Thích cằn nhằn dĩ nhiên chẳng phải ưu điểm gì, đôi khi còn khiến người ta chán ghét. Thế nhưng, con người có những lúc chỉ muốn tìm ai đó để trò chuyện, vốn dĩ không nhất thiết cần đối phương phải trao cho sự đồng cảm sâu sắc hay đưa ra lời khuyên thâm thúy ra sao——chỉ cần có thể lặng im lắng nghe, là đã muôn phần cảm kích rồi. Nhìn chung, nhu cầu về phương diện này ở phụ nữ mạnh mẽ hơn nam giới.

Bởi thế mà nghĩ đến tác phẩm "Chúc phúc" của đại văn hào Lỗ Tấn. Nếu phân tích dưới góc độ mổ xẻ nhân tính, thì giá trị trân quý nhất trong kiệt tác này của Lỗ Tấn có lẽ chính là ở chỗ đã bộc lộ được nhu cầu vô cùng mạnh mẽ ấy trong bản chất con người——sự giãi bày.

Thím Tường Lâm dĩ nhiên cực kỳ bất hạnh, nhất là sau khi đứa con yêu dấu của thím và Hạ Lão Lục bị sói tha mất, số phận thím đã rơi vào cuộc khủng hoảng lớn nhất. Sau khi Hạ Lão Lục qua đời, trong bước đường cùng, thím lại đến ở nhờ nhà Lỗ Tứ gia. Theo như mô tả trong tiểu thuyết, Tứ gia và Lỗ thái thái vẫn miễn cưỡng dung nạp thím, chỉ là kiêng khem sự "xui xẻo" của thím, không cho thím tham gia vào lễ tế cuối năm mà thôi. Cuối cùng họ sa thải thím Tường Lâm, chủ yếu là vì thím trở nên thần trí bất định, suốt ngày lẩm cẩm, lúc nào cũng muốn giãi bày với người khác về chuyện đứa con yêu dấu của thím vào mùa đông sao lại "thật không ngờ" bị sói tha mất như thế nào. Họ không những không muốn lắng nghe tiếp nhận lời giãi bày ấy, mà còn cảm thấy đó là triệu chứng của một kẻ đã hoàn toàn vô dụng, khiến thím Tường Lâm rốt cuộc phải đi làm ăn mày, rồi trong mùa đông giá rét, thím gục chết nơi ngõ vắng phố hoang cùng với những lời tự ngầm than trách với trời xanh.

Nỗi bi kịch lớn nhất của đời người chính là khát khao giãi bày của mình lại chẳng thể nhận được sự tiếp nhận dù chỉ của duy nhất một "kẻ khác".

Kẻ không tiếp nhận lời giãi bày của thím Tường Lâm đâu chỉ có Lỗ Tứ gia và thái thái, ngay cả những người có địa vị xã hội ngang hàng với thím Tường Lâm cũng chẳng một ai chịu kiên nhẫn và thiện chí lắng nghe.

Đáng sợ hơn là, đôi khi có những kẻ lại lấy lòng giả vờ lắng nghe để trêu cợt người giãi bày, coi đó làm trò tiêu khiển. Vết thương mà điều đó rạch lên trái tim người giãi bày lại càng sâu, càng đau đớn hơn.

Giãi bày là một hành vi nhân sinh có tôn nghiêm. Bất kỳ hành vi nào phỉ báng, đùa giỡn, đè nén, cấm đoán hành vi giãi bày và người giãi bày đều là sai trái. Cho dù là "sự giãi bày mang tính bệnh lý" cũng cần được tôn trọng, lẽ nào bác sĩ lại có thể không tôn trọng bệnh nhân?

Thím Tường Lâm đã kết thúc cuộc đời cay đắng của mình trong nỗi u uất tột cùng khi "khát khao giãi bày" không có lấy một ai tiếp nhận, dù là nhỏ nhất.

Còn tình yêu thì sao? Tình dục có lẽ có thể vượt qua sự giãi bày và tiếp nhận lẫn nhau để đạt tới khoái cảm ngắn ngủi của "xác thịt", nhưng tình yêu chân chính thì nhất định phải có thêm yếu tố này. Trong kiệt tác văn học cổ điển Trung Quốc "Hồng Lâu Mộng", tình yêu giữa Gia Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc luôn xuyên suốt một sợi dây: giãi bày——tiếp nhận——không hài lòng với mức độ tiếp nhận——hờn dỗi không giãi bày——khẩn cầu giãi bày——rốt cuộc lại giãi bày——đạt được niềm hân hoan to lớn trong giãi bày và tiếp nhận——làn sóng khát khao giãi bày mới——làn sóng nhu cầu tiếp nhận mới——mâu thuẫn về độ ăn ý trong làn sóng giãi bày và tiếp nhận mới...

Có lẽ sẽ có người hỏi: Vậy thì, giá trị của sự im lặng ở đâu?

Xin đáp rằng: Vẫn là đại văn hào Lỗ Tấn, chẳng phải ông từng nói sao? Không bùng nổ trong im lặng, thì sẽ diệt vong trong im lặng. Ông lại nói: Nơi không tiếng động nghe tiếng sấm dội.

Tôi năm lần bảy lượt hòa quyện ý tứ trong tác phẩm "Chúc phúc" của Lỗ Tấn cùng những lời nói sóng đôi này để nghiền ngẫm kỹ càng, chỉ cảm thấy có vô số hàm ý mới mẻ trước nay chưa từng nếm trải, như giọt máu nhỏ vào nước, từng rỗi từng sợi, cứ thế thấm đượm và lan tỏa trong tâm hồn.