Nhân Vật Và Kỳ Sự Miền Cornish

Lượt đọc: 193 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thảm Kịch Tàu "Kent"

❊ ❊ ❊

[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Tàu Kent do Thuyền trưởng Henry Cobb chỉ huy, có trọng tải 1.350 tấn, khởi hành đi Bengal và Trung Quốc, đã rời vùng biển Downs vào ngày 19 tháng 2 năm 1825. Trên tàu chở theo 20 sĩ quan, 344 binh sĩ, 43 phụ nữ và 66 trẻ em thuộc Trung đoàn 31; cùng với 20 hành khách tự túc và thủy thủ đoàn gồm cả sĩ quan là 148 người, tổng cộng có 641 sinh mạng trên tàu.

Một cơn cuồng phong nổi lên ở vịnh Biscay khiến con tàu tròng trành dữ dội. Vào ngày 1 tháng 3, trọng tải chết của hàng trăm tấn đạn pháo và đạn cối nặng trĩu dồn theo nhịp tròng trành, khiến các dây chằng chính có lúc ngập sâu dưới nước theo mỗi cú nghiêng. Đồ đạc được chèn lót kỹ lưỡng nhất trong khoang hành khách và phòng ăn lớn (cuddy) cũng bị văng qua quăng lại từ mạn này sang mạn khác.

Một sĩ quan trên tàu với thiện ý muốn kiểm tra xem mọi thứ bên dưới đã được buộc chặt chưa, đã cùng hai thủy thủ xuống hầm tàu. Họ mang theo một chiếc đèn lồng có lồng kính an toàn để soi đường. Thấy ngọn đèn cháy mờ, vị sĩ quan cẩn thận chuyển nó lên sàn tàu lửng để xén bấc. Sau đó, phát hiện ra một thùng rượu rum đang bị xê dịch, anh liền sai một thủy thủ đi lấy vài thanh gỗ để chèn lại. Nhưng trong lúc anh vắng mặt, con tàu chao mạnh một cú khiến vị sĩ quan vô tình đánh rơi ngọn đèn. Trong lúc hốt hoảng vội vàng chộp lấy chiếc đèn lồng, anh buông tay khỏi thùng rượu khiến nó vỡ toác. Rượu tràn ra bén vào ngọn đèn, khiến toàn bộ khu vực lập tức bốc cháy dữ dội.

Thiếu tá (sau này là Sir Duncan) McGregor, người có mặt trên tàu lúc đó cùng vợ và gia đình, kể lại rằng:

"Tôi nhận được thông tin báo động từ Thuyền trưởng trực nhật Spence rằng tàu đang bốc cháy ở hầm phía sau. Khi vội vã chạy đến miệng hầm nơi khói đang lờ mờ bốc lên, tôi thấy Thuyền trưởng Cobb và các sĩ quan khác đã có mặt để ra mệnh lệnh. Các thủy thủ và binh sĩ nhanh chóng tuân thủ, nỗ lực hết sức dùng máy bơm, các xô nước, buồm ướt, võng, v.v., để dập tắt ngọn lửa. Nhằm tránh gây hoang mang cho các quý bà hết mức có thể, khi báo tin cho Đại tá Faron, sĩ quan chỉ huy lực lượng binh lính, tôi gõ nhẹ cửa cabin và bày tỏ mong muốn được nói chuyện riêng với ông. Nhưng không biết nét mặt tôi đã tố cáo tâm trạng lúc đó, hay tiếng ồn và sự hỗn loạn ngày càng tăng trên boong tàu đã gây ra sự lo lắng, mà tôi thấy rất khó khăn để trấn an một số quý bà khi quả quyết rằng hoàn toàn không có nguy hiểm nào từ cơn bão. Chừng nào ngọn lửa còn có vẻ bị cô phóng ở nơi phát khởi, và theo chúng tôi được bảo đảm là xung quanh đều là các thùng nước, chúng tôi vẫn nhen nhóm hy vọng có thể dập tắt nó; thế nhưng ngay khi làn khói xanh nhạt ban đầu bị thay thế bởi những cuộn khói đen kịt, nhanh chóng bốc lên qua cả bốn miệng hầm, cuộn cuộn khắp mọi ngõ ngách trên tàu, thì việc che giấu không còn cách nào khả thi nữa, và hầu như mọi hy vọng cứu vãn con tàu đều bị dập tắt.

"Trong hoàn cảnh kinh hoàng đó, Thuyền trưởng Cobb, với năng lực và sự quyết đoán dường như càng tăng theo mức độ nguy hiểm cận kề, đã phải viện đến phương án duy nhất còn lại là ra lệnh đục thủng các boong dưới, cắt bỏ các khung miệng hầm, và mở các cửa mạn phía dưới để nước biển tự do tràn vào.

"Những chỉ thị này nhanh chóng được thi hành nhờ sự nỗ lực phối hợp của binh sĩ và thủy thủ; nhưng cũng không tránh khỏi việc một số binh sĩ đau ốm, một phụ nữ và vài đứa trẻ không kịp lên boong trên đã thiệt mạng. Khi xuống boong pháo cùng một hai sĩ quan thuộc Trung đoàn 31 để phụ giúp việc mở cửa mạn, tôi gặp một phó thuyền trưởng đang lảo đảo tiến về phía miệng hầm trong trạng thái kiệt sức và gần như bất tỉnh. Anh cho biết vừa vấp phải thi thể của một số người đã chết ngạt, và rõ ràng chính anh cũng suýt trở thành nạn nhân của tình trạng đó. Khói dày đặc và ngột ngạt đến mức chúng tôi phải rất khó khăn mới có thể trụ lại bên dưới đủ lâu để hoàn thành mong muốn của Thuyền trưởng Cobb. Vừa làm xong thì nước biển ầm ầm tràn vào với lực cực mạnh, cuốn phăng những chiếc rương lớn, vách ngăn, v.v., trên đường tiến cuồn cuộn vào hầm tàu."

Lượng nước khổng lồ tràn vào tàu quả thực đã có tác dụng kìm hãm phần nào cơn thịnh nộ của ngọn lửa; nhưng nguy cơ chìm tàu lại tăng lên khi rủi ro phát nổ giảm bớt nếu ngọn lửa bén đến kho thuốc súng. Con tàu bắt đầu ngập nước và cho thấy những dấu hiệu chìm dần trước khi đi xuống đáy biển.

Boong tàu lúc này đặc kín từ sáu đến bảy trăm con người. Nhiều người do say sóng trước đó đã bị ép phải rời khỏi khoang dưới ngay khi có báo động trong tình trạng hoàn toàn khỏa thân, giờ đang chạy đôn chạy đáo tìm kiếm chồng, con hoặc cha mẹ. Trong khi một số người đứng lặng lẽ phó mặc cho số phận hoặc ngây dại vì tuyệt vọng trước tai họa sắp âp đến, thì những người khác lại rơi vào cơn hoảng loạn tột độ. Một số vợ và con lính đã trốn vào các cabin phía sau trên boong trên để tìm nơi trú ẩn tạm thời, đang cùng các quý bà cầu nguyện. Vài người trong số các quý bà giữ được sự bình tĩnh đến kỳ lạ để an ủi tinh thần cho những người khác, và phong thái đĩnh đạc của hai tiểu thư đặc biệt đã tạo nên một hình ảnh minh họa tuyệt đẹp về ý thức kiên cường được uốn nắn tinh tế bởi đức tin Cơ đốc giáo.

Giữa vô số cảnh tượng đập vào mắt tôi lúc bấy giờ, tôi vô cùng xúc động trước diện mạo và hành vi của một số đứa trẻ đáng yêu. Hoàn toàn không hay biết gì về hiểm nguy bủa vây quanh mình trong cabin phòng ăn, chúng vẫn hồn nhiên chơi đùa với những món đồ chơi nhỏ trên giường như mọi ngày. Với một số đứa lớn hơn, những đứa có vẻ đã ý thức được sự thật phũ phàng của hiểm nguy, tôi thì thầm: "Bây giờ là lúc áp dụng những gì các cháu đã học được ở trường trung đoàn và nghĩ đến Chúa Cứu Thế." Chúng vừa sụt sùi rơi nước mắt vừa đáp: "Ôi thưa chú! Chúng cháu đang cố nhớ lại đây, và chúng cháu đang cầu xin Chúa cứu giúp."

Ông Thomson, phó thuyền trưởng thứ tư, chợt nảy ra ý định cử một người trèo lên đài quan sát phía trước. Ý định này xuất phát từ niềm khao khát cháy bỏng nhiều hơn là hy vọng thực tế sẽ nhìn thấy một cánh buồm thân thiện nào giữa trùng khơi. Khi trèo lên, người thủy thủ phóng tầm mắt bao quát đường chân trời trong chốc lát — một khoảnh khắc hồi hộp đến nghẹt thở — rồi vẫy mạnh chiếc mũ và hét lên: "Một con buồm ở mạn khuất gió!"

Thông báo vui mừng ấy được đón nhận bằng ba tiếng hô vang trên boong tàu. Cờ tín hiệu cấp cứu của chúng tôi lập tức được kéo lên và những phát súng hiệu báo phút giây nguy cấp được bắn ra. Chúng tôi cố gắng hạ ba cánh buồm đỉnh và buồm fore để lao về phía chiếc tàu lạ. Sau đó, hóa ra đó là chiếc Cambria, một tàu hộ tống nhỏ trọng tải 200 tấn, đang chở theo hai hoặc ba mươi thợ mỏ xứ Cornwall cùng các đại lý khác của Công ty Anglo-Mexican.

Trong mười đến mười lăm phút, chúng tôi vẫn chìm trong hồi hộp không biết chiếc tàu brig có nhận ra tín hiệu của mình hay không, và nếu nhận ra thì có sẵn lòng hoặc có khả năng đến cứu giúp chúng tôi hay không. Do gió bão quá lớn, tiếng súng hiệu của chúng tôi hình như đã không nghe thấy; nhưng những cuộn khói bốc lên từ con tàu đã đủ để báo hiệu tính chất tồi tệ của thảm họa, và sau một thoáng ngóng chờ, chúng tôi vô cùng mãn nguyện khi thấy chiếc tàu brig kéo cờ Anh lên và giương toàn bộ buồm nhanh chóng lao đến ứng cứu.

Tôi thú nhận rằng khi nghĩ lại quãng thời gian dài con tàu đã bốc cháy, ngọn sóng dữ dội đang cuồn cuộn, kích thước vô cùng nhỏ bé của chiếc tàu brig cùng số lượng người khổng lồ cần được giải cứu, tôi chỉ dám hy vọng cứu được một số ít người; chứ tôi hoàn toàn không dám nghĩ đến viễn cảnh bản thân mình có thể sống sót.

Để ngăn chặn cảnh chen lấn đổ xô xuống các xuồng cứu sinh khi chúng đang được hạ xuống, một số sĩ quan quân đội đã được bố trí đứng canh với gươm tuốt trần trên tay. Thuyền trưởng Cobb đã sắp xếp để đưa tất cả các quý bà cùng càng nhiều vợ lính càng tốt vào chiếc xuồng đầu tiên trước khi hạ nó xuống nước. Họ vội vã quấn lên người bất cứ món quần áo nào tìm được, và vào khoảng 2 giờ hoặc 2 giờ rưỡi chiều, một đoàn người tang tóc tiến từ cabin phía sau ra cửa mạn phải phòng ăn, nơi chiếc xuồng cutter đang được treo lơ lửng bên ngoài. Hầu như không một lời nào được thốt lên, không một tiếng thét nào vang lên. Ngay cả những đứa trẻ cũng nín khóc, như thể chúng ý thức được nỗi đau đớn câm lặng, khôn tả đang xé nát trái tim cha mẹ chúng lúc chia lìa — sự im lặng ấy chỉ bị phá vỡ ở một vài trường hợp, khi các quý bà tha thiết nài nỉ xin được ở lại phía sau cùng chồng.

Mặc dù Thuyền trưởng Cobb đã cẩn trọng áp dụng mọi biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu rủi ro khi hạ xuồng, và vì mục đích đó đã bố trí một người cầm rìu sẵn sàng chặt đứt dây chằng ở hai đầu nếu gặp bất kỳ khó khăn nào khi tháo móc, nhưng hiểm họa rình rập trong toàn bộ thao tác ấy suýt chút nữa đã mang lại kết quả thảm khốc cho những con người tội nghiệp bên trong. Sau hai lần cố gắng bất thành để đặt chiếc vỏ mỏng manh ấy lên mặt nước đang nhấp nhô, cuối cùng lệnh tháo móc đã được phát ra. Dây chằng ở đuôi xuồng lập tức được tháo gỡ; nhưng ngặt nỗi dây thừng ở mũi lại bị kẹt cứng, khiến người thủy thủ ở đó bất lực không thể tuân lệnh. Cây rìu được mang ra chặt chém vô ích vào mớ dây nhợ quấn chặt. Khoảnh khắc ấy nguy cấp đến không thể tưởng tượng nổi, bởi vì chiếc xuồng vốn phải nhồi theo nhịp chao của con tàu đang dần nhô cao khỏi mặt nước. Chỉ một tích tắc nữa thôi, nó sẽ bị treo thẳng đứng bằng phần mũi, và trong tình trạng đó, những sinh vật bất lực bên trong sẽ bị hất tung xuống làn sóng bạc đầu cuồn cuộn bên dưới. Nhưng thật may mắn, đúng lúc ấy một con sóng bỗng ập đến nâng bổng phần đuôi lên, tạo cơ hội cho người thủy thủ gỡ được dây chằng. Chiếc xuồng khéo léo thoát khỏi xác tàu, và một lúc sau, người ta nhìn thấy nó từ sàn lái đang vật lộn với những ngọn sóng trên đường tiến về phía tàu Cambria. Lúc này, chiếc Cambria đang thận trọng thả trôi ở một khoảng cách nhất định với tàu Kent, đề phòng bị cuốn vào vụ nổ hoặc dính đạn từ những khẩu pháo trên tàu Kent vốn vẫn còn đạn và cứ thế cướp cò theo từng đợt lửa bén đến.

Vì thế, các nam nhân phải chèo một quãng đường khá dài. Để giữ thăng bằng tốt hơn cho chiếc xuồng giữa những ngọn sóng cuồng nộ mà nó phải băng qua, cũng như để tạo không gian cho thủy thủ chèo, phụ nữ và trẻ em được nhét lộn xộn bên dưới các băng ghế. Hậu quả là họ phải đối mặt với nguy cơ chết đuối do bọt nước liên tục hắt tung tóe lên đầu, khiến nước tràn đầy xuồng trong suốt hành trình. Trước khi cập bến tàu brig, những con người tội nghiệp ấy đã phải co ro ngập nước đến tận ngực, còn con cái họ thì được đôi bàn tay tê cóng hết sức nâng lên để tránh bị ngộp nước.

Tuy nhiên, trong khoảng từ hai mươi phút đến nửa tiếng, chiếc xuồng cutter nhỏ bé đã tiến sát mạn tàu brig.

Nhưng những hiểm nguy của chuyến hải trình vẫn chưa chấm dứt. Chiếc xuồng bị sóng đánh nhô lên sát mạn chiếc tàu Cambria đang tròng trành lên xuống, khiến việc đưa phụ nữ và trẻ em từ xuồng lên boong tàu trở nên vô cùng khó khăn. Hơn thế nữa, chiếc xuồng còn đối mặt với nguy cơ bị đâm bẹp vào mạn tàu brig trong lúc hành khách đang rời đi.

Chính tại đây, những thợ mỏ xứ Cornwall trên tàu Cambria đã thể hiện rõ sự can trường xuất chúng của mình, nổi bật nhất là Joseph Warren đến từ St. Just, một đô vật nổi tiếng. Vốn là một người có sức mạnh phi thường, ông đứng trên các dây xằng mạn tàu, trước hết tóm lấy những đứa trẻ được tung lên tay mình rồi chuyển chúng lên boong, sau đó nhấc bổng từng người phụ nữ từ chiếc xuồng trồi lên trong tầm tay rồi chuyền qua đầu mình cho những người đàn ông ở phía trên.

Những người phụ nữ đã thể hiện sự bình tĩnh đáng kinh ngạc. Họ được giục giã tận dụng từng nhịp sóng dâng thuận lợi để lao về phía những cánh tay thân thiện đang dang rộng đón lấy mình. Bất chấp hậu quả tồi tệ nếu bước hụt hay phán đoán sai khoảng cách trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, không có lấy một tai nạn nào xảy ra với bất kỳ ai trên chuyến xuồng đầu tiên này.

Ba trong số sáu chiếc xuồng vốn có của tàu Kent đã bị nhấn chìm trong ngày hôm đó, trong đó có một chiếc chở theo cả đàn ông. Mỗi chuyến đi của xuồng mất tới ba phần tư giờ, khiến màn đêm buông xuống, làm gia tăng thêm muôn vàn khó khăn nguy hiểm, đồng thời đưa viễn cảnh ngọn lửa bén tới kho thuốc súng đến gần hơn bao giờ hết, biến những người còn sót lại trên tàu thành tro bụi trong chớp mắt.

Sir Donald McGregor kể lại một số câu chuyện đầy bi thương về những thành viên thủy thủ đoàn và hành khách còn lại. Có một người phụ nữ đã van nài vô ích xin được đi Ấn Độ cùng chồng, khi bị từ chối, cô ta đã tìm cách trốn vào tàu như một hành khách chui cho đến khi tàu ra khơi xa. Khi người chồng đang cố gắng với tới một chiếc xuồng, ông ngã xuống biển, và đầu ông đập phải chiếc xuồng đang nhấp nhô cùng mạn tàu, bị nghiền nát như hạt dẻ ngay trước mắt vợ. Có những trường hợp đau lòng khi người chồng buộc phải chọn lựa giữa việc cứu vợ hay cứu con. Can đảm của một số người hoàn toàn sụp đổ. Không gì có thể ép họ bước lên hoặc cố gắng bước lên một trong những chiếc xuồng đang nhún nhảy trên sóng cạnh con tàu đang cháy. Thà phiêu lưu bằng cách ở lại và chấp nhận rủi ro trên đống đổ nát của con tàu còn hơn. Một số người nhảy hụt xuống xuồng, rơi xuống sóng nước và chết đuối.

Cuối cùng, tất cả những ai có thể cứu hoặc muốn được cứu đều đã được đưa lên tàu Cambria.

"Sau khi chiếc xuồng cuối cùng cập bến, ngọn lửa vốn đã lan dọc theo boong trên và sàn lái, bùng lên nhanh như chớp bén vào cột buồm và dây rigging, tạo thành một biển lửa bao trùm cả bầu trời và rực sáng trên nhiều vật dụng ở mạn tàu brig.

"Cờ hiệu cấp cứu được kéo lên từ buổi sáng vẫn được nhìn thấy phấp phới giữa biển lửa trong một khoảng thời gian khá dài, cho đến khi những cột buồm mà chúng được treo lần lượt đổ sập xuống mạn tàu. Cuối cùng, vào khoảng 1 giờ rưỡi sáng, khi ngọn lửa tàn phá bén tới kho chứa đạn, vụ nổ được báo trước từ lâu đã xảy ra. Những mảnh vỡ bốc cháy của con tàu Kent từng một thời nguy nga bỗng chốc vút cao lên bầu trời như những quả pháo hoa, để lại trong màn đêm tương đối tĩnh mịch sau khung cảnh kinh hoàng của ngày thảm họa ấy một hình bóng lững lờ trôi trong tâm trí tựa như một giấc mơ đầy sốt sắng.

"Tôi tin rằng anh sẽ ghi nhớ rằng những ý định và nỗ lực cao cả của Thuyền trưởng Cook hẳn đã trở nên hoàn toàn vô ích trong việc bảo vệ vô số sinh mạng nếu chúng không được hỗ trợ một cách vô cùng cao thượng và không mệt mỏi bởi phó thuyền trưởng, thủy thủ đoàn cùng đông đảo hành khách trên tàu của ông. Trong khi nhóm đầu tiên, chỉ có tám người, miệt mài làm nhiệm vụ quan sát tàu, thì những người thợ mỏ xứ Cornwall và thợ luyện kim xứ Yorkshire cường tráng, khi các xuồng tiến đến, đã đảm nhận vị trí hiểm trở trên các dây xằng mạn tàu. Họ dốc hết sức mạnh cơ bắp mà Thượng đế ban cho để khéo léo chộp lấy những con người kiệt sức sau mỗi nhịp sóng dâng và kéo họ lên boong. Sự quan tâm tử tế của họ không dừng lại ở đó. Họ cùng những quý ông đi cùng đã vui vẻ mở toang kho dự trữ quần áo và lương thực, rộng lượng phân phát cho những nạn nhân khỏa thân và đói lả; họ nhường cả giường ngủ cho phụ nữ và trẻ em bất lực, tóm lại là trong suốt hành trình về nước, họ dường như không tìm thấy niềm vui nào khác ngoài việc tận tâm chăm lo cho mọi nhu cầu của chúng tôi."

Thuyền trưởng Cook của tàu Cambria lập tức quay mũi tàu và lái hướng về Falmouth.

Khi đến Falmouth, tin tức về tình trạng khốn cùng của những người vừa được cứu thoát đã được gửi tới Đại tá Fenwick, Trung tướng kiêm Phó Thống đốc Lâu đài Pendennis, và người dân Falmouth đã bày tỏ sự tử tế cùng lòng hiếu khách tuyệt đối với những người sống sót.

Vào Chủ nhật đầu tiên sau khi cập cảng, Đại tá Fearon, toàn thể sĩ quan và binh lính cùng Thuyền trưởng Cobb, các thủy thủ và hành khách đã đến nhà thờ ở Falmouth để dâng lời tạ ơn Thiên Chúa toàn năng vì đã cứu họ khỏi cái chết kinh hoàng.

"Falmouth, ngày 16 tháng 3 năm 1825.

"Kính gửi Ủy ban Cư dân Falmouth,

"Thưa quý vị,

"Khi lần theo các mắt xích khác nhau trong chuỗi nhân từ và khoan dung rộng lớn mà một Đấng Quan Phòng nhân từ đã bao bọc lấy những cá nhân vừa được cứu thoát khỏi thảm họa đắm tàu Kent của Công ty Đông Ấn Hoàng gia, chúng tôi, Trung tá Chỉ huy cùng các sĩ quan thuộc cánh phải Trung đoàn 31, không khỏi suy ngẫm với lòng biết ơn sâu sắc về sự sắp đặt đầy ơn phúc ấy. Nhờ đó mà chúng tôi và những người lính dũng cảm của mình, sau tai ương kinh hoàng và đau đớn giáng xuống đầu, đã được đặt vào vòng tay nhân ái của cư dân Falmouth cùng các thị trấn lân cận — những người đã mở rộng cõi lòng để đồng cảm và hào phóng chìa tay ra cung cấp cho mọi nhu cầu thiết yếu của chúng tôi.

"Chúng tôi bị quăng dạt vào bờ biển của quý vị như những kẻ lang thang trắng tay, và quý vị đã đón tiếp chúng tôi; chúng tôi đói và quý vị đã cho ăn; trần truồng và quý vị đã mặc áo cho chúng tôi; bệnh tật và quý vị đã an ủi, vỗ về. Chúng tôi thấy quý vị vui cùng những ai vui trong chúng tôi, và khóc cùng những ai có lý do để khóc. Quý vị đã thăm viếng những đứa trẻ mồ côi và những góa phụ trong cơn hoạn nạn, đồng thời tìm cách xoa dịu nỗi đau thương của chúng tôi bằng những hành động bác ái đầy đúng lúc, hiệu quả và tinh tế nhất.

"Trong hoàn cảnh như vậy, chúng tôi biết nói gì đây, hay tìm đâu ra ngôn từ để diễn tả cảm xúc của mình? Quý vị đã tạo thêm giữa chúng tôi và quê hương yêu dấu một mối liên kết thấu cảm và biết ơn sâu sắc hơn nữa. Điều này sẽ tiếp lửa cho nhiệt huyết tương lai của chúng tôi, giúp chúng tôi, giữa mọi thăng trầm của đời lính, có thể chỉ cho các đồng đội của mình thấy Falmouth như một trong những điểm sáng chói lọi trên vùng đất hạnh phúc của chúng ta — nơi những kẻ không nơi nương tựa sẽ tìm thấy vô số bạn bè, và những người đau khổ sẽ nhận được niềm an ủi vô bờ bến.

"Thay mặt và đại diện cho các sĩ quan thuộc

"Cánh phải Trung đoàn 31,

"R. B. Fearon, Trung tá, Bộ binh 31."

Joseph Warren, người thợ mỏ kiêm đô vật ở St. Just từng góp công lớn trong việc cứu những người bất hạnh từ tàu Kent, đã bị tổn thương cột sống trong lúc kéo phụ nữ lên boong. Chấn thương đó vĩnh viễn tước đi khả năng đấu vật hay thực hiện những động tác thể lực mạnh mẽ vốn có của ông. Một trong những quý bà được ông cứu đã chu cấp một khoản trợ cấp đều đặn cho ông trong suốt quãng đời còn lại, và ông qua đời tại quê nhà cũ ở St. Just-in-Penwith vào ngày 28 tháng 1 năm 1842.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 8 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

Truyện bạn đang đọc dở dang

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.