Ba vị quý ông lên đường hướng về Picardy, một con đường quá quen thuộc với họ và từng gợi lại trong lòng Athos cùng Aramis một vài cuộc phiêu lưu đặc sắc nhất thời tuổi trẻ.
Athos nhận xét khi đến chỗ họ từng có cuộc tranh cãi với những kẻ lát đường: “Nếu Mousqueton ở đây cùng chúng ta, hẳn anh ta sẽ run rẩy biết bao khi đi qua chỗ này! Anh có nhớ không, Aramis, chính tại đây cậu ta đã trúng phát đạn nổi tiếng đó?”
Aramis đáp: “Thưa đức ông, quả tình cậu ta có run cũng là điều dễ hiểu, bởi ngay cả bản thân tôi khi nhớ lại cũng thấy rợn người; kìa, ngay phía trên cái cây kia chính là chốn mà tôi từng tưởng mình đã bỏ mạng.”
Chẳng mấy chốc đã đến lúc Grimaud phải gợi lại dĩ vãng. Đặt chân đến trước quán trọ nơi chủ tớ hắn từng có một bữa tiệc linh đình, hắn bước lại gần Athos và cất tiếng, tay chỉ vào ô thông gió của tầng hầm:
“Xúc xích!”
Athos bật cười, bởi trò nghịch ngợm thời niên thiếu ấy nay hiện lên trong tâm trí ông thú vị chẳng khác nào chuyện được kể về một người xa lạ.
Cuối cùng, sau hai ngày một đêm lữ hành, họ cũng đến Boulogne vào lúc chiều tà trong tiết trời vô cùng đẹp đẽ. Boulogne khi ấy là một vị trí quân sự kiên cố, gần như là một thị trấn hoang vắng nằm trọn trên cao nguyên; khu vực ngày nay gọi là phố hạ khi đó hoàn toàn chưa tồn tại.
De Winter nói khi đến cổng thành: “Thưa các ngài, chúng ta hãy làm như ở Paris nhé—hãy tách nhau ra để tránh bị chú ý. Tôi biết một quán trọ ít người lui tới, nhưng chủ quán hoàn toàn trung thành với tôi. Tôi sẽ đến đó và hy vọng sẽ có thư từ chờ sẵn, còn các ngài hãy ghé vào quán rượu đầu tiên trong thành, chẳng hạn như L’Epée du Grand Henri, nghỉ ngơi lấy sức, rồi sau hai giờ nữa hãy ra cầu tàu; thuyền của chúng ta đang đợi ở đó.”
Mọi việc đã được định đoạt như vậy, đi thêm khoảng hai trăm bước nữa, hai người bạn liền trông thấy quán rượu đã được chỉ dẫn. Ngựa của họ được cho ăn nhưng vẫn để nguyên yên cương, đám gia nhân ăn tối vì trời đã muộn, và hai vị chủ nhân vì sốt ruột muốn lên đường nên đã hẹn gặp họ tại cầu tàu, đồng thời dặn dò tuyệt đối không được nói chuyện với bất kỳ ai. Khỏi phải nói cũng biết lời dặn dò này chỉ dành riêng cho Blaisois—vì đối với Grimaud thì quy tắc ấy đã trở nên thừa thãi từ lâu rồi.
Athos và Aramis rảo bước đi xuống cảng. Nhìn bộ trang phục phủ đầy bụi đường cùng phong thái đĩnh đạc tự nhiên vốn là dấu hiệu nhận biết của những kẻ từng trải qua những chặng đường dài, hai người bạn đã thu hút sự chú ý của một vài kẻ đang đi dạo. Đáng chú ý nhất là có một kẻ mà sự xuất hiện của họ đã để lại ấn tượng sâu sắc. Kẻ này, từ khoảnh khắc ban đầu đã lọt vào mắt họ cũng chính bởi lý do khiến họ bị người khác để ý, đang thẫn thờ đi lên đi lại trên cầu tàu. Ngay từ giây phút nhìn thấy họ, y không hề rời mắt khỏi họ và dường như đang khao khát được cất lời.
Khi đến cầu tàu, Athos và Aramis dừng lại ngắm một chiếc thuyền nhỏ được cột vào cọc tiêu, đã giăng buồm sẵn sàng như thể đang chờ lệnh xuất phát.
Athos nói: “Chắc hẳn đó là thuyền của chúng ta.”
Aramis đáp: “Đúng vậy, còn chiếc tàu lớn đang chuẩn bị nhổ neo đằng kia hẳn là phương tiện đưa chúng ta đến đích; giờ thì,” anh tiếp lời, “chỉ mong sao De Winter đừng bắt chúng ta phải chờ đợi. Ở đây chẳng có gì thú vị cả; đến một bóng hồng qua lại cũng không có.”
Athos khẽ nói: “Suỵt! Có kẻ đang nghe lén chúng ta đấy.”
Quả thực, kẻ lang thang nãy giờ vẫn đi qua đi lại sau lưng họ trong lúc hai người bạn trò chuyện, đã khựng lại ngay khi nghe thấy cái tên De Winter; nhưng gương mặt y không hề để lộ chút cảm xúc nào khi cái tên ấy được nhắc đến, nên rất có thể y đứng lại chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên.
Gã trai trẻ với làn da xanh xao cúi đầu chào lịch thiệp và nhã nhặn, nói: “Thưa các ngài, xin tha lỗi cho sự tò mò của tôi, nhưng tôi thấy các ngài đến từ Paris, hoặc ít ra cũng là những người lạ mặt tại Boulogne này.”
Athos với phong thái lịch thiệp tương tự đáp: “Vâng, chúng tôi đến từ Paris; chúng tôi có thể giúp gì cho cậu?”
Gã thanh niên hỏi: “Thưa ngài, ngài có phiền không khi cho tôi biết có đúng là Hồng y Mazarin không còn nắm quyền tể tướng nữa không?”
Aramis lên tiếng: “Đó là một câu hỏi lạ lùng.”
Athos trả lời: “Ngài ấy vừa không phải mà lại vừa phải; nghĩa là, ngài ấy bị một nửa nước Pháp phế truất, nhưng bằng những âm mưu và hứa hẹn, ngài ấy lại khiến nửa còn lại phải chống lưng; cậu có thể thấy rằng tình trạng này còn kéo dài lâu đấy.”
Kẻ lạ mặt tiếp lời: “Tuy nhiên, thưa ngài, ngài ấy vẫn chưa bỏ trốn hay bị giam cầm chứ?”
“Không, thưa ngài, ít ra là vào lúc này thì chưa.”
Gã thanh niên vừa lùi bước vừa nói: “Thưa các ngài, xin nhận nơi đây lòng biết ơn vì sự lịch sự của các ngài.”
Aramis hỏi: “Cậu nghĩ sao về kẻ hay dò hỏi kia?”
“Tôi nghĩ y hoặc là một kẻ nhà quê đần độn, hoặc là một tên mật thám đang đi dò la tin tức.”
“Và anh lại đáp lời y với cái suy nghĩ ấy ư?”
“Chẳng có gì buộc tôi phải trả lời y khác đi cả; y lịch sự với tôi thì tôi cũng lịch sự lại với y thôi.”
“Nhưng lỡ y là một tên mật thám thì sao——”
“Cậu nghĩ một tên mật thám sẽ làm gì ở đây? Chúng ta đâu còn sống trong thời kỳ của Hồng y Richelieu, kẻ sẵn sàng đóng cửa các cảng biển chỉ vì một chút nghi ngờ mơ hồ.”
Aramis vừa đưa mắt dõi theo gã thanh niên đang dần khuất sau những vách đá, vừa nói: “Dù sao đi nữa, anh đã sai khi trả lời y như vậy.”
Athos đáp: “Còn anh, anh lại quên mất rằng bản thân mình đã phạm một thứ sự bất cẩn hoàn toàn khác khi thốt lên tên của Lãnh chúa de Winter. Anh không thấy rằng gã thanh niên đó đã khựng lại ngay khi nghe thấy cái tên ấy sao?”
“Vậy thì càng có lý do hơn để đuổi cổ y đi khi y dám mở lời với anh.”
Athos hỏi: “Một cuộc ẩu đả ư?”
“Và từ bao giờ mà anh lạiâm thầm sợ hãi một cuộc ẩu đả thế?”
“Tôi lúc nào cũng sợ một cuộc ẩu đả khi có người đang ngóng đợi mình ở một nơi nào đó, và khi mà cuộc ẩu đả ấy có nguy cơ ngăn cản tôi đặt chân đến đó. Hơn nữa, để tôi thú nhận với anh điều này nhé: tôi rất sốt sược muốn được nhìn gã thanh niên đó ở khoảng cách gần hơn.”
“Và để làm gì chứ?”
“Aramis, chắc chắn anh sẽ cười nhạo tôi, anh sẽ bảo rằng tôi cứ mãi nhai lại một chuyện, anh sẽ gọi tôi là kẻ viển vông nhát gan nhất; nhưng anh thấy gã thanh niên đó có nét giống với ai nào?”
Aramis cười lớn hỏi: “Giống về vẻ đẹp hay ngược lại?”
“Giống về sự xấu xí, theo cách mà một người đàn ông có thể giống một người đàn bà.”
Aramis kêu lên: “À! Chà! Anh làm tôi phải suy nghĩ đấy. Không, quả thực anh không hề viển vông đâu, người bạn thân mến ạ, và giờ thì tôi chợt nghĩ ra—anh—vâng, thưa đức ông, anh nói đúng—những đôi môi thanh mảnh nhưng kiên quyết ấy, ánh mắt lúc nào cũng như chỉ tuân lệnh trí tuệ chứ chẳng bao giờ nghe theo con tim! Phải, đó chính là một trong những đứa con hoang của ả Milady!”
“Aramis, anh lại cười đấy à.”
“Chỉ là do thói quen thôi. Tôi thề với anh, tôi cũng chẳng thích thú gì hơn anh khi phải chạm trán con độc xà đó trên đường đi của mình.”
Athos nói: “À! De Winter đang đến kìa.”
“Tốt! Bây giờ chỉ còn thiếu mỗi một điều nữa là đám gia nhân của chúng ta đừng có bắt chúng ta phải chờ đợi.”
Athos đáp: “Không. Tôi thấy chúng đang đi cách đức ông nhà ta chừng hai mươi bước. Tôi nhận ra Grimaud nhờ đôi chân dài và dáng đi cúi gằm quyết đoán của hắn. Tony đang vác những khẩu súng trường của chúng ta.”
Aramis đưa mắt nhìn về phía chân trời phía tây, nơi mặt trời để lại một dải mây vàng duy nhất đang dần chìm vào lòng đại dương và lịm tắt theo từng khoảnh khắc, rồi hỏi: “Vậy là tối nay chúng ta nhổ neo chứ?”
Athos đáp: “Có lẽ vậy.”
Aramis thở dài tiếp lời: “Khỉ thật! Tôi chẳng có mấy thiện cảm với biển cả vào ban ngày, và lại càng ác cảm hơn vào ban đêm; tiếng gió hú và sóng gầm, những chuyển động kinh hoàng của con tàu; thú thật là tôi thích tu viện Noisy hơn.”
Athos buồn bã mỉm cười, bởi rõ ràng là trong lúc lắng nghe bạn mình và rảo bước về phía De Winter, tâm trí ông đang bận hoài niệm về những chuyện khác.
Aramis cất lời: “Bạn chúng ta bị làm sao thế nhỉ? Trông ngài ấy cứ như một kẻ khốn khổ trong địa ngục của Dante, kẻ bị thần Apollyon vặn cổ và cứ mãi ngoái đầu nhìn lại gót chân mình. Quỷ tha ma bắt gì mà khiến ngài ấy cứ trừng trừng nhìn ra sau thế kia?”
Đến lượt De Winter, khi vừa trông thấy họ, ngài liền rảo bước tiến về phía họ với tốc độ đáng ngạc nhiên.
Athos lên tiếng: “Thưa đức ông, có chuyện gì vậy, và điều gì khiến ngài phải thở hồng hộc thế kia?”
De Winter đáp: “Không có gì; chẳng có gì cả; thế mà lúc đi ngang qua các vách đá, tôi cứ có cảm giác——” và ngài lại quay phắt đầu nhìn ra sau một lần nữa.
Athos kín đáo liếc nhìn Aramis.
De Winter tiếp lời: “Nhưng chúng ta đi thôi; hãy lên đường nào; thuyền chắc đang đợi chúng ta và chiếc xà-lúp của chúng ta đang thả neo đằng kia kìa—các ngài có thấy nó không? Ước gì tôi đã đặt chân lên thuyền từ nãy rồi,” và ngài lại ngoảnh đầu nhìn lại.
Athos hạ giọng nói nhỏ với Aramis: “Ngài ấy đã trông thấy y rồi.”
Họ đã tiến đến chiếc thang dẫn xuống thuyền. De Winter ra hiệu cho đám gia nhân mang vũ khí và những kẻ khuân vác hành lý xuống trước, rồi ngài cũng chuẩn bị bước theo sau họ.
Đúng lúc này, Athos thoáng thấy một người đang rảo bước trên bờ biển song song với cầu tàu, hắn ta đang giục giã bước chân như thể muốn sang tận phía bên kia cảng, cách địa điểm lên thuyền chưa đầy hai mươi bước. Trong bóng tối, ông lờ mờ nhận ra gã thanh niên từng đặt câu hỏi với mình khi nãy. Athos bấy giờ mới lần lượt bước xuống thang mà không hề rời mắt khỏi gã thanh niên. Để đi tắt đón đầu, gã ta đã xuất hiện trên một con mương dẫn nước.
Athos lầm bầm: “Chắc chắn y chẳng mang lại điều gì tốt lành cho chúng ta đâu; nhưng cứ xuống thuyền cái đã; một khi đã ra khơi, mặc cho y muốn làm gì thì làm.”
Và Athos nhảy tót xuống chiếc thuyền vốn đã được đẩy ra ngay lập tức và chẳng mấy chốc lướt nhanh về phía khơi xa dưới sức chèo của bốn tráng phu.
Nhưng gã thanh niên nãy giờ đã bắt đầu bám theo, hay đúng hơn là đi đón đầu chiếc thuyền. Con thuyền buộc phải luồn lách qua khoảng hẹp giữa mũi cầu tàu được thắp sáng bởi một ngọn hải đăng vừa được nhen lên và một mỏm đá nhô ra. Từ đằng xa, họ trông thấy y đang leo lên mỏm đá ấy để có thể nhìn xuống chiếc thuyền lúc nó đi qua.
Aramis cất tiếng: “Ừm, nhưng mà gã thanh niên kia quả thực là một tên mật thám.”
De Winter ngoảnh đầu hỏi: “Gã thanh niên nào cơ?”
“Kẻ đã bám theo và bắt chuyện với chúng ta ấy; ngài nhìn kìa!”
De Winter quay lại và hướng mắt theo ngọn tay đang chỉ của Aramis. Ánh sáng từ ngọn hải đăng chiếu rọi rực rỡ cả eo biển nhỏ mà họ sắp sửa lướt qua, cùng mỏm đá nơi gã thanh niên đang đứng với tư thế đầu trần và khoanh tay trước ngực.
De Winter vừa thốt lên vừa chộp lấy cánh tay Athos: “Chính là nó! Chính là nó! Ta cứ ngỡ mình nhận lầm người và hóa ra ta đã không nhầm.”
Aramis hỏi: “Ngài đang nói ai thế?”
Athos đáp: “Con trai của ả Milady.”
Grimaud kinh hãi kêu lên: “Tên tu sĩ!”
Gã thanh niên đã nghe thấy những lời ấy và cúi rạp người về phía trước mỏm đá đến mức người ta có cảm tưởng như y sắp sửa lao đầu xuống vực.
“Đúng, chính là ta, cậu ruột của ta ơi—ta, đứa con trai của Milady—ta, tên tu sĩ—ta, kẻ hầu cận kiêm tri kỷ của Cromwell—giờ thì ta đã nhận ra cả ngươi lẫn những kẻ đồng bọn của ngươi rồi.”
Ngồi trên chiếc thuyền ấy là ba con người quả quyết, những kẻ dũng cảm đến mức chẳng ai dám hoài nghi lòng can đảm; thế nhưng, trước giọng nói ấy, ngữ điệu ấy và những cử động ấy, họ lại cảm thấy một luồng ớn lạnh kinh hoàng siết chặt lấy huyết quản. Riêng phần Grimaud, tóc gáy hắn dựng đứng cả lên và những giọt mồ hôi lã chã tuôn rơi trên vầng trán.
Aramis thốt lên: “À! Thì ra đó là thằng cháu, là tên tu sĩ, là đứa con trai của ả Milady như lời y vừa tự nhận.”
De Winter thì thào: “Than ôi, đúng vậy.”
Aramis liền bảo: “Vậy thì hãy đợi đấy”; và với sự lạnh lùng đáng sợ mà anh vẫn thường biểu lộ trong những thời khắc trọng đại, anh chộp lấy một trong những khẩu súng trường từ tay Tony, giương bông lên và nhắm thẳng vào gã thanh niên đang đứng sừng sững như một vị thần báo oán trên mỏm đá.
Grimaud vô thức thét lên: “Bắn đi!”
Athos lao mình chồm lên bịp lấy nòng súng và ngăn cản phát đạn chuẩn bị cướp cò.
Aramis bực bội nói: “Quỷ tha ma bắt anh đi. Tôi đang ngắm y chuẩn bị chu đáo thế cơ mà, thể nào tôi cũng tống một viên đạn vào ngực y rồi.”
Athos cất giọng khàn đặc: “Giết người mẹ thế là quá đủ rồi.”
“Mụ đàn bà đó là một ả khốn nạn, kẻ từng giáng đòn thù lên tất cả chúng ta và những người thân yêu của chúng ta.”
“Đúng, nhưng đứa con trai thì chưa hề làm hại gì chúng ta cả.”
Grimaud, kẻ vừaổm dậy để ngóng xem hiệu quả của phát đạn, nay ngã quỵ xuống tuyệt vọng, hai tay bấu chặt vào nhau.
Gã thanh niên bật lên một tràng cười ngạo nghễ.
Y hét lớn: “À, quả nhiên chính là các người rồi! Giờ thì ta càng nhận rõ các người hơn nữa đấy.”
Tiếng cười nhạo báng cùng những lời lẽ đe dọa của y vượt qua đầu họ, bị ngọn gió cuốn đi cho đến khi chìm nghỉm vào cõi vô tận của đường chân trời. Aramis rùng mình.
Athos thét lên: “Bình tĩnh lại đi, vì ơn Chúa! Chúng ta không còn là con người nữa hay sao?”
Aramis đáp: “Không, nhưng gã đó là một con ác quỷ; và xin hãy hỏi ng xem tôi có sai khi muốn giúp ngài ấy tống khứ thằng cháu quý tử của mình không nào.”
De Winter chỉ đáp lại bằng một tiếng rên rỉ.
Aramis nói tiếp: “Mọi chuyện đã hoàn tất mất rồi; à, tôi rất e rằng với tất cả sự khôn ngoan của anh, lòng trắc ẩn kiểu này rồi sẽ trở thành một sự ngu ngốc tột cùng.”
Athos nắm lấy bàn tay của Lãnh chúa de Winter và tìm cách lái câu chuyện sang hướng khác.
Ông hỏi: “Khi nào chúng ta sẽ đặt chân lên nước Anh?” nhưng De Winter dường như chẳng hề nghe thấy lời ông nói và chẳng đưa ra câu trả lời nào.
Aramis cất giọng: “Này Athos, có lẽ vẫn còn kịp đấy. Hãy nhìn xem y còn đứng ở chỗ cũ hay không.”
Athos gượng quay người lại; hình ảnh gã thanh niên rõ ràng là một sự đày đọa đối với ông, và quả thực y vẫn đứng đó, trên mỏm đá, nơi ngọn hải đăng tỏa ánh sáng xung quanh y tựa như một vòng hào quang mập mờ.
Athos đành lòng nói: “Quả thật, Aramis, tôi nghĩ mình đã sai khi không để anh khai hỏa.”
Aramis đáp: “Câm miệng đi; anh sắp làm tôi phải bật khóc rồi đấy, nếu như một chuyện như thế có thể xảy ra.”
Vào khoảng khắc này, họ được cất tiếng gọi từ chiếc tàu lớn và chỉ vài giây sau, đám người, gia nhân cùng hành lý đã có mặt trên boang tàu. Viên thuyền trưởng chỉ còn chờ mỗi các hành khách của mình; vừa đặt chân lên boang thì mũi tàu đã lập tức quay ngoắt về hướng Hastings, nơi họ sẽ cập bến. Ngay lúc ấy, ba người bạn bất giác ngoảnh đầu lại nhìn lần cuối cùng về phía mỏm đá, về phía bóng hình đe dọa vẫn đang bám đuổi họ và giờ đây hiện lên với một vẻ rõ mồn một. Rồi một giọng nói lại một lần nữa vọng đến tai họ, gieo rắc lời đe dọa này: “Hẹn gặp lại các ngài vào lần tới, trên đất Anh.”