Khi tôi tỉnh lại, hai bàn tay tôi đầy những cỏ non cùng đất mùn, và một cô bé đang quỳ bên cạnh, dịu dàng lấy lá chua me đất cùng chiếc khăn tay xoa trán cho tôi.
“Ôi, em mừng quá,” cô bé khẽ thì thào khi thấy tôi mở mắt nhìn; “bây giờ anh sẽ cố khỏe lại chứ, phải không?”
Tôi chưa từng nghe thấy thanh âm nào ngọt ngào đến thế thốt ra từ đôi môi đỏ thắm của cô bé, trong lúc em quỳ đó chăm chú nhìn tôi; tôi cũng chưa từng thấy điều gì đẹp đẽ như đôi mắt to đen láy ngập tràn thương cảm lẫn ngạc nhiên đang dõi vào mình. Rồi bởi tính tình vốn chậm chạp, có phần cục mịch, tôi lơ đãng đưa mắt nhìn theo làn tóc đen nhánh như suối đổ của em; và nơi mái tóc buông rủ xuống thảm cỏ xanh, lấp lánh giữa những lọn tóc (như một vì sao sớm) là đóa hoa anh thảo đầu mùa. Kể từ ngày ấy, qua mọi giông bão thăng trầm của cuộc đời, hễ thấy một đóa anh thảo nở sớm là tôi lại nhớ về em. Có lẽ em cũng thích gương mặt tôi, mà quả thực tôi biết là có, vì sau này em đã bảo thế; dẫu lúc bấy giờ em còn quá nhỏ để hiểu điều gì đã khiến mình mến tôi. Chẳng phải vì tôi khôi ngô tuấn tú gì, mà tôi cũng chẳng bao giờ dám nhận mình đẹp đẽ, chỉ là một gương mặt vuông vức, khỏe mạnh mà lắm cô gái từng cười chê.
Thế rồi tôi ngồi thẳng dậy, một tay vẫn nắm chặt chiếc chĩa ba nhỏ xíu. Tôi sợ chẳng dám mở lời, ngượng ngùng vì cái giọng quê mùa đặc sệt của mình, chỉ e em sẽ chẳng còn mến tôi nữa. Nhưng em lại vỗ tay reo lên, nhảy chân sáo vòng ra sau lưng rồi bước sang phía bên kia, coi tôi chẳng khác nào một món đồ chơi to tướng.
“Anh tên là gì?” em cất tiếng hỏi, vẻ tự nhiên như thể em hoàn toàn có quyền được biết; “sao anh lại tới đây, và những thứ ươn ướt trong cái túi to này là gì thế?”
“Em đừng đụng vào thì hơn,” tôi đáp; “đấy là cá chạch tôi bắt cho mẹ. Nhưng nếu em thích, tôi sẽ cho em mấy con.”
“Chao ôi, anh quý chúng ghê nhỉ! Chúng chỉ là cá thôi mà. Nhưng kìa, chân anh chảy máu hết cả rồi! Ôi, em phải băng lại cho anh mới được. Lại chẳng có giày dép tất vớ gì nữa chứ! Mẹ anh nghèo lắm sao hỡi cậu bé tội nghiệp?”
“Không hề,” tôi bực bội đáp; “nhà tôi thừa tiền mua cả đồng cỏ mênh mông này nếu muốn; còn giày với tất của tôi ở đằng kia kìa.”
“Thì chúng cũng ướt sũng chẳng khác nào chân anh đấy thôi; nhìn chân anh em chịu không nổi. Ôi, làm ơn để em chăm sóc chúng cho; em sẽ làm thật nhẹ tay mà.”
“Ồ, mấy vết này có đáng là bao,” tôi đáp; “về nhà tôi bôi tí mỡ ngỗng là khỏi ngay. Nhưng sao em cứ nhìn tôi chằm chằm thế? Tôi chưa từng thấy ai giống như em cả. Tôi tên là John Ridd. Còn em tên gì?”
“Lorna Doone,” em đáp khẽ, giọng e dè như thể sợ hãi chính cái tên ấy, đầu cúi gằm xuống đến mức tôi chỉ còn thấy vầng trán cùng hàng mi rợp bóng; “nếu anh muốn biết, em tên là Lorna Doone; em cứ ngỡ anh phải biết rồi chứ.”
Tôi liền đứng dậy, khẽ chạm vào tay em và cố làm cho em ngước nhìn mình; nhưng em chỉ càng quay ngoắt đi. Dẫu em còn thơ dại và vô tội biết bao, nhưng chỉ riêng cái tên ấy thôi đã mang theo tội lỗi mất rồi. Dẫu vậy, tôi không thể kìm lòng mà nhìn em tha thiết, nhất là khi đôi má ửng hồng của em nhạt nhòa trong nước mắt, rồi những giọt lệ biến thành từng tiếng nấc nghẹn ngào, khe khẽ kéo dài.
“Đừng khóc mà,” tôi nói, “xin em đừng khóc. Tôi biết chắc em chẳng làm hại ai bao giờ. Tôi sẽ cho em hết chỗ cá này, Lorna ạ, rồi tôi sẽ bắt mớ khác cho mẹ; chỉ xin em đừng giận tôi.”
Trong cơn nức nở, em giơ đôi cánh tay nhỏ nhắn mềm mại lên, nhìn tôi với ánh mắt ai oán đến nỗi chẳng nghĩ ngợi gì, tôi liền cúi xuống hôn em. Nghĩ lại thì thấy thật kỳ quặc, bởi tôi vốn ghét cay ghét đắng chuyện hôn hít, như mọi đứa con trai ngay thẳng khác tr trần đời. Nhưng em đã chạm vào lòng tôi một niềm vui sướng bất ngờ, tựa hồ một đóa hoa ngọc trâm bừng nở (dẫu lúc này còn chưa tới mùa), tựa như những bông hoa ngọt ngào nhất của mùa xuân.
Em chẳng hề hưởng ứng như mẹ tôi thường làm trong hoàn cảnh ấy; ngược lại, em còn lấy tay quệt môi (tôi thầm nghĩ làm thế hơi bất lịch sự), rồi lùi lại, vuốt lại vạt áo như thể tôi vừa mạo phạm em. Lúc bấy giờ, hai má tôi nóng bừng bừng như thiêu đốt, tôi cúi gằm nhìn xuống chân mình mà thấy ân hận khôn cùng. Dẫu em chẳng hề là một đứa trẻ kiêu kỳ (ít nhất là qua nét mặt), nhưng tôi hiểu rằng về dòng dõi, em ở trên tôi tới cả ngàn năm. Người ta có thể uốn nắn, rèn giũa tôi, hoặc đúng hơn là các chị em gái tôi, cho đến tận lúc nhắm mắt xuôi tay, rồi lại tiếp tục dạy dỗ con cháu chúng tôi qua bao thế hệ; nhưng chẳng bao giờ chúng tôi có được cái vẻ phong thái toát ra tự nhiên như Lorna Doone, như thể em sinh ra vốn đã sẵn có nét cao quý ấy rồi.
Tôi đứng đây, một đứa con trai nhà nông thứ thiệt, từ đầu đến chân rặt giống nông phu, ngay cả ở những chỗ da thịt để trần; còn em là một tiểu thư khuê các bẩm sinh, và em hoàn toàn ý thức được điều đó, được phục sức bởi những con người quyền quý và đầy khiếu thẩm mỹ, những kẻ luôn tự hào về vẻ đẹp của em và biết cách tôn nó lên muôn phần. Dù mái tóc em có rối bời vì chạy nhảy hoang dã, và tà váy có đôi chỗ ướt nước vì chăm sóc cho tôi ban nãy, nhưng bộ trang phục của em trông vẫn diễm lệ đến mức xứng đáng dành cho nữ hoàng của các thiên thần. Màu sắc tươi tắn và sang trọng khôn xiết, chất vải vô cùng thượng hạng, nhưng lại nhã nhặn không chút kim tuyến hào nhoáng rẻ tiền, phối màu hết sức hài hòa. Từ thắt lưng trở lên đến cổ áo là một màu trắng tinh khôi, xếp nếp kín đáo như tấm rèm, và làn tóc đen mềm buông lơi cùng ánh mắt thăm thẳm như bóng râm (tựa cánh rừng ngập tràn tia nắng hoàng hôn) càng khiến sắc trắng ấy thêm phần nổi bật, như thể được cố tình sắp đặt. Còn những phần khác của trang phục thì em hiểu rõ hơn tôi nhiều, bởi mỗi khi em mở mắt nhìn tôi, tôi chẳng thể nào dời mắt khỏi đôi mắt ấy.
Thấy tôi cứ ngây người nhìn mình, lại nhớ tới cái hôn ban nãy, dẫu chỉ là một cô bé chừng tám tuổi hay độ đó, em liền bẽn lẽn quay mặt về phía dòng suối, bắt đầu ngắm nhìn dòng nước và cọ hai cẳng chân vào nhau.
Về phần mình, bực bội trước thái độ của em, tôi thu dọn đồ đạc để rời đi, cố tình làm ra vẻ ồn ào để em biết tôi sắp bước. Nhưng em chẳng hề cất tiếng gọi tôi lại như tôi đinh ninh; hơn nữa, tôi biết trèo xuống dốc lúc này gần như cầm chắc cái chết, trời lại tối đen như mực; thế là vừa ra đến cửa vực, tôi đành quay ngoắt lại, bước đến bên em và cất tiếng: “Lorna.”
“Ôi, em tưởng anh đi rồi chứ,” em đáp; “sao anh lại đến đây làm gì cơ chứ? Anh có biết họ sẽ làm gì chúng ta nếu bắt gặp anh ở đây cùng em không?”
“Chắc là đánh cho một trận nhừ tử; hoặc ít nhất là đánh tôi. Chứ họ chẳng nỡ đánh em đâu.”
“Không đâu. Họ sẽ giết chết cả hai chúng ta ngay lập tức, rồi chôn xác cạnh dòng nước này; dòng nước vẫn thường bảo với em rằng kết cục của em sẽ là như thế.”
“Nhưng cớ sao họ lại giết tôi?”
“Bởi vì anh đã tìm được đường lên đây, mà điều đó thì họ không bao giờ tin nổi. Thôi, xin anh hãy đi đi; ôi, làm ơn đi đi mà. Họ sẽ giết cả hai chúng ta trong chớp mắt mất. Thật đấy, em rất quý anh” — vì tôi cứ nài nỉ bắt em phải nói ra câu ấy — “rất quý anh là đằng khác, và em sẽ gọi anh là John Ridd nếu anh muốn; chỉ xin anh hãy đi đi, John. Rồi khi nào chân anh lành, anh biết đấy, anh có thể đến kể cho em nghe xem chúng ra sao.”
“Nhưng tôi nói cho em hay, Lorna, tôi cũng quý em lắm — gần bằng chị Annie, và hơn đứt con Lizzie ấy chứ. Tôi chưa từng thấy ai như em cả, ngày mai tôi nhất định phải quay lại, và em cũng phải ra đây gặp tôi đấy; tôi sẽ mang cho em thật nhiều thứ — vẫn còn táo này, một con chim hét tôi bắt được chỉ bị gãy một chân thôi, rồi chó nhà tôi cũng vừa mới đẻ đàn con—”
“Chao ôi, họ chẳng bao giờ cho em nuôi chó đâu. Cả thung lũng này không có lấy một con chó nào. Họ bảo chúng là loài ồn ào—”
“Em cứ đặt tay vào tay tôi xem nào — tay em nhỏ nhắn làm sao, Lorna! Tôi sẽ mang cho em một chú cún đáng yêu nhất trần đời; tôi sẽ chỉ cho em xem nó dài ngần nào.”
“Suỵt!” Một tiếng quát lớn vang dội từ phía thung lũng vọng lại, tim tôi run bắn lên như mặt nước xao động sau hoàng hôn, và gương mặt Lorna thoắt cái biến đổi từ nét vui tươi sang nỗi kinh hoàng tột độ. Em nép chặt vào tôi, ngước nhìn tôi với vẻ yếu đuối đến nao lòng, khiến tôi lập tức quyết chí phải cứu em hoặc chết cùng em. Một luồng râm ran chạy dọc sống lưng, lúc này tôi chỉ thèm có cây súng cạc-bin bên mình. Cô bé như được tiếp thêm dũng khí từ tôi, liền áp sát má mình vào má tôi.
“Đi theo tôi xuống chân thác nước đi. Tôi cõng em dễ ợt; rồi mẹ tôi sẽ chăm sóc cho em.”
“Không, không được,” em kêu lên khi tôi toan bế em dậy: “Em sẽ bảo anh phải làm gì. Họ chỉ đang đi tìm em thôi. Anh có thấy cái hốc đá đằng kia không, cái hốc kia kìa?”
Em chỉ tay về phía một ngách đá nhỏ nằm bên rìa đồng cỏ, cách chúng tôi chừng năm mươi thước. Trong ánh chạng vạng lờ mờ, tôi chỉ vừa đủ sức nhận ra nó.
“Ừ, tôi thấy rồi; nhưng chạy băng qua bãi cỏ để tới đó thì họ sẽ nhìn thấy tôi mất.”
“Nhìn kìa! Nhìn kìa!” Em run rẩy nói chẳng nên lời. “Trên đỉnh hốc đó có một lối thoát; họ sẽ giết em nếu em để lộ ra mất. Ôi, họ đến kia rồi, em thấy họ rồi.”
Mặt cô bé tái mét như tuyết đọng trên những vách đá phía trên đầu, em nhìn dòng nước rồi lại nhìn tôi, miệng mếu máo: “Ôi trời ôi! Trời đất ơi!” Rồi em bắt đầu nấc lên thành tiếng, vì còn quá nhỏ dại và chưa từng trải. Nhưng tôi đã kịp kéo em nép sau những bụi liễu gai, sát mép nước nơi dòng chảy phẳng lặng và sâu dần trước khi đổ xuống miệng vực thẳm. Ở chỗ này, người từ phía thung lũng trên không thể nhìn thấy chúng tôi, và dẫu họ có đến thật gần thì cũng phải tìm kiếm chán chê mới thấy, nếu như cây cối đã đâm chồi trổ lá xanh tươi như mùa hè. May sao tôi đã kịp nhặt mớ cá và cầm theo cả chiếc chĩa ba của mình.
Núp mình trong cái tổ trũng ấy, như lũ trẻ con co cụm lại trong một khoảng không gian chật hẹp hết mức, tôi thấy một toán chừng mười hai gã đàn ông hung tợn đi xuống ở bờ bên kia con nước. Họ không mang theo súng ống gì, trông bộ dạng có vẻ uể oải nhưng vui nhộn, dường như vừa xong một chuyến cưỡi ngựa và đánh một bữa no nê sau cơn đói cồn cào. “Nữ hoàng, Nữ hoàng ơi!” họ chốc chốc lại cất tiếng gọi om sòm, chỗ này rồi chỗ khác: “Nữ hoàng bé nhỏ của chúng ta biến đi đằng quái nào rồi?”
“Họ vẫn luôn gọi em là ‘nữ hoàng’, và sau này em sẽ trở thành nữ hoàng thật sự,” Lorna thì thầm bên tai tôi, má em mềm mại áp vào gò má thô ráp của tôi, trái tim bé bỏng của em đập thình thịch vào lồng ngực tôi: “Ôi, họ đang đi qua chỗ mấy khúc gỗ đằng kia kìa, thế nào họ cũng thấy chúng ta cho mà xem.”
“Khoan đã,” tôi bảo; “giờ tôi biết phải làm sao rồi. Tôi phải lặn xuống nước, còn em thì phải giả vờ ngủ.”
“Phải rồi, đúng đấy, ra đằng đồng cỏ kia mà nằm. Nhưng anh sẽ bị lạnh cóng cho mà xem!”
Em hiểu ngay cách làm chỉ trong chớp mắt, nhanh hơn cả lời tôi kịp giải thích; và lúc này chẳng còn thì giờ đâu mà lần lữa.
“Nhớ là anh đừng bao giờ quay lại đây nữa đấy nhé,” em ngoái đầu thì thầm khi bò ra xa, uốn mình như một đứa trẻ để giấu đi vạt áo trắng trước mắt tôi; “chỉ có em thỉnh thoảng mới ra đây thôi — ôi, họ tới rồi, lạy Đức Mẹ!”
Chẳng dám nhìn trộm, tôi trườn xuống dòng nước rồi nằm bẹp cả người dưới đáy, đầu kẹp giữa hai tảng đá, để mặc cho rác rưởi củi mục trôi dạt phủ trùm lên mình. Bóng hoàng hôn buông xuống ngày một sẫm giữa các sườn đồi, và một màn sương trắng bảng lảng giăng trên mặt sông; nhưng tôi, vì nằm ngay trong lòng lạch nước, nên có thể nhìn thấy từng gợn sóng lăn tăn, từng nhánh cây ngọn sậy, cùng ánh chạng vạng lấp lánh bên trên rõ mồn một như một bức tranh; đến nỗi với cái đầu non nớt của mình, tôi cứ ngỡ chắc chắn bọn họ sẽ tóm được tôi. Suốt lúc ấy, bọn họ không ngừng la hét, chửi thề và làm ầm ĩ đến mức vách đá quanh thung lũng dội lại vang rền, làm tim tôi run bắn lên, khiến cho (vừa vì sợ vừa vì lạnh) bọt nước cứ ùng ục quanh mình tôi rồi vỗ dập dồn vào đám sỏi cuội.
Thực lòng tôi cũng chẳng buồn ngăn cơn run rẩy ấy lại, bởi lúc này tôi đã quá đỗi tuyệt vọng giữa nỗi sợ hãi và cơ cực; cho đến khi tôi thoáng thấy bóng dáng cô bé, người mà vẻ đẹp và lòng nhân hậu đã khiến tôi khao khát được ở bên. Và rồi tôi hiểu rằng vì em, tôi buộc phải dũng cảm và ẩn mình thật kỹ. Em đang nằm dưới một tảng đá, cách tôi chừng ba bốn mươi thước, giả vờ ngủ say như chết, tà váy xòe ra tuyệt đẹp, mái tóc buông phủ che lấy thân mình.
Chẳng mấy chốc, một gã đàn ông to lớn vạm vỡ đi vòng qua góc đá và bắt gặp em; gã dừng chân, đứng ngắm nhìn nét ngây thơ, xinh đẹp của cô bé một hồi. Rồi gã bế bổng em lên vòng tay mình, hôn em một cái rõ to đến mức tôi nghe thấy rành rọt; giá như lúc ấy có khẩu súng ở đây, tôi đã bắn vỡ sọ gã rồi.
“Nữ hoàng của chúng ta đây rồi! Nữ hoàng đây rồi, con gái của thủ lĩnh đây rồi!” gã gào to với đồng bọn; “ngủ say như chết, lạy Chúa, nhưng vẫn khỏe re! Giờ ta là người tìm thấy con bé đầu tiên; cấm đứa nào được đụng vào nó đấy. Quay lại uống rượu tiếp đi, lũ bay!”
Gã đặt thân hình bé bỏng mảnh mai của em lên bờ vai vuông vức to bè, một bàn tay hộ pháp đỡ lấy đôi bàn chân nhỏ nhắn; rồi đắc thắng rảo bước đi, tà váy nhung tím của em cọ vào bộ râu quai nón đen rậm rạp của gã, còn mái tóc óng ả dài buông xõa bay phần phật trong gió phía sau tựa một đám mây. Nhìn cảnh em bị mang đi như thế khiến tôi tức tối đến mức vùng bật dậy giữa dòng nước, suýt nữa thì bị bọn chúng phát hiện nếu như chúng không vội vã quay về với chai rượu. Đang lúc thèm rượu cồn cào, bọn chúng chẳng mảy may để ý đến cô nữ hoàng bé nhỏ, dẫu trước đó cứ ngỡ em đã chết đuối; chúng lũ lượt kéo nhau đi, í ới thách đố nhau đánh bạc, theo như những gì tôi nghe lõm bõm được; và tôi cam đoan với bạn là tôi đã căng mắt theo dõi không sót một chi tiết nào.
Đi ngược lên hẻm núi tối tăm, cô bé Lorna, lúc này vẫn ngồi trên vai gã đàn ông to lớn và dữ tợn nhất bọn, khẽ quay đầu lại và giơ một bàn tay lên vẫy tôi, và tôi cũng giơ tay vẫy lại em giữa màn sương mù và rặng liễu dày đặc.
Em đã đi mất rồi, cô bé thân thương của tôi (dẫu trộm vía em có phần cao lớn so với tuổi); và khi đã vượt qua được nỗi sợ hãi vô ích, tôi chỉ khao khát được nói với em thêm vài lời. Giọng nói của em đối với tôi sao mà khác biệt với mọi âm thanh tôi từng nghe trước đó, hệt như tiếng chuông bạc ngân nga hòa cùng những sợi dây đàn hạc thanh tao. Nhưng tôi chẳng còn thì giờ đâu mà mơ mộng chuyện ấy, nếu như tôi còn muốn về nhà ăn bữa tối.
Tôi chui vào một bụi rậm cho đỡ rét, cọ xát đôi chân đang run lẩy bẩy vào vỏ cây, thèm biết bao một bó củi sưởi ấm của mẹ. Rồi khi ánh ngày chìm nghỉm dưới bầu trời lấp lánh những vì sao biếc như hoa lưu ly, lòng nặng trĩu nỗi buồn phải chia xa, tôi biết đã đến lúc mình phải tìm đường thoát thân, nếu như còn có lối.
Vì thế, vắt vội chiếc quần ướt sũng, tôi cố trườn từ bờ sông sang cái ngách trên vách đá mà Lorna đã chỉ cho ban nãy.
Giữa bóng tối mịt mùng, dẫu chỉ cách chừng năm thước đất tôi cũng khó lòng nhìn rõ miệng hang; tuy vậy, tôi vẫn lọt vào được an toàn, bám chặt vào mấy cọng dương xỉ khô, thầm mong sao không có ai bắn mình.
Thế nhưng, đang lúc mừng thầm trong bụng theo cái lối suy nghĩ ngây ngô của con trẻ, thì niềm vui của tôi suýt chút nữa đã biến thành nỗi tang thương cho cả bản thân tôi lẫn mẹ tôi, và có lẽ cho cả những người lương thiện thích đọc câu chuyện này. Bởi nghe thấy tiếng động phía trước mặt, và như một kẻ hèn nhát chẳng biết nó phát ra từ đâu, lại sợ không dám quay đầu hay nghĩ ngợi, tôi bỗng thấy mình trượt dài xuống một lối đi hun hút đâm thẳng vào hố sâu tăm tối. Cố bấu víu vào hai bên vách cũng hoài công, cả khối đất đá dường như sụp đổ trôi tuột cùng tôi. Rồi chẳng hiểu bằng cách nào, tôi thấy mình đang chới với ngả người trên một vực nước đen ngòm như đêm tối.
Vực nước ấy tỏa ra một thứ ánh sáng đen huyền bí như loại kim cương đen hiếm có, vòm đá bắc ngang bên trên, mặt nước không hề phản chiếu chút bóng hình nào, chẳng thấy đâu là bờ bến hay điểm tận cùng, mà như thể tụ lại ở tâm điểm thành một dòng xoáy hút sâu không đáy.
Nỗi lạnh lẽo cùng sợ hãi bủa vây lấy tôi, bốn bề chỉ toàn vách đá dựng đứng, ánh sáng le lói chập chờn trên sự tĩnh lặng chết chóc của vực thẳm này; ắt hẳn tôi đã mất hết hồn vía mà chìm nghỉm xuống tận đáy sâu, nếu như nơi ấy thực sự có đáy.
Nhưng bỗng nhiên, một chú chim cổ đỏ cất tiếng hót (như chúng vẫn thường hót khi trời đã tối, lúc tiết trời sắp sang xuân) từ trong đám dương xỉ khô và dây thường xuân phía sau lưng tôi. Tôi cứ ngỡ đó là tiếng của bé Annie nhà mình (bởi con bé có tài gọi được mọi con chim cổ đỏ), thế là lấy lại được niềm an ủi và hơi ấm tức thì, tôi liền bật người trèo ngược lên con dốc đứng hướng về phía ánh sao trời. Trong lúc trèo ngược lên, giữa tiếng đá sỏi trượt rào rào rơi xuống dưới, tôi nghe thấy con sóng lạnh lẽo tham lam đang vỗ bì bõm, hệt như một con chó đen mù lòa đuổi theo vào cõi sâu thẳm của những vòm đá và bóng tối mịt mùng.
