Cách đây vài chương, tôi từng nhắc đến một người tên là Bulkington—một thủy thủ cao lớn vừa mới lên bờ, người tôi đã gặp tại quán trọ ở New Bedford.
Vào đêm đông buốt giá ấy, khi con tàu Pequod đâm cái mũi hằn học của nó vào những ngọn sóng lạnh lẽo đầy ác ý, người đứng ở bánh lái mà tôi nhìn thấy chẳng phải ai khác chính là Bulkington! Tôi nhìn anh với niềm kính úy vừa cảm thông vừa sợ hãi—một con người giữa mùa đông khắc nghiệt, vừa trở về sau chuyến hải hành bốn năm đầy hiểm nguy, vậy mà đã lập tức giông buồm ra khơi cho một hành trình bão táp mới chẳng chút nghỉ ngơi. Đất liền dường như làm bỏng rát bàn chân anh. Những điều kỳ diệu nhất lại là những điều không thể cất lời; ký ức sâu thẳm chẳng để lại văn bia; chương sách ngắn ngủi này chính là ngôi mộ không bia đá của Bulkington. Tôi chỉ xin nói rằng số phận anh cũng giống như con tàu bị bão quăng quật, đang thảm hại dạt dọc theo bờ khuất gió. Cảng biển sẵn lòng che chở; cảng biển giàu lòng nhân thương; ở cảng biển có sự an toàn, tiện nghi, có bếp lửa hồng, bữa tối, chăn ấm, bạn bè—tất cả những gì vỗ về kiếp người ngắn ngủi. Nhưng trong trận giông bão ấy, cảng biển hay đất liền lại chính là mối nguy hiểm đáng sợ nhất của con tàu; nó phải chạy trốn mọi sự hiếu khách; chỉ một lần chạm vào đất liền, dẫu chỉ sượt qua sống thuyền, cũng đủ làm nó rùng mình kinh hãi. Bằng tất cả sức lực, nó giương hết cánh buồm để rời xa bờ; làm như vậy là chống lại chính những luồng gió muốn thổi nó về nhà; nó lại lao ra biển khơi mênh mông bão táp để tìm kiếm sự chở che, tuyệt vọng đâm đầu vào hiểm nguy—nơi người bạn duy nhất cũng chính là kẻ thù cay đắng nhất!
Giờ đây các người đã hiểu Bulkington chưa? Phải chăng các người đã lờ mờ nhận ra cái sự thật tàn nhẫn khó lòng chịu đựng ấy: rằng mọi tư tưởng sâu sắc và nghiêm cẩn chẳng qua chỉ là nỗ lực kiên cường của tâm hồn nhằm giữ vững tự do khoáng đạt giữa biển khơi; trong khi những trận gió dữ dội nhất của đất trời lại hùa nhau xô nó vào bờ cõi nô dịch và hiểm độc?
Nhưng bởi lẽ chỉ ở chốn vô bờ mới có sự thật tối cao, một sự thật không bờ bến, vô tận như Thiên Chúa—cho nên, thà bỏ mạng nơi khoảng hư vô gầm xé ấy còn hơn là bị va đập hèn hạ vào bờ khuất gió, dù nơi đó có là an toàn đi nữa! Vì nếu vậy, ôi, có ai lại muốn đớn hèn bò lên đất liền như loài sâu bọ! Nỗi kinh hoàng của những điều khủng khiếp! Chẳng lẽ mọi đớn đau này lại vô ích sao? Hãy vững lòng, hãy vững lòng lên, hỡi Bulkington! Hãy dũng cảm chịu đựng, hỡi bán thần! Từ trong bọt nước của cái chết giữa đại dương—vươn thẳng lên cao, sự thần hóa của ngươi đang vút bay!
