Dù đã rời Denes ngay tức khắc vì chẳng còn bụng dạ nào gặng hỏi mụ phù thủy thêm nữa, lại sợ hãi chẳng dám đến thăm căn nhà dưới vòm đá Cheese-ring của Quỷ (nơi mụ đã có nhã ý mời tôi), và dù đã cắm đầu chạy gần như suốt dọc đường, song trời cũng đã khuya lắm so với giờ giấc sinh hoạt nơi trang trại vào một tối Chủ nhật khi tôi về tới Plover’s Barrows. Mẹ tôi nóng lòng muốn biết cặn kẽ mọi sự; nhưng lòng hiếu kính không cho phép tôi làm bà phải kinh sợ đến thế. Bởi vậy, tôi cố ghìm nỗi lòng vào giấc ngủ, kín như bưng không hé nửa lời; và khi cách đó chẳng ăn thua, tôi lại gắng vùi mình vào những công việc nặng nhọc ngoài đồng áng, làm cho mệt lả đi, rồi ăn uống đẫy đà hòng xua tan nó. Những việc ấy quả thực cũng có đôi phần hiệu nghiệm, giúp tôi qua được một hai tuần lễ, khiến đôi tay nhọc nhằn hơn là tim quặn thắt.
Thế nhưng, khi tiết trời thực sự đổi thay, giá rét tan biến, ngọn gió tây nam hiu hiu thổi và lũ cừu non tung tăng đùa giỡn cùng hoa cúc dại, tôi chẳng thể nào ngăn nổi mình ngừng tơ tưởng tới Lorna. Bởi giờ đây, đồng nội đã ngập tràn sức sống mơn mởn, làn nước khoác lên mình ánh nắng chan hòa, còn ánh sáng cùng bóng râm cứ từng bước rong chơi trên khắp những sườn dốc ngập tràn cây kim tước. Khắp mạn đồi cây cối chập chùng đua nhau điểm xuyết những sắc xanh non, xám bạc hay nâu đỏ, tùy theo cách mỗi loài cây đâm chồi nảy lộc. Và nếu ai đứng dưới bóng một cây du mà có lòng đoái hoài ngắm nghía, thì ôi chao! Mặt đất đã rải đầy những vảy hoa li ti (nhỏ đến mức chẳng rõ hình hài), còn những cành nhánh bên trên đều xù xì và run rẩy trong sắc đỏ ửng. Thế là tôi dừng lại dưới tán cây, khắc lên thân hai chữ L.D., rồi ngỡ ngàng trước những mầm mống tâm tư dường như đang cựa quậy trỗi dậy trong lòng.
Kết cục của mọi chuyện là thế này: bởi chẳng thấy Lorna đến tìm, họa chăng chỉ trong mộng mị hay tưởng tượng, mà đời tôi thì còn thiết tha gì sống nữa nếu thiếu vắng tin tức về nàng, nên tôi đành phải dấn bước đi tìm nàng lần nữa, để giãi bày bao điều chất chứa khôn xiết. Thế nên, chẳng đợi mùa xuân chuyển mình thêm nữa, tôi diện lên người bộ y phục sang trọng nhất (trong chừng mực những gì tôi có), bụng bảo dạ trông mình cũng bảnh bao đấy, dẫu vẫn còn đôi chút hoài nghi (bởi phải lén lút thay đồ trên gác xép để cỏ khô). Rồi tôi rón rén vòng qua góc đống củi khô đầy cẩn trọng — bởi cặp mắt của bé Lizzie vốn tinh tường lạ lùng — để rồi sau đó đoan chắc sẽ chẳng chạm mặt ai thèm bận tâm hay dám hé răng nửa lời về tôi.
Lòng tôi thường bị cắn rứt vì đã không sẻ chia bí mật này với Annie thân yêu; dẫu trong mọi việc tôi đều có thể tin cậy em, và em yêu thương tôi như một chú cừu non ngoan ngoãn. Biết bao lần tôi đã toan mở lời, và hơn một bận đã ngập ngừng cất tiếng; nhưng rồi cổ họng lại khô khốc, tim đập thình thịch lên tận vòm họng, cùng một nỗi thôi thúc muốn lần lữa khất lại, biết đâu như thế lại là khôn ngoan nhất. Và rồi tôi cũng tự nhủ rằng mình chẳng có quyền đem chuyện của Lorna ra kể lể như thể nàng là câu chuyện tầm phào của thiên hạ.
Lần này, tôi rất muốn mang theo khẩu súng săn, bụng đã quyết đến một nửa; bởi thật khó chịu xiết bao khi bị người ta nhắm bắn mà mình lại chẳng có cơ hội bắn trả; nhưng sực nhớ đến con dốc dựng đứng và trơn trượt của máng nước, e rằng khó lòng mà giữ cho thuốc súng khỏi ướt. Vì thế, tôi chẳng mang theo vũ khí nào ngoài một cây gậy gỗ nhựa ruồi chắc nịch, đã được hun khói kỹ càng qua bao mùa đông nơi ống khói gian bếp sau nhà chúng tôi.
Dẫu trái tim đập thình thịch trước viễn cảnh một chuyến phiêu lưu và nỗi phấp phỏng được gặp lại Lorna, tôi vẫn không khỏi thấy lòng rộn rã trước tiết trời êm dịu cùng vẻ tươi đón của vạn vật xung quanh. Bốn bề lan tỏa một nguồn sức mạnh, một nguồn sinh lực và sự nhân từ khiến ta như thoát khỏi xác phàm trần tục để hòa cùng đất trời. Ngay trên đầu và bên cạnh ta, niềm hân hoan của hy vọng và ước hẹn đang phập phồng thở; dưới chân là những muộn phiền đã qua; còn phía xa xa, những vòm lá tươi mới vẫy gọi ta không ngừng tiến bước. Chúng tôi như được hồi sinh nhờ sự hào phóng của sự sống, và cất bước với một nỗi huyền bí tràn trề sinh lực.
Và thực lòng mà nói, tôi đã phải nhảy chồm chồm, chẳng có chút huyền bí nào ở đây cả, trước khi lên được tới đỉnh khe nứt dẫn vào thung lũng Doone. Bởi dòng suối đang cuồn cuộn chảy xiết, gầm thét dữ dội ở mọi khúc quanh; một trận mưa lớn trút xuống đêm qua mà chẳng có ngọn gió nào thổi tới để làm khô ráo. Dẫu vậy, tôi cũng lên tới đỉnh trước khi trời sập tối, nỗi vất vả nhọc nhằn nhiều hơn là hiểm nguy, rồi ngồi phịch xuống một chỗ êm ái khiến lưng và chân tôi được nghỉ ngơi dễ chịu.
Thế rồi, tôi thấy sướng vui khôn tả khi lại được đặt chân lên mảnh đất khô ráo, được tới tìm Lorna giữa những rặng cây xinh xắn quanh mình, đến nỗi tôi chẳng làm gì khác ngoài việc lăn ra ngủ thiếp đi, tay ôm cây gậy nhựa ruồi trước ngực, còn chiếc áo khoác đẹp nhất thì vùi sâu vào một thảm rêu đẫm nước và chua me đất. Có lẽ tôi đã chẳng làm vậy, cũng chẳng thưởng ngoạn mùa xuân đắm đuối đến thế, nếu như trước đó ở nhà, tại Plover’s Barrows, tôi không nốc đẫy ba phần tư gallon rượu táo vì nỗi ủ rũ buồn phiền giày vò kể từ lúc gặp mẹ Melldrum.
Bên cạnh tôi có một dòng suối nhỏ êm ả róc rách chảy xuôi, từ mỏm đá phía trên rỏ xuống qua những lớp rêu và cỏ rậm, như thể nó sợ làm kinh động, sợ đánh thức người mẹ đang say giấc nồng. Thảng hoặc nó dường như ngập ngừng dừng lại, sợ hãi chính tiếng rỏ giọt của mình, rồi đợi chờ mệnh lệnh; còn những ngọn cỏ vốn đứng thẳng đón lấy dòng nước bèn nghiêng nhẹ đầu sang bên, như muốn thần phục ngọn gió thay vì làn nước. Nhưng trước khi những mép lá răng cưa kịp cong hơn một lưỡi cưa bị uốn, làn nước lại ùa xuống với những giọt nặng hạt và tiếng vỗ rộn ràng, cùng nỗi giận hờn tươi sáng vì bị lãng quên.
Cảnh tượng ấy đối với tôi thật êm đềm xiết bao, chốc chốc lại ngắm nhìn, chớp mắt theo từng nhịp chớp của làn nước, rồi lại thiếp đi. Bất chợt, giấc ngủ của tôi bị phá vỡ bởi một bóng râm phủ xuống; chắn giữa tôi và ánh hoàng hôn le lói là Lorna Doone đang đứng đó.
“Cậu Ridd, cậu mất trí rồi sao?” Nàng thốt lên, rồi nắm lấy tay tôi kéo dậy.
“Tôi không mất trí, chỉ là ngái ngủ thôi,” tôi đáp, vờ như chẳng để ý đến nàng, cốt để nàng cứ nắm chặt lấy tay tôi như thế.
“Đi mau, đi mau đi, nếu cậu còn muốn giữ mạng. Tuần tra sẽ tới đây ngay bây giờ đấy. Nhanh lên, cậu Ridd, để tôi giấu cậu.”
“Tôi chẳng thèm nhúc nhích nửa bước,” tôi bảo, dẫu trong lòng đang hoảng sợ tột độ như ai nấy đều có thể hình dung, “trừ phi nàng gọi tôi là ‘John’.”
“Thôi được, John — cậu John Ridd, nhanh lên nào, nếu cậu còn có người thân thích để mà bận lòng.”
“Tôi có khối người bận lòng vì tôi đấy chứ,” tôi nói, chỉ để nàng biết thế thôi; “và tôi sẽ theo nàng, tiểu thư Lorna, dẫu chẳng việc gì phải cuống cuồng, trừ phi mối hiểm nguy này đe dọa đến cả người khác ngoài tôi.”
Chẳng nói thêm lời nào, nàng dẫn tôi đi, dẫu vẫn liếc mắt đầy e sợ về phía thung lũng thượng nguồn, hướng thẳng vào mật thất nhỏ bé của nàng, nơi có lối vào xuyên qua lòng đá. Tôi đoan chắc là mình đã kể từ trước (dù giờ chẳng thể tìm lại đoạn đó, và trí nhớ tôi thì như cái thùng thủng) về một cái hố sâu hoắm đầy hiểm nguy mà hồi bé tôi suýt chết đuối vì hoảng hốt và vội vã. Hồi ấy tôi đã vô cùng kinh ngạc và giận dỗi Lorna vì nàng nỡ đẩy tôi vào một lối đi sơ sẩy đến dường ấy. Nhưng giờ đây mọi sự đã rõ ràng: nàng hoàn toàn đúng, còn lỗi lầm hoàn toàn thuộc về tôi; bởi lẽ cửa vào cái hố đó chỉ thấy được khi người ta cố tình tìm kiếm. Bên trong hốc đá tự nhiên, điều dễ thấy nhất, ít ra là vào ban ngày, chính là bậc thang đẽo từ đá dẫn ngược lên núi, nơi tôi từng dùng để trốn thoát như đã thuật lại. Phía bên phải là miệng hố, trông vẫn rất đáng sợ; dẫu Lorna chỉ bật cười trước nỗi sợ của tôi, vì nàng vẫn múc nước từ đó. Nhưng bên trái lại là một khe nứt hẹp, vô cùng khó phát hiện, bị che phủ bởi một mảng thường xuân xám sà xuống như chiếc mũ lông hải ly cụp vành. Một người từ nơi chan hòa ánh sáng ngoài trời bước vào đây, mắt còn bị quáng bởi bóng nhá nhem, sẽ chẳng đời nào ngờ tới khe nứt này để mà lần mò xem nó dẫn tới đâu.
Lorna vén bức rèm lá lên cho tôi, nhưng tôi phải chật vật lắm mới lách qua được vì thân hình quá đỗi vạm vỡ to lớn. Thay vì tự hào về tầm vóc của tôi (như tôi nghĩ nàng nên thế), Lorna lại cười thầm kín đáo đến mức tôi chỉ muốn đập đầu hay cùi chỏ vào đâu đó cho rồi, chẳng buồn hé răng thêm câu nào. Dẫu vậy, cuối cùng tôi cũng lách qua được mà chẳng nhận được lấy một lời khen ngợi, rồi bước vào căn phòng dễ chịu, chốn ẩn cư tịch mịch của Lorna.
Căn phòng làm bằng đá thô chưa đẽo gọt, hình tròn, rộng chừng mười tám đến hai mươi bộ, rực rỡ với muôn vàn loài dương xỉ, rêu phong và địa y phong phú. Dương xỉ vẫn còn ngái ngủ trong mùa đông, hoặc đang cuộn mình đón đợi tiết xuân; nhưng rêu thì trỗi dậy tràn trề sức sống, khóm thì mềm mại như lông vũ, khóm lại trũng sâu như chiếc chén con, có khóm lại viền sắc đỏ tươi. Trên đỉnh đầu chẳng có trần nhà nào ngoài chính vòm trời xanh, điểm xuyết những cụm mây trắng tháng Tư lững lờ trôi dạt. Sàn phòng phủ một lớp cỏ non mềm mại, xen lẫn rêu và hoa anh thảo; trong một ngách đá khuất gió, những nhánh chua me đất thanh mảnh khẽ đung đưa. Rải rác quanh vách đá là những “chiếc ghế bằng đá sống”, như lời một văn hào La-tinh nào đó từng viết mà tôi đã quên bẵng mất tên; và ở chính giữa vọt lên một mạch suối nhỏ tí xíu, mang theo những hạt bọt nước trong như pha lê, cùng thanh âm êm dịu tựa một giấc mơ cười, và những gợn sóng lăn tăn như má lúm đồng tiền của hài nhi đang ngủ. Sau đó, đảo quanh một vòng như ngỡ ngàng trước ánh ban ngày, làn nước tràn qua mép đá, khẽ khàng len lỏi qua những vệt sáng để chìm vào bóng tối và một bến bờ vô định.
Trong lúc tôi còn đang mải miết ngắm nhìn tất cả những điều ấy với niềm kinh ngạc xen lẫn chút bùi ngùi, Lorna bỗng nhẹ nhàng quay sang tôi (như thói quen thường ngày của nàng) mà bảo rằng: —
“Trứng mới đẻ đâu rồi hở cậu Ridd? Hay con gà mái lông xanh đã thôi đẻ trứng rồi?”
Tôi chẳng mấy thích cái cách nàng nói câu ấy bằng chút giọng điệu địa phương, như thể đang giễu cợt cách ăn nói của tôi vậy.
“Có đây,” tôi đáp, cố ý nói với vẻ hờn dỗi. “Tôi đã định mang cho nàng nhiều gấp đôi thế này, chỉ sợ làm vỡ nát hết nơi đường đi lối hẹp thôi, tiểu thư Lorna ạ.”
Nói đoạn, tôi bày ra hai tá trứng trên thảm rêu nơi gờ đá, gỡ từng túm cỏ khô bọc quanh mỗi quả khi rút chúng an toàn ra khỏi túi áo. Lorna tròn mắt ngắm nhìn với vẻ kinh ngạc ngày một lớn khi tôi xếp từng quả một; và khi tôi đã đặt chúng ngay ngắn cạnh nhau rồi bảo nàng đếm đi, thì hỡi ôi, trước sự sững sờ của tôi, nàng bỗng òa lên khóc nức nở.
“Tôi đã làm gì sai ư?” Tôi hổ thẹn hỏi, hầu như chẳng dám nhìn thẳng vào nàng, bởi nỗi đau buồn của nàng đâu giống như của Annie — một nỗi buồn có thể dỗ dành cho nguôi ngoai, để rồi khi tan đi sẽ để lại niềm vui sướng — “Ôi, tôi đã làm gì khiến nàng phiền lòng đến thế?”
“Chẳng phải do lỗi của cậu đâu, cậu Ridd,” nàng đáp, giọng đầy kiêu hãnh như thể những việc tôi làm chẳng hề đáng bận tâm; “chỉ là có điều gì đó chợt ùa về theo hương thơm cỏ khô ba lá mộc mạc tinh khôi. Vả lại, cậu đối xử với tôi tốt quá; mà tôi thì chẳng quen được ai đối xử tốt bao giờ.”
Một nỗi vụng về bối rối xâm chiếm lấy tôi trước những lời lẽ và giọt nước mắt của nàng, tôi muốn cất lời an ủi nhưng lại sợ có khi chỉ làm mọi chuyện tồi tệ hơn. Vì thế tôi đành nín thinh, như cái cách tôi vẫn thường cắn răng chịu đựng nỗi đau của chính mình. Mà hóa ra, làm vậy lại khiến nàng mở lòng kể cho tôi nghe nhiều hơn. Chẳng phải tôi tò mò tọc mạch gì, ngoài nỗi xót thương thôi thúc và những chuyện lạ lùng vây quanh nàng; giờ đây tôi dán mắt xuống sàn nhà, kẻo nàng lại tưởng tôi đang dòm ngó; nhưng dẫu vậy, tôi vẫn thấu suốt từng cử chỉ của nàng.
Lorna bước lùi lại một chút, như thể chẳng buồn bận tâm đến tôi, cũng chẳng đoái hoài tới một kẻ thờ ơ đến vậy; tim tôi bỗng thót lên một nhịp, chực lao theo nàng như một kẻ dại khờ; cho đến khi nàng tự mình quay lại, khẽ thở dài bước về phía tôi. Đôi mắt nàng dịu lại dưới bóng mây phiền muộn, nét kiêu kỳ trên chiếc cổ cao đã biến mất, và thói phù phiếm của nhan sắc đành nhường chỗ cho nỗi khát khao chở che của phận nữ nhi.
“Cậu Ridd,” nàng cất tiếng bằng giọng nói dịu dàng nhất từng thốt ra từ đôi môi người thiếu nữ, “tôi có làm điều gì khiến cậu phật lòng không?”
Lúc này đây, lòng tôi phải đấu tranh dữ dội lắm mới ngăn được mình không ôm chầm lấy nàng mà hôn, trước cái nhìn của nàng lúc đó; chỉ có điều, trong tôi bỗng lóe lên ý nghĩ rằng làm vậy là đê tiện, là lợi dụng lòng tin và sự yếu đuối của nàng. Dường như nàng cũng đoán được ý đồ của tôi và vô cùng hoang mang, tự hỏi liệu như đứa trẻ thuở nào, nàng có thể chấp nhận cử chỉ ấy hay chăng. Đủ thứ ý nghĩ quay cuồng trong tâm trí tôi, trong lúc tôi cố ép mình nhìn sang hướng khác, sợ rằng sẽ bị cám dỗ quá mức chịu đựng. Và rốt cuộc, tôi tự dặn lòng, dặn đi dặn lại thật sâu sắc: “John Ridd, hãy cư xử cho thật đúng mực và lịch thiệp với người thiếu nữ cô độc này.”
Lorna càng quý mến tôi hơn nhờ sự nhẫn nhịn đứng đắn ấy; bởi lẽ nàng chưa hề yêu tôi, và cũng chưa từng nghĩ đến chuyện đó; ít nhất là theo những gì tôi biết. Và dẫu đôi mắt nàng tuyệt mỹ, dịu dàng và nhân hậu biết bao, trong ánh nhìn ấy vẫn toát lên (theo linh cảm của tôi) một uy lực lớn lao, như thể nàng sẽ chẳng ưng thuận điều gì trừ phi lý trí nàng hoàn toàn đồng thuận.
Nhưng giờ đây lý trí nàng đã hoàn toàn đồng thuận với tôi, bởi tôi đã cư xử quá đỗi đàng hoàng; và vốn là người có tính khí mau lẹ, sôi nổi — điều mà tôi vô cùng thích thú, bởi nó bù trừ cho sự chậm chạp của chính tôi — nàng chẳng hề ngần ngại hay e dè, ngồi đối diện với tôi, lúc ngước lên, lúc lại rủ hàng mi che rợp đôi mắt ngọt ngào vốn là ngọn đèn dẫn lối cho lời ăn tiếng nói, Lorna kể cho tôi nghe tất tật mọi điều tôi muốn biết, từng mẩu chuyện vụn vặt nàng hay, ngoại trừ cái điều cốt tử nhất: rằng rốt cuộc cậu Ridd này giữ vị trí nào trong trái tim nàng.
Dù tôi nghe chẳng biết chán là gì, nhưng đối với những ai không được tận mắt ngắm nhìn Lorna, nghe kể lại toàn bộ câu chuyện bằng lời đúng như nàng đã thốt ra hẳn sẽ có phần tẻ nhạt; bởi vậy, xin cho phép tôi tóm lược đôi dòng theo những gì tôi còn nhớ rõ nhất.
Ấy, xin người đọc, dù là bất cứ ai, hãy lượng thứ cho kẻ dường như hay thay lòng đổi dạ và thô lỗ này; tôi đã toan làm đúng như dự định ban đầu, là thuật lại câu chuyện bằng lời lẽ của chính mình, như thể kể về số phận của một người dưng. Nhưng than ôi! Tôi lập tức vấp phải bao chướng ngại nặng nề, chúng cứ chất chồng khi tôi dấn bước, đến mức tôi chẳng còn biết mình đang ở đâu, và quá khứ với hiện tại cứ thế lẫn lộn vào nhau. Chỉ riêng hai nỗi khó khăn này thôi cũng đủ để ngăn bước tôi rồi: một là tôi phải nói năng lạnh lùng mà thiếu đi sức lay động của niềm trắc ẩn, hai là thỉnh thoảng tôi lại tự đánh đồng mình với Lorna, như một lẽ đương nhiên phải thế.
Bởi vậy, hãy để nàng tự kể câu chuyện của mình, bằng chính giọng nói và phong thái ngọt ngào khôn xiết ấy; và nếu chư vị có thấy tẻ nhạt, thì xin hãy tự trách sự tẻ nhạt nơi chính tâm hồn mình.
