ở Stolbtsy chúng mình đã làm gì, chả lẽ thiếu cố gắng hay sao? Chỉ còn thiếu đào đất lên nữa thôi. Năm người lùng sục sáu ngày ròng rã. Còn kết quả thì sao? Kết quả, như người ta nói, là chỉ có hai vỏ đạn hộp thôi. Còn khu rừng này thì lại rộng hơn, xa xôi hẻo lánh hơn và khá rác rưởi và lộn xộn.

Ước gì có được con chó săn như kiểu con Hổ của mình trước chiến tranh. Nhưng đây lại không phải là vùng biên giới. Khi cho chó săn xuất hiện thì người ta phải biết là chúng mình đang đi lùng bắt kẻ nào đó, và thủ trưởng chắc sẽ không tiếc. Nhưng thủ trưởng cũng như tất cả chúng mình ở đây, lại không muốn để lộ bí mật cuộc truy lùng này.

Lúc gần chiều, tôi lại chợt nghĩ đến một điều là cần phải có bản sao nội dung bức điện. Trong bức điện ấy, chúng tôi có thể sẽ tìm được một số tin tức nào đó, có thể biết được khu vực chúng đang ẩn náu và biết được chúng nó đang quan tâm đến điều gì. Có được bức điện thì sẽ dễ dàng tiếp tục hành động.

Tôi biết là các đồng chí trên Cục đã bị không giải được mật mã và đã chuyển về Mátxcơva rồi. Ở Mátxcơva thì còn bao nhiêu công việc, bao nhiêu đầu mối. Chả phải dạy khôn cho Mátxcơva làm gì. Họ là thủ trưởng của chúng mình. Đúng như một bài hát cũ là, chết đấy, nhưng cứ làm đi!