Tôi không biết tại sao bây giờ ở Bắc Kinh lại rất khó nhìn thấy cây xúc. Đây là loài cây dễ trồng, có thể vươn thẳng tới chiều cao 20 mét, phần tán phía trên tạo thành một chiếc ô xanh lớn, dù làm cây trồng trong sân hay cây xanh ven đường thì nó đều vô cùng thích hợp.

Trong ngôi nhà cổ của tôi ở Bắc Kinh, tôi từng nhìn thấy cửa thùy hoa chạm khắc từ gỗ xúc và ghế thái sư làm bằng loại gỗ này, lại còn nghe nói loại gỗ này đặc biệt chịu được ẩm, dầm mưa dãi nắng cũng không bị biến dạng. Nhưng ấn tượng sâu sắc nhất mà tôi hình thành về cây xúc, lại là vào hồi học tiểu học.

Có một lần cùng mẹ và chị đi đến dưới gốc một cây xúc lớn ở Long Phúc Tự, tôi ngẩng đầu nhìn lên, vui mừng kêu lớn: "Hả! Hoa bìm bìm gì mà to thế!"

Chị tôi lúc bấy giờ đang học trung học liền tranh thủ nói với tôi: "Không phải hoa bìm bìm đâu, là hoa cà độc dược đấy!"

Mẹ mỉm cười, ôn tồn bảo chúng tôi: "Hoa bìm bìm và hoa cà độc dược đều là thực vật thân thảo, sao lại mọc ở trên thân cây gỗ lớn thế này được. Phải, loài hoa này nhìn trông quả thực hơi giống chúng, nhưng các con hãy ngắm kỹ thêm một lúc nữa xem, nhìn rõ chưa? Đỉnh cánh hoa của nó dang rộng giống như hai phiến môi đối xứng, trong khi hoa bìm bìm lại giống cái kèn tròn, còn hoa cà độc dược thì giống cái phễu cơ. Đây là hoa xúc. Trông rất đẹp phải không nào?"

Cái tên địa danh Long Phúc Tự này nay vẫn còn, mà ngôi chùa thì đã tan tác chẳng còn lấy một mảnh, cây xúc lớn bên cạnh đại điện kia, cũng chẳng biết đã bỏ thây nơi nào.

Còn về cây xúc đó, đặc biệt là những chùm hoa hồng nhạt hình đôi môi đan cài giữa các cành lá vào đầu hạ, thì tôi mãi mãi không thể nào quên.

Lại có một lý do khó quên nữa, đó là ngay dưới gốc cây ấy, tôi từng bị đánh.

Hồi học tiểu học, ngày nào tôi cũng phải đi xuyên qua Long Phúc Tự để đến trường, ngoài ra không ít bạn học khác cũng thế.

Lúc bấy giờ, các gian điện thờ của Long Phúc Tự hầu như đều kiêm luôn chức năng làm nhà kho, hai bên lối đi đều dựng đầy các quầy hàng, là một chợ bách hóa kinh doanh mỗi ngày.

Tan học, việc vui nhất là cùng một đám nam sinh chạy nhảy khắp trong chùa, xem náo nhiệt, chơi trò chơi.

Trong lớp có một nam sinh, đầu óc khá nhỏ, nhưng đôi tai dơi lại rất to, vì điều kiện kinh tế gia đình khó khăn nên phải nghỉ học ra chùa bày quầy bán tất.

Có dạo, mấy đứa nam sinh chúng tôi vẫn còn đi học, do đứa to con nhất là "Thiết Quyền" dẫn đầu, tan học thế nào cũng phải ra trước quầy tất ấy quấy rầy một trận.

Thiết Quyền tất nhiên là một biệt danh. Nam sinh trong lớp hầu như ai cũng có biệt danh, lại còn công khai gọi qua gọi lại.

Nam sinh cũng lén lút đặt biệt danh cho một số nữ sinh, chỉ là không dám công khai dùng trước mặt thôi.

Đa phần biệt danh đều không khó nghe cho lắm, đôi khi tôi cũng hùa theo gọi.

Nhưng biệt danh mà "Thiết Quyền" đặt cho đứa bạn cùng trang lứa bán tất ấy phát âm là "Bị Cơ Đa Nhĩ", có ý nghĩa là có nhiều hơn hai cái tai so với cái thứ trong lũng quần đàn ông, cậu ta thường vừa rời quầy tất một quãng xa là bắt đầu gào thét quái gở, không ít bạn học hưởng ứng theo, lại còn cứ bắt người ta phải đáp lại mình.

Tôi cùng Thiết Quyền chơi trốn tìm, đánh tranh giấy, búng bi các thứ, đều rất tự nhiên, thế nhưng đến quầy tất hùa vào quấy phá thì lại không mấy mặn mà, còn như gọi người ta bằng cái biệt danh kiểu đó, trong lòng lại càng cảm thấy vướng mắc như bị một con đê chắn ngang.

Tôi nhớ vào một mùa hè nọ, "Thiết Quyền" phát hiện ra hành vi kiên quyết không hùa theo gọi cái biệt danh ấy của tôi, liền ép sát vào người tôi, bắt tôi cũng phải hô gào như vậy.

Lúc đó cậu ta nghĩ gì, đến nay tôi vẫn khó mà hiểu thấu, nhưng đối với tôi, thì tôi vô cùng rõ ràng lý do tại sao mình không sao thốt lên lời.

Thiết Quyền đẩy người tôi dập vào thân cây xúc to xù xì, túm lấy cổ áo tôi, gầm lên, ép tôi phải gọi.

Tôi buộc phải ngẩng đầu lên, vô tình nhìn thấy những chùm hoa xúc đang nở rộ, khuôn mặt của mẹ hiện chồng lên những bông hoa ấy, thế là tôi vừa thở hổn hển vừa bảo với Thiết Quyền: "Mẹ tớ không cho phép tớ chửi người."

Cậu ta bĩu môi đầy coi thường, chửi thề những câu tục tĩu, tiện tay dùng cái nắm đấm thép giáng một cú trời giáng vào má tôi, trong miệng tôi lập tức xuất hiện vị mặn chát...

Sự việc lần đó kết thúc ra sao tôi không nhớ rõ nữa.

Nói chung, tôi không đem chuyện Thiết Quyền đánh mình kể cho mẹ nghe cũng chẳng nói với thầy giáo, hơn nữa, ngày hôm sau Thiết Quyền vẫn cứ gọi tôi chơi cùng như thường, mà tôi thì cũng vẫn cùng bọn họ chơi trốn tìm.

Sau đó, trong một buổi sinh hoạt lớp, thầy giáo nói: "Nữ sinh lớp chúng ta không có ai chửi thề nói tục cả. Còn nam sinh thì..."

Thầy điểm tên tôi ra, khen ngợi rằng: "Em ấy từ trước đến nay chưa từng chửi người, nói lời thô tục."

Sau này, cơ bản là tôi vẫn luôn duy trì thói quen ngôn ngữ kiểu này.

Bây giờ tôi nhắc đến điểm này hoàn toàn không phải muốn tự khen ngợi bản thân.

Chỉ là đang dạt dào tưởng nhớ về cha mẹ tôi - những người đã lần lượt qua đời từ lâu, đặc biệt là người mẹ đã sống cùng tôi lâu nhất, yêu cầu tuyệt đối không được chửi người nói lời thô tục của họ đối với con cái, đã được dung hòa vào vô số những lời dạy bảo bằng lời nói và việc làm tương tự như việc chỉ trỏ hoa xúc vậy.

Mãi đến khi trưởng thành tôi mới hiểu ra, hóa ra bản thân đã thủ đắc được một thứ giáo dưỡng biết tôn trọng từng sinh mệnh bình thường.

Cha mẹ tôi đều là những trí thức rất bình thường, suốt cuộc đời chẳng lập nên công nghiệp gì đáng để xã hội hoài niệm.

Nhiều năm trôi qua, tóc mai tôi đã điểm bạc, trong một lần tham dự triển lãm, bỗng nhiên có một người gọi tên tôi.

Tôi nhìn anh ta hồi lâu, mới nhận ra anh ta từ đôi tai dơi dường như mãi chẳng thay đổi hình dáng ấy.

Sau khi nắm chặt lấy tay tôi, câu đầu tiên anh ta thốt lên hỏi là: "Bác gái vẫn khỏe chứ?"

Tôi chưa kịp trả lời, anh ta lại nói tiếp: "Cậu sớm quên rồi đúng không? Tôi vẫn nhớ, cậu nói là mẹ cậu không cho phép chửi người... Ngay dưới gốc cây xúc lớn ở Long Phúc Tự ấy... Sau khi thất học tâm can tôi vẫn luôn bứt rứt... Lần đó nếu như cậu cũng hùa theo bọn họ gọi, thì có lẽ hôm nay cậu đã chẳng thể gặp lại tôi rồi!"

A, anh ta vẫn còn tưởng nhớ đến mẹ tôi, mà thực ra bọn họ vốn dĩ chưa từng gặp mặt nhau bao giờ cơ mà!

Hoa xúc ơi hoa xúc, trong nhạt nhòa nước mắt của tôi toàn là ánh hào quang của ngươi!