Câu chuyện lịch sử về Jonah và con cá voi đã được nhắc đến ở chương trước. Giờ đây, một số người dân Nantucket tỏ ra khá hoài nghi về câu chuyện lịch sử này. Nhưng thuở ấy cũng từng có những người Hy Lạp và La Mã hoài nghi, dẫu đứng ngoài dòng tín ngưỡng chính thống của thời đại họ, nhưng họ cũng đồng thời hoài nghi cả câu chuyện về Hercules với con cá voi, hay Arion với chú cá heo; dẫu vậy, việc họ hoài nghi các truyền thuyết ấy chẳng khiến những truyền thuyết đó bớt đi chút sự thật nào.

Lý do chính khiến một lão thủy thủ săn cá voi ở Sag-Harbor chất vấn câu chuyện theo Kinh Thánh là thế này: Lão có một trong những cuốn Kinh Thánh cổ kính kỳ lạ, được minh họa bằng những bản khắc thô sơ, phi khoa học; trong đó có một bức vẽ con cá voi của Jonah mang hai lỗ phun nước trên đầu — một đặc điểm chỉ đúng với một loài thuộc tộc Leviathan (Cá voi trơn, và các biến thể của loài đó), về chúng mà ngư dân có câu cửa miệng rằng: “Một chiếc bánh mì dẹt cũng đủ làm nó nghẹn cổ”; vì cổ họng nó quá ư nhỏ bé. Nhưng đối với điều này, câu trả lời đón đầu của Giám mục Jebb đã sẵn sàng. Giám mục gợi ý rằng chúng ta không cần phải coi Jonah nằm trong bụng cá voi, mà chỉ tạm thời ẩn nấy ở một phần khoang miệng của nó mà thôi. Và điều này có vẻ khá hợp lý đối với vị Giám mục khả kính. Bởi quả thực, khoang miệng của loài Cá voi trơn đủ rộng để chứa một cặp bàn đánh bài whist, và cho tất cả những người chơi ngồi thoải mái. Có lẽ, Jonah cũng có thể đã tựúc mình trong một chiếc răng sâu; nhưng ngẫm lại thì loài Cá voi trơn lại không có răng.

Một lý do nữa mà người ở Sag-Harbor (lão được gọi bằng cái tên ấy) đưa ra cho sự thiếu đức tin của mình trong câu chuyện về nhà tiên tri, liên quan một cách mơ hồ đến cái cơ thể bị giam cầm của ông và các dịch vị dạ dày của cá voi. Nhưng phản bác này cũng sụp đổ, bởi một nhà chú giải Kinh Thánh người Đức cho rằng Jonah hẳn đã phải tìm nơi trú ẩn trong cái xác trôi nổi của một con cá voi chết — giống như những người lính Pháp trong chiến dịch Nga Xô đã biến những con ngựa chết của họ thành lều, và chui vào trong đó. Hơn nữa, những nhà chú giải người lục địa khác còn phỏng đoán rằng khi Jonah bị ném xuống biển từ con tàu ở Joppa, ông liền tẩu thoát sang một chiếc tàu khác ở gần đó, một con tàu có hình chạm trổ con cá voi ở mũi tàu; và tôi xin bổ sung thêm, có lẽ mang tên là “Cá Voi”, cũng giống như một số tàu thuyền ngày nay được đặt tên là “Cá Mập”, “Cá Hải Âu”, “Cá Đại Bàng”. Cũng không thiếu những nhà chú giải uyên bác từng cho rằng con cá voi được nhắc đến trong sách Jonah thực ra chỉ có nghĩa là một chiếc phao cứu sinh — một chiếc túi chứa đầy hơi — mà vị nhà tiên tri đang gặp nguy hiểm đã bơi đến, và nhờ thế thoát khỏi số phận chìm dưới nước. Do đó, tội nghiệp cho lão Sag-Harbor, có vẻ như lão đã thua trắng trên mọi mặt trận. Nhưng lão vẫn còn một lý do nữa cho sự thiếu đức tin của mình. Nếu tôi nhớ không lầm thì đó là thế này: Jonah bị cá voi nuốt ở Địa Trung Hải, và sau ba ngày, ông bị nôn ra ở một nơi nào đó cách Nineveh ba ngày đường, một thành phố nằm trên sông Tigris, khoảng cách cắt ngang từ điểm gần nhất của bờ biển Địa Trung Hải xa hơn rất nhiều so với ba ngày đường. Sao lại thế được?

Nhưng chẳng lẽ không còn cách nào khác để con cá voi đưa vị nhà tiên tri đặt chân đến nơi cách Nineveh một khoảng ngắn như vậy sao? Có chứ. Nó có thể đã chở ông đi vòng qua mũi Hảo Vọng. Nhưng chưa cần bàn đến chặng đường dài đằng đẵng dọc theo Địa Trung Hải, và một chặng nữa ngược lên vịnh Ba Tư cùng Biển Đỏ, thì giả thiết như vậy sẽ hàm ý việc vòng quanh toàn bộ châu Phi chỉ trong vòng ba ngày, chưa kể đến việc vùng nước sông Tigris gần vị trí của Nineveh lại quá nông đối với bất kỳ con cá voi nào bơi lội. Hơn nữa, ý tưởng về việc Jonah vượt qua mũi Hảo Vọng vào một thời điểm sớm như vậy sẽ tước đoạt vinh quang phát hiện ra mũi đất vĩ đại ấy từ tay Bartholomew Diaz, người được cho là đã phát hiện ra nó, và nhờ thế biến lịch sử hiện đại thành một lời nói dối.

Nhưng tất cả những lập luận ngớ ngẩn ấy của lão Sag-Harbor chỉ phơi bày cái sự kiêu ngạo lý trí ngớ ngẩn của lão — một điều càng đáng khiển trách hơn ở lão, khi mà lão chẳng có mấy học thức ngoài những gì tích lũy được từ mặt trời và biển cả. Tôi cho rằng điều đó chỉ cho thấy sự kiêu ngạo ngu ngốc, vô thần và sự nổi loạn gớm ghiếc, ma quỷ của lão chống lại hàng giáo phẩm đáng kính. Bởi vì chính một vị linh mục Công giáo người Bồ Đào Nha đã đưa ra chính ý tưởng về việc Jonah đi đến Nineveh qua mũi Hảo Vọng như một sự tôn vinh chói lọi cho phép lạ chung đó. Và quả thực là vậy. Hơn nữa, cho đến tận ngày nay, những người Thổ Nhĩ Kỳ vô cùng văn minh vẫn sùng kính tin vào câu chuyện lịch sử về Jonah. Và cách đây chừng ba thế kỷ, một du khách người Anh trong cuốn Những chuyến du hành của Harris cổ kính, đã nhắc đến một ngôi đền Hồi giáo của người Thổ được xây dựng để vinh danh Jonah, trong ngôi đền đó có một ngọn đèn thần kỳ cháy mà không cần dùng đến dầu.