Như vậy thì, Tương Giao này hoàn hảo cả về thời gian và tất cả các điểm khác; và chính xác các kết quả giống hệt và tương tự cứ thế tích lũy cho mỗi người từ phía đối phương; đó chính là những gì xảy ra giữa những người bạn.

[1157a] Vì vậy Tương Giao dựa trên những điều vui thú, có thể nói, là một bản sao của điều này, vì những gì tốt là nguồn vui thú cho nhau: và dựa trên ích lợi cũng tương tự, những điều tốt cũng có ích cho nhau. Do đó, giữa những người có kết nối ấy, Tương Giao bền vững nhất khi hai bên cùng có được điều gì đó từ đối phương, chẳng hạn, vui thú; và không chỉ đơn thuần như vậy mà từ cùng một nguồn, như trong trường hợp hai người dễ chịu; chứ không phải như trong mối quan hệ giữa một người tình và đối tượng của tình cảm của anh ta, những điều này không xuất phát từ vui thú của họ với cùng nguyên nhân, mà là người này nhìn thấy người kia và người kia nhận được sự quan tâm của người này; và khi đóa hoa của tuổi trẻ dần phai tàn, Tương Giao đôi khi cũng chấm dứt, bởi vì sau đó anh ta không có được vui thú từ việc nhìn thấy người tình và đối tượng của tình cảm của anh ta cũng không còn nhận được sự quan tâm như trước đây; tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, những người có mối quan hệ như vậy vẫn là bạn bè, nếu từ những sự tương đồng về tính tình họ có thể ưa thích những tính khí của nhau.

Khi mọi người không trao đổi vui thú mà kiếm tìm lợi ích trong các vấn đề của Tình Ái, Tương Giao vừa ít mãnh liệt hơn về mức độ, vừa ít lâu bền hơn: thực ra, những ai là bạn vì lợi ích thường chia tay khi lợi ích không còn; vì, trong thực tế, họ không bao giờ là bạn của nhau mà chỉ là bạn của lợi ích.

Vì vậy, có vẻ như từ động cơ vui thú hoặc lợi ích, những người xấu có thể là bạn với nhau, hoặc người tốt là bạn của người xấu, hoặc người có tính cách trung tính là bạn của bất kỳ tính cách nào; nhưng khách quan mà nói, vì lợi ích của nhau, rõ ràng chỉ có những người tốt mới có thể là bạn; bởi vì những người xấu không tìm thấy vui thú ngay cả trong chính họ trừ khi có một số lợi thế phát sinh.

Và hơn nữa, Tương Giao của những người tốt tự nó vượt lên trên những lời vu khống; người ta không dễ tin người thứ ba khi đề cập đến người mà họ đã thử thách và chứng minh từ lâu: có sự tin tưởng lẫn nhau giữa những người tốt và cảm giác rằng một người bạn sẽ không bao giờ làm điều gì có lỗi với mình, và tất cả những điều khác như trông đợi trong Tương Giao thực sự xứng đáng với danh xưng của nó; nhưng trong các loại Tương Giao khác, không có gì để ngăn chặn tất cả những nghi ngờ như vậy.

Tôi gọi chúng là Tương Giao, bởi chính vì con người thường dùng từ “bạn bè” cho những người kết nối với nhau qua động cơ lợi ích (được chứng minh bằng ngôn ngữ chính trị, vì liên minh giữa các quốc gia được cho là hình thành trên cơ sở lợi ích) và cho những người gắn bó với nhau bởi động cơ vui thú (như trẻ em), có lẽ chúng ta cũng có thể được phép gọi những người đó là bạn của nhau, và nói rằng có nhiều hơn một của Tương Giao; chủ yếu và đặc biệt là giữa những người tốt, vì họ là người tốt, và phần còn lại dựa trên sự tương đồng: ý tôi là, mọi người kết nối với nhau là bạn bè theo cách mà từ đó phát sinh với họ điều gì đó tốt và tương đồng với nhau (bởi vì, chúng ta phải nhớ những điều vui thú là tốt cho những người thích nó).

Tuy vậy những Tương Giao thứ cấp này, không kết hợp tốt với nhau; có nghĩa là, những người tương tự nhau không trở thành bạn bè vì lý do lợi ích và vui thú, vì những thứ chỉ trùng hợp xuất hiện sẽ không ghép cặp với nhau. Và Tương Giao đã bị chia thành những loại này, người [1157b] xấu sẽ là bạn vì lý do vui thú hoặc lợi ích, đây là điểm giống nhau của họ; trong khi những người tốt là bạn vì lợi ích của đối phương, nghĩa là, trong chừng mực họ là người tốt.

Những trường hợp cuối cùng này có thể được gọi một cách vô điều kiện và đơn giản là bạn bè, các trường hợp trước chỉ là sự trùng hợp và gọi là bạn bè bởi sự tương đồng với trường hợp cuối.

V

Sâu xa hơn; cũng giống như đối với các phẩm hạnh khác, một số người được coi là tốt do một trạng thái nội tâm nhất định, những người khác do hành động, thì tương tự khi xét tới Tương Giao: ý tôi là, những người sống cùng nhau tìm thấy vui thú và truyền những điều tốt đẹp cho nhau: nhưng những người đang ngủ hoặc tách biệt cục bộ không thực hiện hành động, mà chỉ ở trong trạng thái để hành động một cách thân thiện nếu họ có hành động; bản thân khoảng cách không ảnh hưởng trực tiếp đến Tương Giao, mà chỉ ngăn chặn những hành vi biểu hiện của nó: tuy nhiên, nếu sự vắng mặt kéo dài, người ta cho rằng nó gây ra sự lãng quên ngay cả chính Tương Giao: và do đó người ta đã nói, “nhiều và rất nhiều Tương Giao đã tan vỡ vì thiếu liên lạc”.

Theo đó, Tương Giao không tồn tại ở cả người già lẫn người hay cáu kỉnh, bởi vì vui thú trong họ là nhỏ, và không ai có thể dành ra nhiều ngày ở bên người nào đó gây cho họ khổ đau hoặc thậm chí là không mang lại vui thú; bởi lẽ việc tránh khổ đau và hướng đến vui thú là một trong những khuynh hướng rõ ràng nhất của bản chất con người. Những ai sống với nhau rất hợp tình hợp lý, nhưng không có thói quen thân mật, giống những người có thiện chí với nhau hơn là bạn bè; không có điều gì là đặc trưng của bạn bè như việc sống cạnh nhau, bởi vì những người đang gặp khó khăn luôn mong ước sự trợ giúp và một sự đồng hành vui vẻ, họ là những người cuối cùng trên cõi đời này muốn sống cô độc; nhưng mọi người không thể dành thời gian cho nhau trừ khi họ mang lại vui thú cho đối phương và tìm thấy vui thú trong cùng một đối tượng, một phẩm cấp được cho là phù hợp với Tương Giao đồng hành.

Mối liên hệ tồn tại giữa những người tốt chính là Tương Giao tốt nhất, như người ta thường nói: vì những điều vốn dĩ tốt hay dễ chịu được cho là một đối tượng của Tương Giao và đáng lựa chọn, và đối với mỗi cá nhân là bất cứ điều gì tốt hay dễ chịu với chính anh ta; và người tốt đối với người tốt vì cả hai lý do này. (Bây giờ, nuôi tình cảm Tương giao giống như một cảm giác, nhưng bản thân Tương Giao giống như một trạng thái: bởi vì cái trước có thể có đối tượng là những vật vô tri vô giác, nhưng sự đáp lại của Tương Giao được đạt đến bằng sự lựa chọn đạo đức xuất phát từ trạng thái đạo đức: và một lần nữa, người ta mong muốn những điều tốt đẹp cho các đối tượng của Tương Giao của họ là vì chính bản thân những đối tượng ấy, không phải là kết quả của một cảm giác đơn thuần mà là trạng thái đạo đức.)

Và người tốt, khi yêu mến bạn của họ, cũng yêu những điều tốt của chính mình nữa (nếu anh ta là người tốt, khi được tham dự vào mối quan hệ đó, sẽ trở thành điều tốt với người mà anh ta kết nối), để một trong hai bên yêu những điều tốt của chính mình và đáp trả người bạn của anh ta bằng cả những điều tốt mà anh ta chúc tụng và những gì mang lại vui thú: vì sự bình đẳng được cho là một sợi dây kết nối của Tương Giao. Tóm lại, những điểm này thuộc về Tương Giao giữa những người tốt.