Trong lúc đó, Hồng y trở về phòng mình. Ông hỏi Bernouin, người đang đứng canh ở cửa, xem trong lúc ông vắng mặt có chuyện gì xảy ra không. Nhận được câu trả lời là không, ông bảo gã rút lui để lại ông một mình.
Khi còn lại một mình, ông mở cửa hành lang rồi tiếp đó là cửa phòng chờ. Tại đây, D’Artagnan đang ngủ gật trên một chiếc ghế dài.
Hồng y tiến lại gần, vỗ nhẹ vào vai anh. D’Artagnan giật mình tỉnh giấc, và ngay lập tức bật dậy đứng thẳng tắp như một người lính đang trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.
“Tôi đây,” anh nói. “Ai gọi tôi đấy?”
“Ta đây,” Mazarin nói bằng nụ cười tươi tắn nhất của mình.
“Xin Đức Hồng y thứ lỗi,” D’Artagnan nói, “tại tôi mệt mỏi quá...”
“Ngài không cần xin lỗi, thưa ông,” Mazarin vỗ về, “vì ông vất vả mệt mỏi cũng là vì phục vụ ta mà.”
D’Artagnan thầm thán phục thái độ nhã nhặn của Mazarin. “Chà,” anh lẩm nhẩm qua kẽ răng, “chẳng lẽ câu tục ngữ ‘vận may đến cả trong lúc ngủ’ lại đúng đến thế sao?”
“Đi theo ta, thưa ông,” Mazarin nói.
“Nào nào,” D’Artagnan thì thầm, “Rochefort đã giữ lời hứa, nhưng quỷ quái thật, ông ta đâu rồi nhỉ?” Anh đảo mắt tìm kiếm khắp phòng làm việc cho đến từng góc nhỏ nhất, nhưng chẳng thấy bóng dáng Rochefort đâu.
“Thưa ông d’Artagnan,” Hồng y nói rồi ngồi xuống một chiếc ghế bành, “trong mắt ta, ông luôn là một người quả cảm và chính trực.”
“Cũng có thể lắm,” D’Artagnan nghĩ bụng, “nhưng ngài mất hơi nhiều thời gian mới chịu cho tôi biết suy nghĩ đó đấy.” Tuy vậy, anh vẫn gập người bái lễ đến sát đất để tỏ lòng biết ơn lời khen của Mazarin.
“Thôi được,” Mazarin tiếp tục, “đã đến lúc phải dùng đến tài năng và lòng dũng cảm của ông rồi.”
Một tia vui mừng chợt lóe lên trong mắt người sĩ quan, nhưng rồi lại biến mất ngay lập tức, vì anh vẫn chưa hề biết mục đích của Mazarin là gì.
“Xin Đức ông cứ ra lệnh,” anh nói; “tôi đã sẵn sàng tuân mệnh Đức Hồng y.”
“Thưa ông d’Artagnan,” Hồng y tiếp lời, “dưới triều đại trước, ông đã lập được không ít chiến công hiển hách.”
“Đức Hồng y quá khen khi vẫn còn nhớ đến mấy chuyện vặt vãnh đó cho tôi. Đúng là tôi từng chiến đấu tương đối thành công.”
“Ta không nói đến những chiến công nơi trận mạc, thưa ông,” Mazarin ngắt lời; “dù những chiến công đó đã mang lại cho ông nhiều danh tiếng, nhưng vẫn còn có những điều khác vượt trội hơn thế.”
D’Artagnan giả vờ kinh ngạc.
“Sao, ông không trả lời à?” Mazarin lại hỏi.
“Tôi đang chờ Đức ông cho biết ngài đang muốn nhắc đến những chiến công nào đấy ạ.”
“Ta đang nói về cuộc phiêu lưu... Ồ, ông thừa biết ta muốn nói gì mà.”
“Ôi, thưa Đức ông, tôi thực sự không biết!” D’Artagnan đáp với vẻ ngạc nhiên.
“Ông thật kín kẽ — thế lại càng tốt. Ta đang nói về cuộc phiêu lưu nhân danh Hoàng hậu, về những chiếc nụ trang trí, về chuyến đi ông đã thực hiện cùng ba người bạn của mình.”
“À há!” Chàng xứ Gascoigne thầm nghĩ; “đây là cái bẫy hay sao đây? Phải cảnh giác mới được.”
Rồi anh trưng ra một bộ mặt ngờ nghệch đến mức ngay cả Mendori hay Bellerose, hai diễn viên lừng danh nhất thời bấy giờ, cũng phải ghen tị.
“Hoan hô!” Mazarin reo lên; “người ta nói với ta ông chính là người ta đang cần. Nào, để xem ông sẽ làm được gì cho ta.”
“Bất cứ điều gì Đức Hồng y hạ lệnh,” anh đáp.
“Ông sẽ làm cho ta những gì ông từng làm cho Hoàng hậu chứ?”
“Chắc chắn rồi,” D’Artagnan tự nhủ, “lão ta muốn mình phải tự khai ra đây mà. Lão cũng chẳng xảo quyệt hơn De Richelieu đâu! Tên quỷ quái này!” Rồi anh nói to:
“Hoàng hậu ư, thưa Đức ông? Tôi không hiểu.”
“Ông không hiểu rằng ta muốn ông và ba người bạn của ông ra sức giúp ta sao?”
“Người bạn nào của tôi cơ, thưa Đức ông?”
“Ba người bạn của ông — những người bạn ngày xưa ấy.”
“Ngày xưa ư, thưa Đức ông! Ngày xưa tôi đâu chỉ có ba người bạn, tôi có đến ba mươi người cơ; ở tuổi hai mươi hai, người ta thấy ai mà chẳng gọi là bạn.”
“Thôi được, thưa ông,” Mazarin đáp, “thận trọng là đức tính tốt, nhưng hôm nay có thể ông sẽ phải hối hận vì đã quá thận trọng đấy.”
“Thưa Đức ông, Pythagoras từng bắt các môn đệ im lặng suốt năm năm để họ học cách giữ cái mồm cái miệng.”
“Nhưng ông đã im lặng suốt hai mươi năm rồi đấy, thưa ông. Hãy nói đi, giờ đây chính Hoàng hậu giải trừ lời thề cho ông.”
“Hoàng hậu ư!” D’Artagnan thốt lên, lần này vẻ kinh ngạc của anh hoàn toàn không phải giả vờ.
“Phải, Hoàng hậu! Và để chứng minh cho những gì ta nói, người đã ra lệnh cho ta trao cho ông xem chiếc nhẫn kim cương này, chiếc nhẫn mà người tin là ông biết rất rõ.”
Nói rồi, Mazarin đưa tay về phía người sĩ quan. D’Artagnan thở dài khi nhận ra chiếc nhẫn mà Hoàng hậu đã trao cho anh đầy duyên dáng trong đêm dạ hội ở Tòa thị chính, chiếc nhẫn mà sau đó người đã mua lại từ ông des Essarts.
“Đúng rồi. Tôi nhớ rất rõ viên kim cương đó, nó vốn thuộc về Hoàng hậu.”
“Vậy ông thấy đấy, ta nói chuyện với ông nhân danh Hoàng hậu. Hãy trả lời ta mà đừng đóng kịch nữa; làm vậy chỉ có lợi cho ông mà thôi.”
“Quả thực, thưa Đức ông, tôi rất cần gầy dựng lại cơ nghiệp, bởi Đức Hồng y đã bỏ quên tôi quá lâu rồi.”
“Ta chỉ cần một tuần là sửa chữa xong tất cả chuyện đó. Nào, ông thì đã rõ, ông đang ở đây, nhưng bạn bè ông đâu rồi?”
“Tôi không biết, thưa Đức ông. Chúng tôi đã chia tay nhau từ lâu; cả ba người đều đã giải ngũ.”
“Thế ông có thể tìm thấy họ ở đâu?”
“Dù họ ở đâu đi nữa thì đó cũng là việc của tôi.”
“Được rồi, vậy điều kiện của ông là gì nếu ta thuê ông?”
“Tiền, thưa Đức ông, càng nhiều tiền càng tốt, miễn là đủ cho nhiệm vụ ngài muốn giao. Tôi vẫn còn nhớ như in có những lúc chúng tôi bị chững lại chỉ vì thiếu tiền, và nếu không có viên kim cương mà tôi buộc phải bán đi ấy thì chúng tôi đã phải gục ngã giữa đường rồi.”
“Quỷ quái thật! Tiền! Lại còn một khoản lớn!” Mazarin nói. “Xin hỏi ông có biết rằng ngân khố của Quốc vương chẳng còn một đồng nào không?”
“Vậy thì xin Đức ông hãy làm như tôi từng làm. Hãy bán kim cương của vương miện đi. Tin tôi đi, đừng tìm cách làm việc hà tiện. Chẳng có đại nghiệp nào lại thành công nhờ vào những phương tiện bủn rủn cả.”
“Thôi được,” Mazarin đáp, “chúng ta sẽ làm cho ông hài lòng.”
“Là Richelieu,” D’Artagnan nghĩ thầm, “ông ấy đã ứng trước cho mình năm trăm đồng pistole rồi.”
“Thế là ông sẽ phục vụ ta chứ?” Mazarin hỏi.
“Vâng, nếu các bạn tôi đồng ý.”
“Nhưng nếu họ từ chối thì ta có thể trông cậy vào ông không?”
“Tôi chưa bao giờ làm nên trò trống gì một mình cả,” D’Artagnan lắc đầu nói.
“Thế thì hãy đi tìm họ đi.”
“Tôi phải lấy gì để dụ họ vào phục vụ Đức Hồng y đây?”
“Ông hiểu họ hơn ta. Hãy đưa ra lời hứa tùy theo tính cách từng người.”
“Tôi nên hứa những gì?”
“Rằng nếu họ phục vụ ta tốt như từng phục vụ Hoàng hậu, sự trả ơn của ta sẽ vô cùng hậu hĩnh.”
“Nhưng chúng tôi phải làm gì?”
“Cứ yên tâm; khi đến thời điểm hành động, ông sẽ được biết đầy đủ những gì ta yêu cầu; trong lúc chờ đợi thời cơ đến, hãy đi tìm bạn bè của ông đi.”
“Thưa Đức ông, có lẽ họ không ở Paris đâu. Rất có thể tôi sẽ phải thực hiện một chuyến đi xa. Tôi chỉ là một trung úy lính ngự lâm nghèo rớt mồng tơi, mà đi lại thì tốn tiền lắm.”
“Ý của ta,” Mazarin nói, “không phải là muốn ông đi cùng một đoàn tùy tùng rầm rộ; kế hoạch của ta đòi hỏi tính bảo mật, và hành trang quá phô trương sẽ làm hỏng chuyện.”
“Dù vậy, thưa Đức ông, tôi không thể lên đường bằng tiền lương được, vì lương của tôi đã bị nợ ba tháng nay rồi; tôi cũng chẳng thể đi bằng tiền tiết kiệm, vì trong hai mươi hai năm phục vụ, cái duy nhất tôi tích lũy được chỉ là những khoản nợ.”
Mazarin trầm ngâm suy nghĩ một lúc, như thể đang đấu tranh nội tâm dữ dội; sau đó, ông đi tới một chiếc tủ lớn khóa bằng ba ổ khóa, lấy ra một túi tiền bạc, đắn đo cân nhắc hai lần trên tay rồi mới trao cho D’Artagnan:
“Cầm lấy cái này,” ông vừa thở dài vừa nói, “đây chỉ là tiền đi đường thôi đấy.”
“Nếu đây là đồng doubloon Tây Ban Nha, hay thậm chí là đồng crown vàng,” D’Artagnan nghĩ thầm, “thì chúng ta vẫn có thể làm ăn với nhau đấy.” Anh chào Hồng y rồi nhét tọt túi tiền vào tận đáy chiếc túi áo mênh mông của mình.
“Vậy là mọi chuyện đã quyết định xong; ông hãy lên đường đi,” Hồng y nói.
“Vâng, thưa Đức ông.”
“Nhân tiện, bạn bè ông tên gì nhỉ?”
“Bá tước de la Fère, xửa xưa gọi là Athos; ông du Vallon, mà chúng tôi từng gọi là Porthos; Hiệp sĩ d’Herblay, giờ là Viện trưởng d’Herblay, mà chúng tôi gọi là Aramis...”
Hồng y mỉm cười.
“Mấy cậu con thứ,” ông nói, “gia nhập lính ngự lâm dưới những cái tên giả để khỏi làm tổn hại đến danh tiếng gia tộc. Kiếm thì dài nhưng túi thì nhẹ. Có phải thế không?”
“Cầu Chúa cho những thanh kiếm này được cống hiến để phục vụ Đức Hồng y,” D’Artagnan nói, “tôi xin mạn phép bày tỏ một ước nguyện, đó là đến lượt túi tiền của Đức Hồng y trở nên nhẹ đi và túi tiền của họ nặng lên — vì có ba người này trong tay, Đức Hồng y có thể làm khuấy đảo cả châu Âu nếu muốn.”
“Mấy gã xứ Gascoigne này,” Hồng y bật cười nói, “mặt dày gần bằng người Ý rồi đấy.”
“Dù sao đi nữa,” D’Artagnan đáp lại bằng một nụ cười xảo quyệt chẳng kém gì Hồng y, “khi rút kiếm ra thì họ ăn đứt người Ý.”
Nói rồi anh lui ra. Khi bước ra ngoài sân, anh dừng lại gần một ngọn đèn và háo hức thọc tay vào túi tiền.
“Toàn là đồng crown — đồng bạc! Mình đã nghi rồi mà. Ôi! Mazarin! Mazarin! Ngài chẳng tin tưởng gì tôi cả! Càng tệ cho ngài thôi, rồi ngài sẽ phải gánh hậu quả đấy!”
Trong khi đó, Hồng y đang xoa tay vô cùng đắc ý.
“Một trăm đồng pistole! Một trăm đồng pistole! Chỉ với một trăm đồng pistole mà ta đã khám phá ra bí mật mà Richelieu có trả hai mươi ngàn đồng crown cũng chưa chắc có được; đó là chưa kể giá trị của viên kim cương này” — ông đưa mắt hài lòng nhìn chiếc nhẫn mà ông đã giữ lại thay vì trả cho D’Artagnan — “vốn có giá ít nhất là mười ngàn franc.”
Ông trở về phòng mình, cất chiếc nhẫn vào một chiếc háp nhỏ chứa đủ loại kim cương lấp lánh — bởi Hồng y là một tay sành sỏi về đá quý — rồi gọi Bernouin vào cởi y phục cho ông, bất chấp tiếng súng vẫn tiếp tục rền vang khắp Paris dù lúc này đã gần nửa đêm.
Cùng lúc đó, D’Artagnan rảo bước về phía phố Tiquetonne, nơi anh đang trọ tại khách sạn Chevrette.
Chúng tôi xin giải thích ngắn gọn lý do tại sao D’Artagnan lại chọn nơi đó làm chốn dừng chân.